Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Moskwa na anglojęzycznej mapie Rosji - Sputnik Polska
Świat
Aktualne wiadomości ze świata. Poznaj najnowsze informacje o wydarzeniach międzynarodowych. Znajdziesz u nas aktualności dnia, ciekawe fakty, newsy, relacje na żywo.

Trzcianka 2017: zaginęło 56 żołnierzy Armii Czerwonej

© Zdjęcie : Michaił PyresinMauzoleum w Trzciance przed wyburzeniem
Mauzoleum w Trzciance przed wyburzeniem - Sputnik Polska
Subskrybuj nas na
Jeszcze w 2012 roku Polska uznawała istnienie zbiorowej mogiły w Trzciance.

Polskie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego głosi nieprawdę, twierdząc, że pod zburzonym mauzoleum w Trzciance (województwo wielkopolskie) nie spoczywają ciała żołnierzy radzieckich.

© Zdjęcie : Michaił PyresinTablica pamiątkowa w Mauzoleum w Trzciance
Tablica pamiątkowa w Mauzoleum w Trzciance - Sputnik Polska
Tablica pamiątkowa w Mauzoleum w Trzciance

Michaił Pyresin, oficer marynarki w stanie spoczynku, zajmujący się poszukiwaniami poległych żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej, udostępnił Sputnikowi dokumenty świadczące o tym, że mauzoleum zbudowano nad zbiorową mogiłą, i że do 2012 roku włącznie zarówno Polska jak i Rosja uznawały istnienie w Trzciance mogiły na placu Pocztowym.

Michaił Pyresin zgodził się odpowiedzieć na pytania Sputnika, a także opowiedział historię powstania mogiły.

— Jak długo zajmuje się Pan poszukiwaniami poległych żołnierzy i oficerów Armii Czerwonej i pomników jako takich?

— Stricte poszukiwaniami od około 9 lat

— Jak to się stało, że znalazł Pan dokumenty o Trzciance?

— Wiem, gdzie szukać i jak szukać. Przecież to nie tylko nazwiska — imiona — imiona odojcowskie. Są dokumenty, w których figurują nawet niewłaściwie zapisane nazwiska. Staram się odtworzyć losy żołnierza na froncie — czym został nagrodzony, gdzie walczył. Znalezione dane umieszczam na stronie „Podwig naroda". To elektroniczna baza dokumentów. Figuruje w niej 2355 żołnierzy frontowych, 273 pododdziałów wojskowych, 193 mogiły.

— Czy często bywa Pan w Polsce w związku z działalnością, jaką Pan prowadzi?

— Często, jakieś 7-9 razy w roku, zarówno w składzie zorganizowanych grup, jak i samodzielnie. Praktycznie za każdym razem, a kiedy przyjeżdżam z grupą to obligatoryjnie, bywam na mogiłach wojskowych i w miejscach pamięci Armii Czerwonej i Wojska Polskiego w Olsztynie, Bornem Sulinowie, Świnoujściu, Rzeszowie, Białymstoku, Szczecinie, Gdańsku, Kamieniu Pomorskim… I obligatoryjnie opowiadam współtowarzyszom o miejscach, przez które przejeżdżamy (w tym również o miejscach okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej) i szczegółowo o miejscach upamiętniających walki żołnierzy, w których składamy wieńce i kwiaty.

— Czy Pan osobiście był w Trzciance?

— W Trzciance osobiście nie byłem. Wszystkie materiały znalazłem w Internecie, w otwartym dostępie, na stronach „OBD Memoriał" „Podwig naroda". Ja po prostu wiem, jak szukać. Znalezienie dokumentów nie stanowi żadnego problemu.

Trzcianka nosiła nazwę «Schönlanke». Miasto zostało wyzwolone 28 stycznia 1945 roku. W wyzwoleniu miasta brał udział 9 Korpus Pancerny Gwardii, 33 Gwardyjska Brygada Strzelców Zmotoryzowanych, 47 Gwardyjska Brygada Pancerna i 386 Gwardyjski Pułk i 386 Gwardyjski Pułk Artylerii Samobieżnej. Korpus pancerny wyzwolił miasto i poszedł dalej. Komendantem miasta został major Borys Konstantynowicz Rubcow. 26 kwietnia, z inicjatywy komendanta rozpoczęła się budowa mauzoleum i zbiorowej mogiły. Według projektu Rubcowa zbudowano samo mauzoleum, pomnik, a także rozpoczęto organizowanie placu, wówczas Armii Czerwonej, dzisiaj Pocztowego.

© Zdjęcie : Michaił PyresinTrzcianka Park Przy Placu Pocztowym
Trzcianka Park Przy Placu Pocztowym - Sputnik Polska
Trzcianka Park Przy Placu Pocztowym

25 września 1945 roku komendant wojskowy Rubcow przekazał miejsce pamięci kształtującym się w Trzciance polskim władzom. Przekazał na podstawie sporządzonego aktu. Nazwiska 16 osób pochowanych w zbiorowej mogile były znane. Pięć osób spośród tych szesnastu zginęło potem, w styczniu-lutym 1945 roku. Najwyraźniej doszło tam do zamachu, bo w doniesieniach o początkowych stratach u jednego żołnierza napisano „bestialsko zamordowano przez Niemców". Zginął też pomocnik komendanta. To znaczy pięć osób zginęło z rąk dywersantów już po wyzwoleniu miasta. Ciała kolejnych 40 osób zostały przeniesione z pojedynczych bezimiennych mogił, a niejednokrotnie też wyciągnięte z uszkodzonych i spalonych czołgów.

W 1953 roku, w latach 50. w całej Polsce miały miejsce ekshumacje szczątków żołnierzy radzieckich i polskich żołnierzy 1 Armii Polskiej z pojedynczych i zbiorowych mogił oraz tworzenie dużych miejsc pamięci, gdzie chowano od kilkuset do dziesiątek tysięcy osób — zarówno w Warszawie, jak i w Braniewie. Powstało takie miejsce pamięci także w Pile. Ekshumacjom towarzyszyło sporządzanie aktów i prowadzone były przez stronę polską.

Istnieje protokół Nr 13 o ekshumacji i przeniesieniu zwłok niedaleko miasta Trzcianka. Z dokumentów wynika, że szczątki 21 rosyjskich i 7 polskich żołnierzy zostały przeniesione do zbiorowej mogiły w Pile. Z terenów położonych wokół miasta przeniesiono ciała kolejnych 109 osób,

A te 56 osób, które zostały pochowane pod mauzoleum, pozostały w Trzciance… Na 2 stronie aktu czytamy:

1.       W czasie akcji ekshumacyjnej nie zaistniały odchylenia od planu sporządzonego na kwartał II roku 1953.

2.       Nie przekazano zwłok z mogiły zbiorowej znajdujących się na cmentarzach m. Trzcianka, mauzoleum Plac Armii Czerwonej.

I tam jest tylko jedna zbiorowa mogiła. Pięćdziesiąt sześć osób. Tam pozostały one pochowane.

Ponadto istnieje tzw. paszport z danymi o poległych. Polski paszport! W którym wskazano, że pogrzebano 40 bezimiennych osób. Kolejne 16 wymieniono z nazwiska. To paszport z końca lat 50. Nie znalazłem daty, ale w dole dokumentu jest notatka sporządzona atramentem — 5 kwietnia 1961 rok.

© OBD MemoriałTrzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961 - Sputnik Polska
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961
© Zdjęcie : Michaił PyresinTrzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961 - Sputnik Polska
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961
© Zdjęcie : Michaił PyresinTrzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961 - Sputnik Polska
Trzcianka. Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). 1961

Na koniec jest też paszport z danymi o poległych sporządzony przez stronę polską i rosyjską w latach 2011-2012. Pod tekstem paszportu figuruje podpis polskiej Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa i data — 30.08.2012 rok. A po stronie rosyjskiej paszportu figuruje podpis Władisława Połowinkina, przedstawiciela Ministerstwa Obrony Federacji Rosyjskiej, który zajmuje się m.in. organizacją i zarządzaniem miejscami pamięci, z dnia 26 lipca 2012 roku.

© Zdjęcie : Michaił PyresinOpis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 1
Opis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 1 - Sputnik Polska
Opis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 1
© Zdjęcie : Michaił PyresinOpis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 2
Opis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 2 - Sputnik Polska
Opis Mauzoleum w Trzciance, Dokumenty z 2012, podpisane przez strony polską i rosyjską. Strona 2
© Zdjęcie : Michaił PyresinOpis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). Dane osobowe żołnierzy.
Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). Dane osobowe żołnierzy.  - Sputnik Polska
Opis wojennego cmentarza (mogiły zbiorowej). Dane osobowe żołnierzy.

Innymi słowy dokumenty o tym, jak powstawała ta zbiorowa mogiła — z września 1945 roku — i o tym, jak była następnie utrzymywana — jest na ten temat akt o ekshumacji z 1953 roku, z którego wyraźnie wynika nienaruszony stan tej mogiły, polski paszport z danymi pochowanych w niej osób z końca lat 50. i paszport podpisany pięć lat temu przez polską i rosyjską stronę dowodzą tego, że do 2017 roku pochowanych tam było 56 osób. A teraz, kiedy wszystko zrównał buldożer, i ja nie mogę być niczego pewny.

— Czy władze Trzcianki publikowały jakieś dokumenty o ekshumacji, badaniach?

— Nie wiem. Nie mam takich informacji.

— Dlaczego zwrócił się Pan do portalu NewBalt?

— Od dawna znam Andrieja Wypołzowa. Nie jesteśmy mocno zaprzyjaźnieni, ale mówimy do siebie na „ty". Trzcianka to jak na razie mimochodem. Usłyszałem w wiadomościach, że strona polska twierdzi, że przeniesiono stamtąd szczątki. Zacząłem szukać w dokumentach. Będę się tym zajmować, ale później. Teraz mam inną pilną pracę. W Świnoujściu istnieje prywatne muzeum poświęcone przebywaniu w tym miejscu wojsk radzieckich. Muzeum prowadzi mój przyjaciel Piotr Łaskowski. Zaproponował mi, żebyśmy stworzyli listę z danymi wszystkich poległych przy szturmie tego miasta. I obecnie się tym zajmuje.

Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала