Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
komputer - Sputnik Polska, 1920
Piszą dla nas
Opinie i analizy najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj komentarze ekspertów na tematy gospodarcze, polityczne i społeczne na stronie Sputnika.

„Nota”: historia tajnego ukraińskiego czołgu, który mógłby stać się „zabójcą” rosyjskiej „Armaty”

© Zdjęcie : CC BY-SA 3.0 de / Böhmer Czechosłowacki czołg LT vz.35 podczas operacji Barbarossa.
Czechosłowacki czołg LT vz.35 podczas operacji Barbarossa. - Sputnik Polska, 1920, 03.07.2021
Subskrybuj nas na
W latach 90. ta maszyna mogła niszczyć wszystko na oślep, a potem nawet zamienić się w czołg dron. Ale Ukrainie się nie udało. Opowiadamy historię projektu od szarugi czasów radzieckich po jasną żółto-błękitną współczesność.
Ukraiński czołg "Nota" mógł nie tylko konkurować z rosyjskim czołgiem T-14 "Armata", ale także przewyższać go swoimi możliwościami. Napisało o tym ukraińskie pismo "Defence Express".
Wprawdzie, z pewnym zastrzeżeniem: gdyby ten czołg istniał w rzeczywistości.
Niemniej jednak pytanie, czy ukraińscy konstruktorzy czołgów mogą przewyższyć rosyjskich, jest niezwykle ciekawe. Aby na nie odpowiedzieć, trzeba wyjaśnić, jak rozwijała się budowa czołgów w ZSRR.

Na jakie czołgi postawił ZSRR?

W momencie upadku Związek Radziecki miał trzy centra budowy czołgów: Leningrad, Niżny Tagil (Ural) i Charków (Ukraińska SRR). Charków i Leningrad uważano za ośrodki najbardziej zaawansowane technologicznie.
Amerykański czołg M1 „Abrams” podczas ćwiczeń wojskowych - Sputnik Polska, 1920, 22.11.2020
Rosja
Amerykańscy „zabójcy” rosyjskiej „Armaty” i perspektywy bezzałogowych czołgów
W latach 60. w Charkowie stworzono unikalną maszynę, która pretendowała do bycia nie tylko głównym czołgiem wojsk lądowych, ale także specjalistycznym czołgiem ofensywy. Mówimy o T-64. Uzbrojony był w potężne działo gładkolufowe kalibru 125 mm, które w przyszłości mogło wystrzeliwać nie tylko konwencjonalne pociski, ale także przeciwpancerne pociski kierowane.
Czołg był pierwszym, w którym zastosowano nowy wieloskładnikowy pancerz kompozytowy i nowy typ wielopaliwowego silnika wysokoprężnego o oryginalnym układzie. Pojazd wyposażono w zdalnie sterowany przeciwlotniczy karabin maszynowy – aby z niego skorzystać, dowódca czołgu nie musiał opuszczać opancerzonej wieży.
T-64 okazały się dość trudne w obsłudze, ale jednocześnie bardzo skuteczne w walce. Jak na swoje czasy – koniec lat 60. i początek lat 70. XX wieku – był to prawdopodobnie najlepszy czołg podstawowy na świecie. Oczywiście jego pojawienie się miało ogromny wpływ na rozwój budowy czołgów w ZSRR.
Na początku lat 70. w Leningradzie powstał wariant T-64 z nowym silnikiem turbogazowym, który został przyjęty przez Armię Radziecką w 1976 roku. Był to czołg T-80 / "obiekt 219". Od razu otrzymał przydomek „czołg odrzutowy” - za specyficzny dźwięk wydawany w marszu i wyjątkową prędkość. Eksperymentalna eksploatacja batalionu czołgów „obiekt 219” w krajach bałtyckich w latach 1974-1975 wykazała, że ​​ich średnia prędkość w marszu jest 1,3 razy większa niż w przypadku czołgów konwencjonalnych. Zresztą turbogazowe T-80 produkowane w Leningradzie i Omsku (na południowym zachodzie Syberii) nadal znajdują się na uzbrojeniu armii rosyjskiej.
A co na Uralu, w Niżnym Tagile? Zbudowano tam najbardziej masywny czołg T-72, który również został opracowany na bazie T-64. T-72, w przeciwieństwie do T-64 i T-80, był aktywnie eksportowany.

W budowie czołgów Ukraina poszła własną drogą?

Pod koniec lat 70. XX wieku Charków postanowił zrewanżować się konstruktorom czołgów z Leningradu i stworzył T-80U. W 1991 roku najbardziej zaawansowany T-80UD, który był wyposażony w 1000-konny silnik wysokoprężny, najnowsze działo 125 mm z możliwością wystrzeliwania pocisków przeciwpancernych oraz najnowocześniejszy kompleks sprzętu celowniczego i komunikacyjnego, a także potężne kombinowane opancerzenie z elementami pancerza czynnego wszedł do służby w armii rosyjskiej
W serii planowano wyposażyć czołg w kompleks aktywnej ochrony, który miał zestrzeliwać pociski i rakiety podlatujące do czołgu. W rzeczywistości następcą T-80UD był pierwszy ukraiński czołg T-84 „Opłot”, który został zbudowany w małej serii dla armii ukraińskiej i w wystarczająco dużych ilościach na eksport.
Ale równolegle z rozwojem T-80U w Biurze Projektowym w Charkowie trwały prace nad czołgiem nowej generacji - „obiektem 477”, który w różnych latach nosił nazwę „Bokser” lub „Młot”. Na początku lat dziewięćdziesiątych, w związku z rozpadem ZSRR, proces ten został zatrzymany, ale kilka lat później armia rosyjska wykazała zainteresowanie obiecującym czołgiem i prace nad czołgiem "obiekt 477A1", nazwanym "Nota", wznowiono.

Dron czołgowy z pięcioma poziomami ochrony

Projekt „Nota” miał na ten czas rewolucyjny układ z umieszczeniem załogi w centrum czołgu, pod ochroną potężnego pancerza przedniej części korpusu o grubości około jednego metra. Czołg miał otrzymać bezzałogową wieżę z potężnym działem 152 mm, automatycznie ładowaną różnymi rodzajami pocisków. Istniało pięć poziomów ochrony: opancerzenie, wbudowany pancerz aktywny, osłony na zawiasach, system ochrony aktywnej oraz system ustawiania osłon aerozolowych i dymnych, które automatycznie przeszkadzałyby w realizacji naprowadzania laserowego nowoczesnej broni na czołg.
„Sercem” superczołgu miał być diesel o mocy 1500 koni mechanicznych. „Nota” zastosowała nowe, wydłużone podwozie, a pod względem masy pojazd zbliżył się do 50-ton.
Nowy automat ładujący miał zapewniać dużą szybkostrzelność dla dość dużych pocisków 152 mm, do tego z wyborem rodzaju amunicji. Działo tego kalibru zapewniało pojazdowi niesamowitą siłę ognia w latach 90 XX wieku.
Nowy czołg miał być obsługiwany przez trzyosobową załogę: kierowca-mechanik, strzelec-operator i dowódca czołgu. A co najważniejsze, w przyszłości „Nota” mogłaby być sterowana radiowo, czyli być czołgiem dronem. Ale to nie wyszło – prace nad czołgiem przerwano na początku 2000 roku na etapie tworzenia prototypów, które testowano zarówno na Ukrainie, jak i w Rosji. Prawdopodobnie w tym czasie rosyjskie Ministerstwo Obrony postanowiło skoncentrować się na rosyjskich konstrukcjach - są to "obiekt 195" i "obiekt 640", które jednak ostatecznie nie zostały przyjęte do służby.
Dziś w Rosji jest tylko jedno centrum budowy czołgów - na Uralu - gdzie w 2010 roku rozpoczęto tworzenie platformy pancernej "Armata", która została przyjęta na stan armii rosyjskiej.

Czy zagraniczny klient zapłaci za ukraiński czołg?

Pod wieloma względami to, czego nie zastosowano w latach 90. w projekcie czołgu "Nota", ujrzało światło dzienne w "Armacie". Obejmuje to kapsułę załogi, bezzałogową wieżę, zdalnie sterowany karabin maszynowy, potężny wielopaliwowy silnik wysokoprężny, a w perspektywie możliwość sterowania radiowego.
Na razie „Armata” jest uzbrojona w działo 125 mm, a nie 152 mm, ale teraz najwyraźniej jest za wcześnie wyposażać czołg w potężniejszą broń - dla takiego „potwora” po prostu nie ma celów i zadań. „Armata” nie jest jeszcze sterowana radiowo, ale jest to też jeden z głównych kierunków najbliższych prac modernizacyjnych. Natomiast ukraińska „Nota”, mimo że kiedyś był to dość wyjątkowy projekt, nigdy nie została zrealizowana. Układ biegowy miał zostać pokazany w Kijowie w 2017 roku w Święto Niepodległości, ale w ostatniej chwili zrezygnowano z pomysłu, powołując się na tajność projektu.
Jednak według "Defence Express" wzorce tego pojazdu zostały przeniesione z Charkowa do specjalnego magazynu Ministerstwa Obrony Ukrainy. Departament wojskowy poinformował, że wznowienie projektu "Nota" w pierwotnej formie jest mało prawdopodobne, ponieważ będzie wymagało znacznych nakładów i czasu, ale nie oznacza to, że opracowania w ramach prac rozwojowych nie mogą być wykorzystane w rozwoju innych typów pojazdów opancerzonych.
Być może Ukraina w końcu znajdzie finansowanie - na przykład od dużego klienta zagranicznego. Myślę, że zachował się również potencjał szkoły budowy czołgów w Charkowie. Jednak scenariusz opisany przez "Defence Express" wygląda najbardziej realistycznie: „Nota” na długo pozostanie rodzajem Świętego Graala dla ukraińskich konstruktorów czołgów.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала