Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres

Sto lat temu Moskwa znów stała się głównym miastem Rosji

Sto lat temu Moskwa znów stała się głównym miastem Rosji
Subskrybuj nas na
Dokładnie sto lat temu, 12 marca 1918 roku, funkcje stołeczne w rosyjskim państwie przekazano na ręce Moskwy.

Decyzja podejmowana była w sytuacji nadzwyczajnej — w warunkach głodu i braku stabilności politycznej spowodowanej przez koniec pierwszej wojny światowej. Bolszewicy, którzy sprawowali wówczas władzę, liczyli na ugruntowanie swego reżimu poprzez przeniesienie organów zarządzania państwowego dalej od granicy. Moskwa nie była jedynym wariantem: tamtą burzliwą wiosną 1918 roku stolicą mógł zostać Niżni Nowogród.

Sobór Wasyla Błogosławionego na Placu Czerwonym - Sputnik Polska
Foto
100 lat od przeniesienia stolicy Rosji z Petersburga do Moskwy
Propozycje odnośnie uczynienia Moskwy stolicą padały jeszcze w latach 1915 i 1916, gdyż działania zbrojne na zachodnim froncie przeciwko Niemcom były nieudane. W 1917 roku sytuacja jedynie pogorszyła się. Po inwazji przeciwnika na tereny bałtyckie walki mogły toczyć się już na przedpolach stolicy — Piotrogrodu.

Rewolucja, która wybuchła w lutym 1917 roku, nie zauważalnie, lecz zdecydowanie powiększała szanse Moskwy. W odróżnieniu od miasta nad Newą, którym wstrząsały rozruchy, dawna stolica zachowywała względny spokój. W Rosji środkowej każda władza czuła się pewniejsza. Jesienią 1917 roku przeprowadzkę zaplanował rząd tymczasowy, w lutym i marcu 1918 roku tę decyzję podjęli i zrealizowali komuniści, którzy odnieśli wówczas zwycięstwo. Po zagarnięciu władzy, mając do czynienia z masowymi protestami mieszkańców Piotrogrodu, z atakami anarchistów, z terroryzmem eserów, komuniści sami pośpiesznie przenieśli się do Moskwy.

Rzeka Moskwa pokryta lodem - Sputnik Polska
Foto
Rzeka Moskwa pokryta lodem...
Nadzwyczaj szybkie przeniesienie stolicy nie mogło nie być wydarzeniem dramatycznym. Obawiając się ataków, zwolennicy Lenina do ostatniej chwili ukrywali swoje zamiary. Gdy przygotowania zakończono, sięgnięto po szereg manewrów odwracających uwagę. Pociąg, którym jechał lider rewolucji Włodzimierz Lenin, wyruszył z małej stacyjki Cwietocznaja w dzielnicy, która w Petersburgu w dobie obecnej nazywa się Moskiewska. Przed lokomotywą doczepiono inne wagony, a kolejarzy poinformowano, że stolica ma być przeniesiona jakoby do  Niżniego Nowogrodu.

A mimo to, próbę zajęcia pociągu Lenina przedsięwzięli anarchiści. Jednakże incydent zakończył się opłakanie dla atakujących: rozbrojono ich i aresztowano. Lenin jedynie rozkazał zwiększyć szybkość.

W Moskwie lider bolszewików zamieszkał w hotelu „Nacjonal". Jednakże już wkrótce zaczął szukać dla siebie siedziby na terenie Kremla. Władza rewolucyjna zainstalowała się w Pałacu Senatu na terytorium Moskiewskiego Kremla, gdzie również obecnie mieści się siedziba przywódcy państwa rosyjskiego.

Most wantowy Żiwopisnyj - Sputnik Polska
Foto
Czarująca Moskwa nocą...
Na pierwszym etapie organy władzy znajdowały się w hotelach w śródmieściu. Nazwy niektórych z nich zmieniono. Na przykład, hotel „Metropol" nazywał się wówczas „Dom Rad numer dwa". Urzędnicy radzieccy nie tylko pracowali w tych nowych biurach, lecz również spędzali tam czas wolny, po przekształceniu hoteli w swoiste domy — komunałki.

W trakcie rozmowy z agencją Sputnik rosyjski historyk Armen Gasparian poinformował, że wybierając Moskwę na stolicę, bolszewicy nie brali pod uwagę historycznej przeszłości miasta, chodziło im jedynie o kategoryczne odcięcie się od epoki Cesarstwa Rosyjskiego.

Widok na kanał Gribojedowa, dom Singera i Sobór Kazański z kopuły Soboru Zmartwychwstania Pańskiego w Petersburgu - Sputnik Polska
Ile kosztuje: zakwaterowanie w Petersburgu na MŚ 2018
„Zwolennicy Lenina jak najmniej interesowali się Moskwą jako Trzecim Rzymem i całą związaną z tym konserwatywną tradycją. Dla nich ważne było zerwanie z petersburskim okresem historii, całkowite wyburzenie dotychczasowej Rosji. Z tego punktu widzenia przeniesienie stolicy wygląda jak najbardziej logicznie. Ponadto, bolszewicy uważali Moskwę za spokojne miasto i mieli rację. W Piotrogrodzie nie ustawały masowe akcje, w Moskwie natomiast doszło do jednego tylko epizodu tego rodzaju — było to powstanie junkrów, które udało się względnie łatwo stłumić", — powiedział specjalista.

Według Armena Gaspariana, zmiana stolicy zmieniła nie do poznania oba miasta: zarówno to, skąd władza wyjechała, jak też to, dokąd ona przybyła. Psychologicznie jest to zrozumiałe.

„Przed 1917 rokiem Moskwa była uważana za spokojne miasto kupieckie, natomiast Piotrogród był hałaśliwy i tętnił życiem. I oto w pewnej chwili miasta wymieniły swoje role. Stolica północna stała się spokojniejsze. Natomiast w Moskwie życie zaczęło wrzeć. To, co stało się w 1918 roku, jest widoczne dotychczas" — uważa Armen Gasparian.

Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала