Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Moskwa na anglojęzycznej mapie Rosji - Sputnik Polska
Świat
Aktualne wiadomości ze świata. Poznaj najnowsze informacje o wydarzeniach międzynarodowych. Znajdziesz u nas aktualności dnia, ciekawe fakty, newsy, relacje na żywo.

"Swoje zadanie wobec Ojczyzny wypełniliśmy"

© Zdjęcie : Ariadna RokossowskaMuzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku - Sputnik Polska
Subskrybuj nas na
W „Historiach wojennych" przedstawiamy opowieść Jana Kowalskiego, który podzielił się z nami opowieścią swojej babci.

Polscy i radzieccy żołnierze na Białorusi, rok 1944 - Sputnik Polska
Polska
Moja droga do wolności. Wspomnienia i relacje (fragmenty, część pierwsza)
To chyba był początek kwietnia, zaczynała się wiosna, pogoda była naprawdę ładna. Słońce grzało coraz mocniej i dzień był dłuższy. Jednak nasze życie jako cywili, o którym mogłabym też sporo opowiedzieć, ale nie to cię przecież interesuje (tu zwróciła się do mnie) było podporządkowane rzeczywistości wojny.

My jako zwykli ludzie byliśmy oficjalnie odcięci od wszelkich informacji, bo to co podawano nam jako ''informacje'' było dezinformacją krótko mówiąc. Dopóki byli Niemcy, zawsze informowano nas o ''ciężkich walkach, kontruderzeniach, ofensywach,ucieczkach Rosjan'' i tak długo wyliczać. A kiedy trzeba było się wycofać, ludności cywilnej opowiadano wiele różnych przerażających historii (w które wtedy jako młoda dziewczyna także po części wierzyłam) o tym, co zrobią ''komuniści'' i ''bolszewicy''. Później, nawet kiedy ktoś z samych Niemców wycofywał się zbyt intensywnie, musiał liczyć się ze śmiercią — na drzewach w niemieckich miastach często spotykało się powieszonych Niemców i to w mundurach!

Spotkanie żołnierzy, 18 stycznia 1943 roku - Sputnik Polska
Polska
Moja droga do wolności. Wspomnienia i relacje (fragmenty, część druga)
Ale wracając do tematu — byliśmy odcięci od prawdziwych informacji. Wtedy słyszało się tu i ówdzie, powtarzane sobie wieczorami komunikaty z radio — często były to fale z ''Moskwy'', jak to się potocznie mówiło, ale bez specjalnej złośliwości. Londynu słuchało się także, ale jeżeli chodzi o informacje z frontu to w zasadzie tylko radio Moskwa dawało te informacje. Dziś to bardzo ''niewłaściwie'' brzmi, że ktoś słuchał ''Moskwy''. Ale tak właśnie było — to radio dawało nam informacje.

Radia nie posiadał byle kto — najczęściej byli to ludzie związani z partyzantką. Niemcy przecież chyba już na początku 1940 roku zakazali posiadania odbiorników. Tak więc Niemcy twierdzili, że wygrywają a my ludzie wiedzieli swoje — nocami było słychać samoloty i naloty na pobliskie węzły kolejowe. W końcu lutego zaczęły pojawiać się transporty wojskowe z rannymi Niemcami. Marnie oni wyglądali, często bardzo młodzi chłopcy prawie w naszym wieku. Często też, ale wieczorami, już w kwietniu słyszeliśmy kolumny samochodów, które jechały, ale nie w stronę frontu, tylko w głąb Niemiec.

Więźniowie Auschwitz po wyzwoleniu przez Armię Czerwoną, styczeń 1945 - Sputnik Polska
Świat
Historie wojenne: „To historia mojego wyzwolenia spod okupacji hitlerowskiej"
Właśnie w połowie kwietnia był pierwszy nalot rosyjski — zniszczyli niewiele, bo tylko spalił się jeden magazyn, został uszkodzony samochód pancerny (prawdopodobnie transporter opancerzony, nie zdołałem ustalić) i zawalił się budynek przy stacji kolejowej. Kilkunastu było jednak zabitych żołnierzy.Ale wtedy już Niemców było niewiele, to byli żołnierze frontowi i z SS. Niemcy sami podpalili budynek poczty, gdzie zebrali sporo dokumentów. Dzień albo dwa nastąpił drugi nalot rosyjski i był także niewielki, ale nie ma się co dziwić, miasteczko nasze było naprawdę niewielkie.

Kilka dni potem Niemców już nie było. Rankiem przez miasto przejechało kilka motocykli z radzieckimi żołnierzami. Potem weszła piechota w kilku kolumnach — patrzyli dość zaskoczeni na puste ulice i domy…Na posterunku żandarmerii była powieszona jeszcze flaga z hakenkreuze jak my to mówiliśmy. Żołnierze od razu to ściągnęli i podarli, trochę dodało to odwagi mieszkańcom, którym przekazano niemiecką ''prawdę'', którą straszono nas, od kiedy Niemcy zaczęli przegrywać, że ''kiedy przyjdą tu Rosjanie to…''.

Ulice zaczęły powoli zapełniać się mieszkańcami. Na domu gdzie Rosjanie ustawili sztab zawisła czerwona flaga, a kilka domów dalej na posterunku milicji zawisły trzy flagi dość spore oczywiście biało czerwone. To był piękny widok, po sześciu latach można było zawiesić znów biało czerwoną flagę…

Bitwa stalingradzka. Wrzesień 1942 roku. - Sputnik Polska
Foto
Wielka Wojna Ojczyźniana na unikalnych zdjęciach archiwalnych
Do naszych domów przydzielono żołnierzy, do nas przyszedł porucznik. Ja mieszkałam w takiej małej kamienicy, w jednym pokoju ze wspólną kuchnią z siedmiorgiem rodzeństwa i matką. Ojciec był wywieziony na robotach w Rzeszy…Na dole mieszkała pewna rodzina, jeden brat i dwie siostry mieli cztery pokoje dość duże. A od nas, którym żyło się dość ciężko, brali jeszcze spory czynsz. Nie było nam łatwo. Kiedy ten porucznik zobaczył jaka jest sytuacja, od razu stwierdził, że tak dalej nie może być — nasza rodzina dostała przydział od ręki na dwa pokoje i kuchnię. Potem dawał mamie sporo puszek wojskowych — konserw. To był bardzo porządny człowiek. Do naszej mamy zwracał się ''matko''. Podtrzymywał nas na duchu, jeżeli chodzi o informacje dotyczące naszego ojca. Mówił, że na pewno wróci, że wojna nie potrwa długo. Zostawił nam swój adres poczty polowej, z tego co nam wiadomo zginął podczas walk o Berlin. Miał nie więcej niż trzydzieści parę lat. Zwykli żołnierze też zachowywali się dobrze, zresztą oficerowie dbali dość o dyscyplinę, szybko zresztą frontowi żołnierze poszli dalej — jak to mówili, na Berlin.

Takie były ostatnie dni tej wojny. Cieszyliśmy się, że wojna dobiegła końca. Wiedzieliśmy także, że nam, nowemu pokoleniu, przypadnie rola odbudowy tego co zostało zniszczone. Było to odpowiedzialne zadanie, ale uważam, że my, jako tamte, pokolenie swoje zadanie wobec Ojczyzny wypełniliśmy. Każdy dawał Ojczyźnie to co mógł.

Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Na żywo
Заголовок открываемого материала
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала