Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Moskwa na anglojęzycznej mapie Rosji - Sputnik Polska
Świat
Aktualne wiadomości ze świata. Poznaj najnowsze informacje o wydarzeniach międzynarodowych. Znajdziesz u nas aktualności dnia, ciekawe fakty, newsy, relacje na żywo.

„Niemcy się nie spodziewali”: pierwsze godziny Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

© Sputnik . Grigoriy Chertov / Idź do banku zdjęćWielka Wojna Ojczyźniana 1941-1945
Wielka Wojna Ojczyźniana 1941-1945 - Sputnik Polska, 1920, 22.06.2021
Subskrybuj nas na
Tysiące zabitych, dziesiątki zrujnowanych miast, zniszczony sprzęt i infrastruktura wojskowa – równo 80 lat temu, 22 czerwca 1941 roku, wojska hitlerowskie rozpoczęły inwazję na Związek Radziecki. Atak był nagły i miażdżący – Armia Czerwona poniosła ciężkie straty na całym froncie. O pierwszych minutach najkrwawszej wojny w historii kraju.
Tysiące zabitych, dziesiątki zrujnowanych miast, zniszczony sprzęt i infrastruktura wojskowa – równo 80 lat temu, 22 czerwca 1941 roku, wojska hitlerowskie rozpoczęły inwazję na Związek Radziecki. Atak był nagły i miażdżący – Armia Czerwona poniosła ciężkie straty na całym froncie. O pierwszych minutach najkrwawszej wojny w historii kraju.

Pierwszy atak

Aby ocenić skalę katastrofy, jaka spadła na radziecki system obronny w tamtych czerwcowych dniach, warto sięgnąć do suchych statystyk. Wehrmacht rozpoczął ofensywę w trzech głównych kierunkach. Grupa Armii Środek skoncentrowała swoje siły przy granicy z Białorusią - Niemcy przerzucili tu prawie 650 tys. ludzi, 800 czołgów, 12,5 tys. dział i moździerzy, około 1,7 tys. samolotów.
Front Zachodni, który bronił tego odcinka, pod względem liczebności siły żywej i wyposażenia nie ustępował agresorowi, a nawet dysponował większą liczbą czołgów. Jednak w pierwszym szyku uderzeniowym radzieckich oddziałów znajdowało się jedynie 13 dywizji piechoty. Z kolei Niemcy dysponowali 28 dywizjami.
Nazistowskie Niemcy zaatakowały ZSRR 22 czerwca 1941 roku - Sputnik Polska, 1920, 22.06.2018
Wideo
22 czerwca 1941 roku rozpoczęła się Wielka Wojna Ojczyźniana
Grupa Armii Południe liczyła 730 tys. żołnierzy, 800 czołgów, około 10 tys. dział i moździerzy oraz prawie 800 samolotów. Nie można było powstrzymać ataku. Pod wieczór 22 czerwca na wielu odcinkach frontu niemieckie oddziały przedarły się 20 kilometrów w głąb ZSRR.
Grupa Armii Północ - 655 tys. żołnierzy i oficerów — szybko wybiła duże luki w obronie Frontu Północno-Zachodniego. Armia Czerwona poniosła ogromne straty w sprzęcie i ludziach. A kontrataki nie powiodły się. W ciągu dnia niemieckie formacje wbiły się klinem w terytorium ZSRR na głębokość 60 kilometrów.

Sytuację komplikowało to, że Niemcy atakowali jednocześnie praktycznie na całej długości granicy – od Morza Barentsa do Morza Czarnego. Inwazję poprzedził potężny ostrzał artyleryjski – z tysięcy dział i moździerzy ostrzelano najważniejsze obiekty, setki bombowców zrzuciło bomby na bazy wojskowe, duże miasta i ośrodki przemysłowe

Prawdopodobnie najbardziej niszczycielski cios siły Luftwaffe zadały radzieckiemu lotnictwu. W ciągu zaledwie kilku godzin Armia Czerwona straciła 1200 samolotów stacjonujących na terenach przygranicznych – większość maszyn spaliło się, zanim zdążyło wystartować. Kilkadziesiąt lotnisk zostało całkowicie zniszczonych.

Fatalny błąd

Według ocen historyków tragiczne klęski lata 1941 roku spowodowane były rażącymi błędami w kalkulacjach wojskowych i politycznych przywódców kraju, którzy – mimo napływu informacji o zbliżającej się agresji – nie przygotowywali sił zbrojnych do inwazji.
Wieczorem 21 czerwca wywiad Bałtyckiego Specjalnego Okręgu Wojskowego informował, że Niemcy zakończyli budowę mostów przez Niemen, ewakuowali miejscową ludność i usunęli drut kolczasty. Donosił też o odgłosach silników ciężkiego sprzętu w pobliżu granicy.
Mimo to radzieckie dowództwo zawahało się. A decyzja o postawieniu wojsk w stan pełnej gotowości bojowej, ich rozproszeniu, kamuflażu sprzętu, lotnisk i ważnych obiektów infrastrukturalnych dotarła do sztabów za późno.

Nasi wywiadowcy zrobili wszystko, co możliwe, aby informacja o zbliżającym się niemieckim ataku dotarła do radzieckiego dowództwa. Ale nie było dokładnej daty - raporty napływały od początku maja. Hitler kilkakrotnie przesuwał termin, m.in. musiał odłożyć atak na ZSRR z powodu kampanii bałkańskiej

Dyrektor naukowy Rosyjskiego Towarzystwa Wojskowo-Historycznego Michaił Miagkow - Sputnik Polska
Michaił Miagkow
Dyrektor naukowy Rosyjskiego Wojskowego Towarzystwa Historycznego
Innym ważnym powodem klęski Armii Czerwonej w pierwszych godzinach i dniach wojny było niewystarczające wyszkolenie dowódców i szeregowych żołnierzy, a także opóźnienie techniczne ZSRR w porównaniu z Niemcami.
– Armia Czerwona była wtedy na etapie odbudowy na dużą skalę – wyjaśnił historyk. – Wiele egzemplarzy sprzętu wojskowego z początku lat 30., takich jak czołgi BT, T-26, samoloty I-16, było przestarzałych. Tak, pojawiły się nowe T-34, KV, wyrzutnie rakiet Katiusza, ale było ich bardzo mało. Po 1 września 1939 roku liczebność armii wzrosła z dwóch milionów do pięciu. Państwo po prostu nie zdążyło wyszkolić ani dowódców, ani składu osobowego – dodał.
Ponadto nie ukończono budowy umocnień na nowych granicach po przyłączeniu Ukrainy Zachodniej i Białorusi Zachodniej do ZSRR. Tak zwana linia Mołotowa nie była dokończona, wiele bunkrów i punktów ogniowych nie było obsadzonych.
A jednak Wehrmacht nie mógł łatwo przekroczyć granicy z ZSRR – każdy posterunek graniczny i jednostka wojskowa walczyły do końca, Niemcy musieli czekać na dotarcie dodatkowych sił, aby przełamać opór.
Najlepszym tego przykładem były zacięte walki o przygraniczny Przemyśl. Broniła się tam 99. Dywizja Piechoty Zachodniego Okręgu Wojskowego. Dzięki niespodziewanemu atakowi Niemcy zdobyli miasto, ale dzień później żołnierze Armii Czerwonej odparli ich. W rezultacie Przemyśl trzykrotnie przechodził z rąk do rąk.
Żołnierze radzieccy nie tylko utrzymywali granicę, ale także zmusili wojska niemieckie do odwrotu, pomimo licznej przewagi w sile żywej i sprzęcie. W ciągu tygodnia walk naziści stracili około czterech tysięcy żołnierzy. Dywizja otrzymała rozkaz opuszczenia swoich pozycji i wycofania się dopiero po kapitulacji Lwowa.
Prezydent Rosji Władimir Putin w czasie wideokonferencji - Sputnik Polska, 1920, 01.09.2020
Świat
Putin o Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej: Nie ulega wątpliwości, kto był agresorem
Bohatersko broniono bazy Floty Bałtyckiej, łotewskiego miasta Lipawa. Niemcy spodziewali się, że zajmą go w ciągu jednego dnia. Ale mały garnizon, przy pomocy ludności cywilnej, przez cały tydzień odpierał ataki, zadając wrogowi znaczne straty.
Na froncie południowym wojska radzieckie same przeszły do ofensywy, zajęły przyczółki, przegrupowały się i odzyskały zdolność bojową. A pierwsze bitwy powietrzne udowodniły wyższość radzieckich asów.
– Największe straty lotnicze w 1941 roku Niemcy ponieśli właśnie 22 czerwca – nasi piloci zestrzelili wówczas 72 samoloty, wiele z nich zostało staranowanych – powiedział Miagkow.

Klęski Armii Czerwonej na samym początku Wielkiej Wojny Ojczyźnianej stały się kamieniem węgielnym Zwycięstwa. Jeśli nie byłoby tak zaciekłych bitew obronnych, oddziały drugiego strategicznego szyku uderzeniowego nie miałyby czasu na dotarcie do Dźwiny Zachodniej i Dniepru. Zdobyto czas na podciągnięcie głównych jednostek, stworzenie nowej linii obrony, ewakuowanie ludności i przemysłu.

Dyrektor naukowy Rosyjskiego Towarzystwa Wojskowo-Historycznego Michaił Miagkow - Sputnik Polska
Michaił Miagkow
Dyrektor naukowy Rosyjskiego Wojskowego Towarzystwa Historycznego
Plan Barbarossa przewidywał zniszczenie wojsk radzieckich w bitwach granicznych i rozgromienie głównych sił jeszcze przed linią Dźwina Zachodnia-Dniepr. Dalej Hitler miał nadzieję posuwać się do Leningradu, Kijowa, Moskwy, na południowej flance - dotrzeć na Kaukaz. I zakończyć całą kampanię wojskową w ciągu trzech – czterech miesięcy, przed zimą.
Jednak blitzkrieg nie powiódł się - w pierwszych tygodniach naziści stracili (zabici, ranni, zaginieni) ponad 90 tysięcy żołnierzy i oficerów. A wojna ciągnęła się przez cztery długie lata i zakończyła się zupełnie nie tak, jak chciał Hitler.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Na żywo
Заголовок открываемого материала
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала