Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
komputer - Sputnik Polska, 1920
Piszą dla nas
Opinie i analizy najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj komentarze ekspertów na tematy gospodarcze, polityczne i społeczne na stronie Sputnika.

Ukraina vs Chiny: przed nami wielkie starcie o „Motor Sicz”

© Sputnik . Stringer / Idź do banku zdjęćStoisko ukraińskiej fabryki Motor Sicz
Stoisko ukraińskiej fabryki Motor Sicz - Sputnik Polska, 1920, 20.03.2021
Subskrybuj nas na
Bitwa o ukraińskie przedsiębiorstwo „Motor Sicz” nabiera tempa. Kijów zamierzał je znacjonalizować. Ale chińscy inwestorzy z pakietem kontrolnym nie chcą tracić pieniędzy. Żądają minimum 3,6 miliarda dolarów i wnieśli pozwy do sądów. Waszyngton stoi za zerwaniem umowy.

Jak spór finansowy dotyczący producenta silników do śmigłowców i samolotów przekształcił się w konflikt dyplomatyczny?

Zablokowano umowę

Ta historia ciągnie się od prawie pięciu lat. Około 80% produktów ukraińskiego przedsiębiorstwa nabywała Rosja, ale w marcu 2014 roku Kijów wprowadził zakaz dostaw do tego kraju. Wraz z utratą największego rynku zbytu zakład znalazł się w trudnej sytuacji. Wykorzystali to Chińczycy, którzy podpisali kontrakt z „Motor Siczem” na silniki lotnicze po korzystnych cenach.

W 2016 roku chińscy biznesmeni zaczęli inwestować w produkcję. Firma Beijing Skyrizon Aviation Industry (spółka córka Beijing Xinwei Technology Group) podpisała umowę pożyczki na 100 milionów dolarów. Dwa lata później wśród akcjonariuszy „Motor Siczu” było pięć chińskich firm i jeden obywatel ChRL. W sumie przejęli 56% akcji spółki.

Drukowanie banknotów dolarowych w Teksasie. - Sputnik Polska, 1920, 12.03.2021
Piszą dla nas
Drukują dolary na potęgę: czy USA grozi hiperinflacja?
Jednak w 2017 roku Służba Bezpieczeństwa Ukrainy zablokowała transakcję - po tym, jak okazało się, że przedsiębiorstwo i chińscy inwestorzy zamierzają zbudować fabrykę w Chinach. Wszczęto sprawę karną: pojawiły się podejrzenia o zmowę i zamiar przeniesienia majątku i mocy produkcyjnych „Motor Siczu” poza Ukrainę. Wiosną 2018 roku sąd nałożył areszt na 56% akcji spółki.

Chińczycy oświadczyli, że Kijów naruszył międzynarodowe zobowiązania zawarte w ukraińsko-chińskim porozumieniu międzyrządowym z 1992 roku. Z powodu aresztowania akcji nadal nie mogą zarządzać nabytym majątkiem i wpływać na zarząd.

Kupili za bezcen

Próbowano rozwiązać sytuację. Chińczycy zgodzili się oddać 25% plus jedną akcję grupie DCH z siedzibą w Charkowie. W sierpniu 2020 roku Beijing Skyrizon i ukraińska firma złożyły do Komitetu Antymonopolowego wniosek o zakup akcji „Motor Siczu”. Jednak władze sądowe zawetowały również tę umowę.

W rezultacie Chińczycy oszacowali szkody spowodowane działaniami ukraińskich urzędników na 3,5 miliarda dolarów. Potem dodali kolejne 100 milionów. Zatrudnili trzy międzynarodowe kancelarie i wystąpili do międzynarodowego arbitrażu, o czym poinformowano ukraiński rząd.

5 grudnia 2020 roku chińscy inwestorzy „Motor Siczu” PJSC powiadomili ukraiński rząd o wniosku do międzynarodowego arbitrażu przeciwko Ukrainie zgodnie z umową między rządem Ukrainy a rządem ChRL o wsparciu i wzajemnej ochronie inwestycji

– powiadomiła charkowska DCH.

Chcą znacjonalizować

Jednak już w styczniu 2020 roku chińscy inwestorzy zostali objęci sankcjami Kijowa na mocy dekretu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.

Licznik długu w USA. - Sputnik Polska, 1920, 27.10.2020
Piszą dla nas
As w rękawie: Chiny są gotowe sprzedać amerykański dług publiczny
W załączniku do dekretu wymieniono cztery przedsiębiorstwa. Wszystkie mają coś wspólnego ze Skyrizon. Zablokowano ich aktywa, ograniczono operacje handlowe, zabroniono wycofywania kapitału z Ukrainy, transakcji z papierami wartościowymi, których emitenci podlegają ograniczeniom i tak dalej. Na czarnej liście znalazło się tylko jedno nazwisko – obywatel Chin Wang Jing, główny akcjonariusz Skyrizon.

– Nie chodzi o Chiny. Nie chodzi nawet o to, jak nabyto akcje „Motor Siczu” za rządów byłego prezydenta, za Poroszenki. Chodzi o to, że nie mamy prawa sprzedać pakietu kontrolnego w strategicznym przedsiębiorstwie kompleksu obronnego Ukrainy żadnemu państwu (...), to się nie wydarzy podczas mojej prezydentury

– wyjaśnił Zełenski w wywiadzie dla HBO.

A teraz Rada Najwyższa zamierza znacjonalizować „Motor Sicz”.

Chiny nie spodziewały się takiego prezentu. Jak powiedział właściciel Skyrizon Aircraft Holdings, pomoże to jedynie Pekinowi bronić swoich inwestycji i praw własności w sądach.

Jak podkreślił, Skyrizon przygotowuje się do prawdziwej wojny z Kijowem. Złożono kilka pozwów – w chińskich, ukraińskich i międzynarodowych sądach. I, jak obiecał Wang Jing, to dopiero początek: wszelkie działania strony przeciwnej będą przedmiotem postępowania sądowego.

Przedstawili także postulaty na szczeblu międzynarodowym.

Przewodniczący Chin Xi Jinping i wiceprezydent USA Joe Biden w Pekinie. 2013 r.  - Sputnik Polska, 1920, 20.03.2021
Polityka
Chiny i USA będą unikać nieporozumień i konfliktów
– Nalegamy, aby Ukraina brała pod uwagę prawa chińskich przedsiębiorstw i inwestorów, a także we właściwy sposób rozwiązała związane z tym kwestie

– oświadczył 12 marca rzecznik chińskiego MSZ Zhao Lijian.

Jednak sekretarz Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy (RBNiO) Oleksij Daniłow zapewnił, że przedsiębiorstwo zostanie zwrócone narodowi ukraińskiemu „w sposób legalny i zgodny z konstytucją w najbliższej przyszłości”. Jak dokładnie, nie wyjaśnił.

Pod presją USA

Nie chodzi tylko o ochronę interesów narodowych i aktywów strategicznych. Spór o producenta silników lotniczych zakończył się po tym, jak Zełenski stanął po stronie Stanów Zjednoczonych, a nie Chin. W 2019 roku doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA John Bolton odwiedził Ukrainę i odbył kilka spotkań, na których rozmawiano również o „Motor Siczu”.

Wkrótce stało się jasne, że Kijów chciał zakazać sprzedaży firmy, aby przekazać ją Amerykanom. Jest to rezultat wywierania przez Waszyngton silnej presji na Władimira Zełenskiego, w tym groźby wstrzymania pomocy wojskowej.

Sytuacja wokół przedsiębiorstwa gwałtownie się pogorszyła latem ubiegłego roku. Pentagon opublikował raport, że Chiny, przekształcając swoje wojsko w najwyższej klasy machinę wojenną, będą konkurować z Amerykanami na całym świecie i prawdopodobnie zaatakują Tajwan. Następnie Waszyngton zamroził swój program pomocy wojskowej dla Ukrainy w wartości 391 milionów dolarów. Ponadto Departament Stanu bezterminowo wstrzymał wydawanie zezwoleń na dostawy broni i amunicji, za które Kijów zapłacił już 30 milionów.

Boeing 737 MAX 8 polskich linii lotniczych LOT - Sputnik Polska, 1920, 11.03.2021
Piszą dla nas
Manewry na nieistniejącym lotnisku
Jednocześnie administracja Trumpa zobowiązała się do poszukiwania nowego, „godnego zaufania” nabywcy „Motor Siczu”. Okazała się nim mało znana firma Oriole Capital Group.

„Stany Zjednoczone postrzegają wpływy Chin na Ukrainie i zakup tej firmy jako zagrożenie” – powiedział Nan Tian, starszy pracownik naukowy programu wydatków na uzbrojenie i obronę Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem w Sztokholmie (SIPRI).

Skyrizon jest chińską spółką państwową, a jej chęć pozyskiwania i wdrażania zagranicznych technologii wojskowych nie może nie martwić Stanów Zjednoczonych

– powiedział szef Departamentu Handlu Stanów Zjednoczonych Wilbur Ross, potwierdzając tym samym opinię eksperta.

Niuanse prawne

Istnieje kilka możliwości dalszego rozwoju wydarzeń. Z jednej strony eksperci w obszarze inwestycji zagranicznych i prawa ChRL wyjaśniają, że od 1993 roku między Ukrainą a Chinami obowiązuje porozumienie o wspieraniu i wzajemnej ochronie inwestycji. Przewiduje ono procedurę arbitrażową dotyczącą rozwiązywania sporów w przypadku braku możliwości rozwiązania konfliktu drogą dyplomatyczną. Jednego arbitra wyznacza strona ukraińska, drugiego strona chińska. Kolejny musi pochodzić z kraju trzeciego, który utrzymuje stosunki dyplomatyczne zarówno z Ukrainą, jak i Chinami.

Żniwa w obwodzie donieckim - Sputnik Polska, 1920, 28.09.2020
Piszą dla nas
„Pszeniczna ekspansja”: Rosja wyparła USA z podium rynku zbożowego. Jak jej się to udało?
– Na przykład art. 21 ust. 5 umowy o pomocy prawnej między Ukrainą a ChRL zezwala na nieuznawanie i niewykonanie orzeczenia sądu zagranicznego, jeżeli szkodzi ono suwerenności, bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu w kraju, w którym wystąpiono o uznanie

– powiedział Aleksander Zajnigabdinow, szef biura China Window Consulting Group w Pekinie.

Dlatego – zdaniem eksperta – pomimo ewidentnej niesprawiedliwości działań ukraińskich władz w stosunku do chińskich inwestorów, nie można liczyć na znaczącą rekompensatę.

Mają czym odpowiedzieć

Ale Chiny mają też silną pozycję.

Zainwestowali pieniądze, jest kontrakt, pieniądze zostały przelane, kontrakt nie został zrealizowany w wyniku działań strony trzeciej (rządu Ukrainy i Służby Bezpieczeństwa Ukrainy). Każdy międzynarodowy arbitraż stanie po stronie inwestora. Jednak wygrana w sądzie nie oznacza zwrotu pieniędzy

– wyjaśnił Witalij Mańkiewicz, prezes Rosyjsko-Azjatyckiego Związku Przemysłowców i Przedsiębiorców.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski - Sputnik Polska, 1920, 12.05.2020
Świat
Ukraina: Pozew przeciwko administracji Zełenskiego i Chinom
Inna sprawa, że Chiny posiadają potężną dźwignię nacisków na Ukrainę, której eksport do tego kraju osiąga wysokość 7,1 miliarda dolarów.

Pekin może wprowadzić sankcje odwetowe wobec ukraińskich dostawców i stracą oni rynki zbytu nie tylko w Chinach, ale także w innych krajach Azji Południowo-Wschodniej i satelitach, gdzie wpływy Chin są historycznie silne.

Innym scenariuszem, który analitycy uważają za jeszcze bardziej prawdopodobny, jest zamiana grzywny na państwowy dług Ukrainy z bezpośrednim lub niejawnym zobowiązaniem do zakupu chińskich produktów i dopuszczenia chińskich firm budowlanych do państwowych projektów infrastrukturalnych.

Generalnie Pekin osiągnie swój cel, w czym bardzo pomógł mu sam Kijów. A Ukraina, która uczyniła to przedsiębiorstwo zakładnikiem geopolityki, i tak przegra.

Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Na żywo
Заголовок открываемого материала
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала