Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Mistrzostwa Świata 2018 - Sputnik Polska, 1920
Polska
Najnowsze wiadomości i najważniejsze wydarzenia z Polski. Czytaj aktualne informacje i komentarze o polskiej polityce i gospodarce. Prezentujemy najciekawsze fakty i świeże newsy z kraju.

„Nadszedł czas, aby Słowianie upomnieli się o swój pozytywny wizerunek na świecie”

© Sputnik . Stringer / Idź do banku zdjęćŚwięto Iwana Kupały
Święto Iwana Kupały - Sputnik Polska, 1920, 22.03.2021
Subskrybuj nas na
„Najwyższy czas, aby świat dostał opowieść o słowiańskiej księżniczce” – głosi petycja z apelem do Disneya o stworzenie filmu z postacią ze słowiańskiej kultury. Zapytaliśmy autorkę petycji Dagmarę Nowak oraz autorkę bloga o słowiańskości Wiktorię Korzeniewską o to, kto byłby idealną kandydatką do tej roli.

Na stronie z petycjami change.org ponad 2,2 tys. osób podpisało się pod apelem ws. stworzenia przez wytwórnię Disneya bajki ze słowiańską księżniczką w roli głównej. Autorka petycji Dagmara Nowak tłumaczy w rozmowie ze Sputnikiem, że nadszedł czas, aby Słowianie, podobnie jak inne nacje, „upomnieli się o swój pozytywny wizerunek”.

Disney zapomniał o Słowianach?

„Słowianie, choć stanowią olbrzymią reprezentację osób zamieszkujących Europę - rzędu prawie 300 mln osób - często występują w filmach lub grach jako postaci epizodyczne, w tym również jako osoby o złych nawykach, przywarach lub o nieciekawej przeszłości. Nie spotyka się także naszych zwyczajów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. (...) Dlatego  pomyślałam, że czas to zmienić i słowiańska księżniczka jest jednym z pomysłów na zmianę sposobu przedstawiania Słowian” – wyjaśnia Dagmara Nowak.

W jej ocenie Disney do tej pory nie sięgnął po słowiańską księżniczkę, ponieważ „nie domagaliśmy się tego, w przeciwieństwie do innych grup etnicznych”, a „jeszcze 10-15 lat temu słowiańskość nie była tak popularna na świecie”. Zdaniem Dagmary Nowak sytuacja zmieniła się dzięki pojawieniu się gier komputerowych z serii Wiedźmin, opartych na książkach Andrzeja Sapkowskiego.

Kadr z bajki animowanej „Śpiąca Królewna” - Sputnik Polska, 1920, 16.02.2021
Polska
Petycja do Disneya: „Najwyższy czas, aby świat dostał opowieść o słowiańskiej księżniczce”
Mimo, że sam Sapkowski podkreślał, że jego saga to klasyczne fantasy i „słowiańskości w niej, jak rzekł Wokulski Starskiemu, tyle co trucizny w zapałce”, to w ocenie autorki w grach z serii Wiedźmin można się doszukać polskich i słowiańskich inspiracji.

„Na gry z serii Wiedźmin miał wpływ nie tylko autor książek, ale przede wszystkim właśnie ich twórcy, którzy sami odnieśli się do pytania o to, czy wzorowali się na polskich krajobrazach, miastach i legendach, tworząc Wiedźmina, o czym np. w wywiadzie dla PlayStation Polska powiedział Konrad Tomaszkiewicz (Game Director):

„Jesteśmy z Polski i jesteśmy dumni z naszej polskości. Nasi artyści wzorowali się na miejscówkach, które można zobaczyć w Polsce, na naszych pięknych polach, na średniowiecznych zamkach, na wioskach. Jeździli, robili zdjęcia. Starali się odwzorować jak najbardziej Polskę bo tak naprawdę to jest produkt polski, który eksportujemy na zachód i ludzie tam nie widzą jak wygląda Polska, nie widzą jak wygląda w ogóle Europa Wschodnia, więc to jest dla nich coś nowego i coś interesującego.”

Typowa Słowianka, czyli jaka?

A jak powinna wyglądać taka słowiańska księżniczka i jakimi cechami powinna się charakteryzować? Według Dagmary Nowak powinna to być postać uniwersalna, „która będzie posiadała główne cechy Słowian, i z którą będzie się identyfikowało więcej ludzi”.

Dziewczyny podczas słowiańskiego święta Noc Kupały w białoruskim Turowie - Sputnik Polska, 1920, 12.02.2021
Nauka i tech
Przełom w archeologii: ślady najstarszego pisma Słowian znalezione w dziwnym miejscu
Jako Słowianka mogę powiedzieć, że głównymi cechami Słowian są życzliwość, prostolinijność, pracowitość, gościnność, wytrwałość, upór, spokój. Kolejne cechy to także lojalność oraz odpowiedzialność za swój naród. Typowa Słowianka byłaby również niezawodną przyjaciółką oraz waleczną wojowniczką, lecz w przeciwieństwie do Meridy, pozostałaby także dziewczęca. Jeśli chodzi o wygląd księżniczki, powinna posiadać cechy wspólne dla całej grupy etnicznej, takie jak: jasne rozpuszczone włosy, niebieskie oczy oraz jasna cera. Powinna też mieć ubrania inspirowane naszymi strojami ludowymi.

Mimo, że autorka petycji wolałaby, aby bohaterką disneyowskiej produkcji została nowa, oryginalna postać, „posiadająca typowe cechy Słowian” i żyjąca w zmyślonym królestwie, to wymienia kilka postaci z polskich legend, które mogłyby stać się pierwowzorem takiej księżniczki.

Są to: „Syrenka Warszawska”, „Legenda o Nettcie” i „Żaganna”. Nasza Syrenka mogłaby być alternatywą dla Arielki, która broniła swojego ukochanego miasta przed wszelkimi niebezpieczeństwami. Natomiast wzorując się na legendzie o Nettcie można ukazać piękno przyrody (...). Można tutaj też przedstawić chyba najważniejszą postać kobiecą w panteonie bóstw z mitologii słowiańskiej, a mianowicie Dziewannę - dziewiczą opiekunkę zwierząt i lasu, a także wybitną łowczynię.

Dziewczyny podczas słowiańskiego święta Noc Kupały w białoruskim Turowie - Sputnik Polska, 1920, 08.07.2020
Foto
Słowianki: piękno, tajemnica, inspiracja
„Wspomniana również postać Żaganny charakteryzuje się moim zdaniem piękną cechą charakteru, którą powinna posiadać każda księżniczka. Jest to dbanie o dobro całego narodu, jego rozwój oraz bezpieczeństwo. Nawet jeżeli trzeba porzucić walkę o tron i odrzucić własne ambicje. Postaci z naszych tradycyjnych legend oraz historii narodów słowiańskich jest oczywiście wiele. Wymieniła te, które mnie szczególnie zainspirowały. Ich imiona może nie są typowo słowiańskie, ale usposobienie oraz przedstawione historie dobrze ilustrują cechy Słowian” – mówi autorka petycji do Disneya.

Słowiańska księżniczka zadziała jak magnes

Jak twierdzi, pojawienie się słowiańskiej bohaterki w disneyowskiej produkcji przyniosłoby wiele korzyści dla całego regionu, który mógłby zyskać wizerunkowo.

„Uważam za właściwe, aby w filmie została przedstawiona jedna wspólna kraina, tak jak to było, np. w serialu Elena z Avaloru. Moim zdaniem region w tym przypadku mógłby zyskać wizerunkowo. Produkcje Disneya od lat sprawiają, że rośnie liczba turystów odwiedzających lokacje występujące w filmach i serialach, a sam Disney oferuje w te miejsca różnego rodzaju wycieczki. Co więcej, w parku Walt Disney World znajdują się pawilony edukacyjne dotyczące różnych kultur.

Kacze historie - Sputnik Polska, 1920, 25.01.2021
Świat
Disney dopatrzył się rasizmu w swoich filmach animowanych
Dla mnie natomiast w tym przypadku brak czegokolwiek o Słowianach. Dlatego istotne jest, aby ta produkcja, jeśli powstanie, nie była kolejną lokalną, jak np. rosyjski „Poslednij Bogatyr” (rosyjski film familijny, wyprodukowany wspólnie przez «The Walt Disney Company CIS» i «Yellow, Black and White» z elementami rosyjskich podań ludowych i folkloru - red.), ale żeby stała się globalną, oraz żeby Disney potraktował główną bohaterkę na równi z innymi księżniczkami - między innymi poprzez jej obecność np. w parkach, produkcję związanych z nią gadżetów, itp. Dodatkowo taki film lub serial animowany mógłby pomóc w walce z krzywdzącymi stereotypami, ponieważ to w dużej mierze właśnie pop kultura kreuje nasze wyobrażenia o różnych ludziach” – oceniła w rozmowie ze Sputnikiem Dagmara Nowak.

Tylko nie stereotypowa wielkooka blondynka

Nieco inne wyobrażenie na temat potencjalnej Słowianki w bajce Disneya ma Wiktoria Korzeniewska, filolog, literaturoznawca, specjalistka ds. promocji książek, która prowadzi bloga slavicbook.pl o słowiańskiej kulturze, folklorze, mitologii i literaturze, czyli wszystkim, co dotyczy szeroko pojętej słowiańskości. W rozmowie ze Sputnikiem oceniła szanse na powodzenie petycji i wytypowała potencjalne kandydatki, które jej zdaniem, mogłyby wcielić się w rolę słowiańskiej księżniczki.

Obawiam się stereotypowej wielkookiej blondynki – mówi i dodaje, że najbardziej chciałaby, żeby Disney uwidocznił jej wiedzę o przyrodzie, więź z lasem i dbanie o naturę, ponieważ są to idealne cechy i wartości do promowania w XXI wieku.

„Nie opowiadałabym historii o słowiańskiej księżniczce we wnętrzu pięknych rosyjskich pałaców, bardziej osadziłabym historię w lesie, pokazałabym ogrom ludowych wierzeń z nim związanych: leszego, rusałki, licho. Mamy niezwykły zbiór przeróżnych postaci i miejsc, na podstawie których Disney mógłby stworzyć historię, jakiej jeszcze nie opowiadał. Symbolem księżniczki mógłby być domek na kurzych nóżkach, przecież to właśnie chatka Baby Jagi prowadzi bohaterów baśni dalej, do świata po tamtej stronie, gdzie mają przeżyć swoje przygody” – wyjaśnia Wiktoria Korzeniewska.

Dodaje, że to właśnie Baba Jaga jest dla niej idealną kandydatką na tę historię, mimo że księżniczką nie była, ale z pewnością jej historia byłaby marketingowym majstersztykiem.

„Właściwie nie wiemy kim była - bohaterką baśni, słowiańską boginią - naukowcy nadal nie znają jednoznacznej odpowiedzi na ten temat. Jest jedną z oryginalniejszych postaci naszego słowiańskiego folkloru i wierzeń. Co więcej, ostatnio jej popularność w świecie rośnie - jej motyw pojawia się coraz częściej nie tylko w Polsce i Rosji, zauważam go także między innymi w powieściach zagranicznych twórców: u Sophie Anderson, Katherine Arden, Catherynne M. Valente.” 

Baba Jaga to postać, która ma mocny potencjał do zdobycia serc całego świata. Kobieta, która żyje dokładnie tak jak chce - samodzielnie, w sercu lasu, zgłębiając tajemną, magiczną wiedzę. Jej mocno hiperbolizowane cechy wyglądu - wielki nos, żelazne zęby, ogromny garb - mogą być metaforycznymi pozostałościami po jej prasłowiańskich cechach i mocach, a mogą być także „straszakiem” dla innych młodych kobiet, by nie szły ścieżką Baby Jagi – tłumaczy swój zaskakujący wybór.

Podobnie jak Dagmara Nowak, również uważa, że sukces gier o Wiedźminie przyczynił się do pewnej popularyzacji kultury słowiańskiej na świecie.

Anna German - Sputnik Polska, 1920, 16.10.2020
Opinie
Rosjanka z męskim fachem w ręku: wykuła już cały arsenał noży. Kolejny ma być dla Wiedźmina – foto
„Seria książek o Wiedźminie to kocioł motywów z przeróżnych mitologii świata. Słowiańskości jest tam naprawdę niewiele. Jednak w grach jest już zupełnie inaczej - są przepełnione stworami ze słowiańskiej mitologii. Przywołanie w petycji sukcesu gier Wiedźmina to doskonały pomysł, bo ów sukces pokazuje, jak interesujące i fascynujące są przedchrześcijańskie wierzenia. I genialnie byłoby, gdyby Disney się nimi zainspirował” – wyjaśnia Korzeniewska.

W jej ocenie wykorzystanie przez Disneya motywów słowiańskich przyczyni się do większego zainteresowania słowiańskością - mitologią, przedchrześcijańskimi wierzeniami i baśniami. Jak twierdzi, słowiańskość wraca i to z niezwykłą siłą, dlatego taki film zdecydowanie wpisałby się w ten trend, a Disney po prostu nie zdaje sobie sprawy z ogromnego potencjału, jaki tkwi w słowiańskiej księżniczce. Zdaniem blogerki petycja z pewnością może to zmienić.

„Historie snute o słowiańskich bohaterkach w baśniach idealnie odpowiadają historiom, które obecnie Disney opowiada - o kobietach, które mają moc samodzielnego decydowania o sobie” – uważa autorka slavicbooka.

„Słowiańskość wraca i to z niezwykłą siłą”

Wiktoria Korzeniewska przyznaje, że zaskoczył ją sukces jej bloga o tematyce słowiańskiej i jednocześnie wyraża nadzieję, że tak duże zainteresowanie słowiańskością to nie chwilowa moda i „nie przeminie wraz z sezonem”.

© Sputnik . Wiktor Draczew / Idź do banku zdjęćNoc Kupały
„Nadszedł czas, aby Słowianie upomnieli się o swój pozytywny wizerunek na świecie” - Sputnik Polska, 1920, 22.03.2021
Noc Kupały

Według niej sama słowiańskość jest w nas bardzo głęboko zakorzeniona, wystarczy tylko tę świadomość w ludziach obudzić i przypomnieć, że tradycje słowiańskie są ciągle żywe i to, co uważamy za coś chrześcijańskiego, w rzeczywistości jest o wiele starsze.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak wiele czerpiemy w naszej codzienności ze starej słowiańskiej magii ludowej: czerwone wstążeczki przyczepione do wózków noworodków, nie witanie się przez próg, odpukiwanie w niemalowane. To nasze dziedzictwo, niezwykły spadek po naszych dawnych słowiańskich przodkach. To, jak na to spojrzymy zależy od naszej intencji. Nie jest tajemnicą z jaką intencją kościół chrześcijański przyszedł na nasze ziemie ponad tysiąc lat temu. I mimo tej intencji, po dziesięciu wiekach, nadal stare słowiańskie tradycje są żywe: na Wielkanoc malujemy jajka, podczas Wigilii zostawiamy pusty talerz i chowamy sianko pod obrusem.

„Jak niezwykła moc tkwi w tradycjach naszych przodków, że po tak długim czasie nie tylko o nich pamiętamy, ale i je praktykujemy, choć czasem bez świadomości, że nie jest to coś chrześcijańskiego, a o wiele starszego. Pozostało tylko tę świadomość obudzić w ludziach. Słowiańskie tradycje to nasze dziedzictwo, nasz fundament i niezwykły spadek po naszych przodkach. To mądrość, z której możemy czerpać naprawdę wiele. A my jesteśmy jak drzewa - potrzebujemy naszych korzeni” – podsumowała Wiktoria Korzeniewska.

Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала