Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Rosjanki w armii, Petersburg - Sputnik Polska
Rosja
Najnowsze informacje prosto z Rosji: polityka, gospodarka, społeczeństwo.

Operacja Barbarossa. Co piąty czołg podczas hitlerowskiego ataku na ZSRR był produkcji czeskiej

© Zdjęcie : CC BY-SA 3.0 de / Böhmer Czechosłowacki czołg LT vz.35 podczas operacji Barbarossa.
Czechosłowacki czołg LT vz.35 podczas operacji Barbarossa. - Sputnik Polska, 1920, 22.06.2021
Subskrybuj nas na
80 lat temu nazistowskie Niemcy zaatakowały Związek Radziecki. Podstawą niemieckiego blitzkriegu były czołgi przebijające się w głąb obrony wroga. 20 niemieckich dywizji pancernych, zmierzających w kierunku radzieckich granic, posiadało prawie 3500 pojazdów opancerzonych. Ponad jedna piąta niemieckich czołgów była produkcji czeskiej...
W latach 30. Czechosłowacja miała rozwinięty kompleks wojskowo-przemysłowy i duże rezerwy uzbrojenia. Zdrada monachijska republiki przez Anglię i Francję pozwoliła Hitlerowi na zajęcie Sudetów, a następnie innych regionów Czechosłowacji, w wyniku czego całe uzbrojenie kraju znalazło się w rękach III Rzeszy. Mocarstwa zachodnie dały Hitlerowi możliwość „budowania mięśni” w przededniu wojny dzięki czechosłowackiej broni i kompleksowi wojskowo-przemysłowemu, co miało tragiczne konsekwencje dla narodu rosyjskiego w 1941 roku.

Dar niebios

Naziści natychmiast przystąpili do integracji czeskiego przemysłu obronnego ze swoją gospodarką wojenną. Niemcy wykorzystywali potencjał czeskiej broni we wszystkich głównych sektorach – w lotnictwie, marynarce wojennej i oczywiście w siłach lądowych.
Mieszkańcy Warszawy i żołnierze Armii Czerwonej, wyzwolona Warszawa - Sputnik Polska, 1920, 01.03.2021
Społeczeństwo
Polska bez „sowieckiej okupacji”
Brało w tym udział tysiące czeskich firm w charakterze podwykonawców, ale dominującą pozycję w produkcji wyrobów finalnych miały dwa koncerny: Škoda i ČKD. Zdaniem historyka ds. wojskowości, byłego pracownika Wojskowego Instytutu Historii w Pradze Vladimíra Franceva dla Niemców te koncerny były „darem niebios”.
Przemysł wojskowy w naszym kraju był bardzo rozwinięty na początku wojny. Niemcy zaczęli go rozwijać (przemysł – red.) po I wojnie światowej później niż my. Ograniczały je porozumienia, choć przezbrojenie trwało przez cały okres międzywojenny, ale w rzeczywistości rozpoczęło się dopiero w 1933 roku, kiedy do władzy doszedł Adolf Hitler i odrzucił wszelkie ograniczenia. Zaskakujące jest to, że nikt nie nałożył sankcji na Niemcy...
powiedział w wywiadzie dla Sputnika Francev.
III wojna światowa - Sputnik Polska, 1920, 11.11.2020
Świat
Czeski wywiad ostrzega przed wybuchem III wojny światowej
ČKD, która została przemianowana na BMM (Böhmisch-Mährische Maschinenfabrik AG), produkowała czołgi i działa samobieżne. W sumie w czasie okupacji firma wyprodukowała ponad 6 tys.* sztuk pojazdów opancerzonych.
Škoda wytwarzała głównie działa, których w czasie okupacji wyprodukowano ponad 17 tysięcy sztuk, oraz transportery półgąsienicowe. Jako podwykonawca produkowała m.in. podwozia do czołgów Tiger.

Führer jest zadowolony

Wspólne manewry ZSRR i państw Układu Warszawskiego - Sputnik Polska, 1920, 13.06.2021
Świat
Niemcy o głównym błędzie popełnionym podczas napaści na ZSRR

Naziści byli zainteresowani sprawnym funkcjonowaniem fabryk zbrojeniowych i całej gospodarki Protektoratu, która stanowiła dziesiątą część gospodarki Rzeszy. To tłumaczy łagodniejszy reżim w Protektoracie w porównaniu z sąsiednią Polską czy terytoriami okupowanymi ZSRR. Robotnicy fabryk zbrojeniowych nadal pracowali tak, jak byli przyzwyczajeni w Pierwszej Republice lub w Austro-Węgrzech. Otrzymywali pensje jak wcześniej. Takie podejście przynosiło rezultat – produkcja przemysłowa w Protektoracie w 1944 roku wzrosła w porównaniu z 1939 rokiem o 18 proc.

Führer jest zadowolony z wysiłków Czechów w produkcji zbrojeniowej. Nie odnotowano ani jednego przypadku sabotażu. To, co robią Czesi, jest dobre, praktyczne, niezawodne i trwałe. Udowodnili, że są rzetelnymi i sumiennymi pracownikami. Są dla nas cennym dodatkiem
– powiedział Goebbels w maju 1941 roku (cytat z Edmunda L. Blandforda).
Radzieckie czołgi na ulicach Berlina, 1945 r. - Sputnik Polska, 1920, 05.05.2021
Rosja
Rosja rozważa zakaz utożsamiania roli ZSRR i III Rzeszy w II wojnie światowej
– W każdej dużej fabryce był niemiecki agent, który stał wyżej od zwykłego dyrektora fabryki. Nie mieliśmy możliwości do przeprowadzania dużych sabotaży, więc jest to bardziej „romantyczny” powojenny spektakl, w którym zrobiliśmy wszystko, co mogliśmy, aby przeszkodzić Niemcom w ich ekspansji militarnej. W 1941 roku w Nachodzie wybuchł wielki pożar, w wyniku którego spaliło się 100 litrów benzyny. Przypisywano to podziemnemu ruchowi oporu. Jednak z literatury brytyjskiej (pisze o tym brytyjski historyk Edmund L. Blandford) wynika, że wręcz przeciwnie, mogła to być robota niemieckiego wywiadu, aby rozwiązać ręce Heydrichowi – powiedział w wywiadzie dla Sputnika historyk Jaroslav Štrait.
Zaangażowanie fabryk zbrojeniowych Protektoratu w produkcję wojenną Rzeszy rosło z roku na rok i osiągnęło szczyt w 1944 roku. Wzrost można zaobserwować na podstawie produkcji armat w fabrykach Škody. W 1939 roku wyprodukowano 1716 dział, w 1943 roku – 2743 szt., a w szczytowym 1944 roku produkcja osiągnęła 6643 szt. armat.

W służbie Wehrmachtu

Wyzwolenie Polski od nazistowskich najeźdźców, 1945 rok - Sputnik Polska, 1920, 08.06.2021
Opinie
17 września: dla jednych utrata ziem, dla innych zjednoczenie narodu

Po okupacji Niemcy otrzymali 244 czołgi LT-35 i 150 czołgów LT-38. Dzięki temu liczba lekkich czołgów w Wehrmachcie prawie się podwoiła. Mimo braku ochrony pasywnej były to pojazdy na wyższym niż średnim poziomie. Na przykład, LT-38 przewyższał niemieckie czołgi PzKpfw I i PzKpfw II. Dowództwo hitlerowskie przekazało je swoim jednostkom uderzeniowym pod oznaczeniami PzKpfw 35 (t) i PzKpfw 38 (t).

Czołgi brały udział w kampanii polskiej i francuskiej. W ataku na ZSRR uczestniczyło prawie 800 czeskich czołgów, co stanowiło ponad jedną piątą niemieckich pojazdów opancerzonych. 625 jednostek Pz-38 (t) wchodziło w skład 7., 8., 12., 19. i 20. dywizji pancernych. Arsenał 6. Dywizji Pancernej liczył 149 czołgów PzKpfw 35 (t). Dywizja ta uczestniczyła w blokadzie Leningradu w ramach 4. Grupy Pancernej.
Czechosłowackie czołgi były ważnym łupem dla wojsk niemieckich. Niemcy używali podwozia PzKpfw 38 (t) do końca wojny, produkując na nim działa samobieżne Marder III i Hetzer.

Front wschodni

Odwrót wojsk radzieckich z Czechosłowacji w lutym 1990 roku - Sputnik Polska, 1920, 26.02.2020
Świat
Generał koordynujący odwrót Armii Czerwonej z Czechosłowacji: „Nadal kocham Rosję”

Duże straty Wehrmachtu w pojazdach opancerzonych na froncie wschodnim w latach 1941-1942 spowodowały, że Niemcy zaczęli odczuwać brak potężnej obrony przeciwpancernej. Standardowe działa przeciwpancerne kalibru 37 mm i 50 mm nie były skuteczne przeciwko radzieckim czołgom T-34 i KV. W tych warunkach pojawiła się potrzeba szybkiego stworzenia mobilnego środka do walki z czołgami wroga.

Opracowanie całkowicie nowego pojazdu zajęłoby zbyt dużo czasu, więc niemieccy konstruktorzy postanowili stworzyć przeciwpancerną samobieżną instalację artyleryjską, używając do tego wycofanych ze służby jednostek.
Żydzi eskortowani w drodze do obozu śmierci w Treblince,1942 - Sputnik Polska, 1920, 25.03.2021
Piszą dla nas
Pamięci Polaków ratujących Żydów
Początkowo w nowym pojeździe zastosowano przestarzałe czołgi PzKpfw I i francuskie pojazdy z łupów, ale w 1942 roku zdecydowano się na użycie PzKpfw 38 (t). Planowana seria czołgów została zmieniona: zamiast obrotowej wieży na podwoziu zainstalowano nowe działo przeciwpancerne Pak 40, które z powodzeniem mogło zwalczać wszystkie typy czołgów Armii Czerwonej. Ta modyfikacja przyczyniła się do powstania słynnego niszczyciela czołgów o nazwie Marder III.
W czerwcu 1942 roku całkowicie zaprzestano produkcji lekkich czołgów PzKpfw 38 (t), a wszystkie siły produkcyjne BMM przekierowano na produkcję Mardera III. Do czerwca 1944 roku wyprodukowano 942 pojazdy. Większość tych niszczycieli czołgów została wysłana na front wschodni.

Chart Hitlera

Radzieccy żołnierze w Berlinie  - Sputnik Polska, 1920, 07.05.2021
Świat
Niemcy przygotowują nowy wniosek o udzielenie pomocy prawnej ze strony Rosji

Jesienią 1943 roku inżynierowie BMM opracowali projekt nowego lekkiego i niedrogiego niszczyciela czołgów. Pomimo możliwości masowej produkcji takich maszyn, projekt ten nie zainteresował nazistów. Jednak strategiczne bombardowanie przez aliantów fabryk zlokalizowanych w Niemczech, które nastąpiło wkrótce, zwiększyło znaczenie koncernów zbrojeniowych Protektoratu i postanowiono wrócić do tego projektu.

W grudniu 1943 roku w Berlinie odbyło się spotkanie na temat budowy czołgów. Zatwierdzono na nim projekt niszczyciela czołgów BMM. Podstawę ponownie stanowiło niezawodne podwozie czołgu PzKpfw 38 (t), ale reszta pojazdu została zaprojektowana z uwzględnieniem doświadczenia bojowego. Działo pancerne otrzymało nazwę Jagdpanzer 38 lub po prostu Hetzer (w tłumaczeniu z niemieckiego „chart” lub „podżegacz” – red.). 20 kwietnia 1944 roku sam Hitler dokonał inspekcji niszczyciela czołgów, po czym podjęto decyzję o jego seryjnej produkcji.
Żołnierze radzieccy słuchają akordeonu na ulicach Berlina, 1945 rok - Sputnik Polska, 1920, 30.04.2021
Rosja
Ministerstwo Obrony Rosji odtajnia dokumenty dotyczące zdobycia Berlina
W swojej kategorii wagowej praktycznie nie było pojazdów opancerzonych z tak udaną kombinacją wystarczająco mocnego pancerza zainstalowanego pod racjonalnymi kątami nachylenia, potężnego uzbrojenia i stosunkowo niskiej sylwetki. Pomimo dość późnego rozpoczęcia produkcji Hetzer stał się najliczniejszym niemieckim niszczycielem czołgów, stanowiąc ponad połowę produkcji pojazdów tej klasy. Działo pancerne było aktywnie wykorzystywane przez wojska niemieckie w końcowej fazie wojny, głównie na froncie radziecko-niemieckim. Produkcja Hetzera trwała do pierwszych dni maja 1945 roku. W sumie BMM we współpracy ze Škodą wyprodukował prawie trzy tysiące tych dział.

Ostatnia walka

Radzieckie czołgi na ulicach Berlina, 1945 r. - Sputnik Polska, 1920, 05.05.2021
Rosja
Rosja rozważa zakaz utożsamiania roli ZSRR i III Rzeszy w II wojnie światowej

Ostatnia bitwa niszczyciela czołgów miała miejsce w Pradze. Wczesnym rankiem 9 maja 1945 roku trzy radzieckie czołgi T-34 1. Frontu Ukraińskiego pod dowództwem marszałka Koniewa, które jako pierwsze wdarły się do miasta, zjeżdżały serpentyną od strony Chotkovy sady w rejonie Klárov. Na placu przed dzisiejszą stacją metra Malostranská radziecki czołg, który jechał jako pierwszy, zderzył się z czterema Hetzerami. Wywiązała się walka, w której T-34 zniszczył dwa pojazdy, dopóki sam nie został trafiony. W tej bitwie zginął dowódca czołgu, porucznik Iwan Gonczarenko, o czym przypomina dziś tablica pamiątkowa niedaleko miejsca jego śmierci. To na cześć tej bitwy na Smíchovie zainstalowano czołg, który został następnie przemalowany na różowo przez artystę Davida Černý’ego i który znajduje się obecnie w Wojskowym Muzeum Techniki Lešany.

Po wojnie oba koncerny zaproponowały wznowienie produkcji Hetzera dla armii czechosłowackiej. Jednak czechosłowackie siły zbrojne nie były jedynym zamawiającym. W 1946 roku fabryki Škody cieszyły się dużym zainteresowaniem ze strony Szwajcarii. W tym samym roku podpisano umowę na dostawę ponad 300 pojazdów. Ostatnia partia została wysłana do Szwajcarii w 1950 roku. Był to największy kontrakt na broń pancerną w drugiej połowie lat 40. XX wieku.

Miliardowe zamówienia

Żołnierze radzieccy słuchają akordeonu na ulicach Berlina, 1945 rok - Sputnik Polska, 1920, 30.04.2021
Rosja
Ministerstwo Obrony Rosji odtajnia dokumenty dotyczące zdobycia Berlina

Skala i jakość przemysłu zbrojeniowego Czechosłowacji odegrały ważną rolę w III Rzeszy przez całą II wojnę światową. Jednocześnie nie wszystkie produkowane wyroby były przeznaczone dla Wehrmachtu. Broń sprzedawano także sojusznikom III Rzeszy – Rumunii, Bułgarii i Włochom.

W czerwcu 1945 roku Narodowa Administracja Fabryki Škoda próbowała sporządzić raport dotyczący broni wyprodukowanej podczas wojny. Raport obejmował pięć pozycji (broń, amunicja, sprzęt, materiały lotnicze i inne towary). Sama kwota nieopłaconych zamówień wyniosła ponad 2,5 mld koron. 920 mln koron od tej kwoty przypadło na artylerię. Drugą najdroższą niezapłaconą produkcją były pojazdy opancerzone. Pod koniec wojny w halach produkcyjnych zalegała broń i amunicja warta dodatkowe 2,17 mld koron.
Szacuje się, że w fabrykach Škody wyprodukowano broń wartą 20,5 mld koron.
*dalej w tekście wykorzystano dane z badań Petra Pavlika „Produkcja broni w Protektoracie Czech i Moraw”
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Na żywo
Заголовок открываемого материала
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала