Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Warszawa - Sputnik Polska
Polska
Najnowsze wiadomości i najważniejsze wydarzenia z Polski. Czytaj aktualne informacje i komentarze o polskiej polityce i gospodarce. Prezentujemy najciekawsze fakty i świeże newsy z kraju.

„Żyd w Polsce może czuć się dziś bezpieczniej niż w jakimkolwiek z zachodnioeuropejskich państw”

© Sputnik . Walerij Melnikow / Idź do banku zdjęćOrtodoksyjny Żyd
Ortodoksyjny Żyd - Sputnik Polska, 1920, 04.07.2021
Subskrybuj nas na
75 lat temu doszło do jednego z najbardziej haniebnych wydarzeń w nowożytnej historii Polski – pogromu kieleckiego.
Opinie na temat jego genezy i przebiegu są róże – dla jednych ważne jest tło społeczne, w tym antysemityzm, dla innych opieszałość władz i znaczenie elementów prowokacyjnych. Jednocześnie tragiczne wydarzenia w Kielcach są dziś „niewygodnym” przypomnieniem, że zbrodnie przeciwko Żydom były popełniane nie tylko przez Niemców.
Żydzi - Sputnik Polska, 1920, 03.07.2021
Opinie
„Zapotrzebowanie na ideologię antysemicką w Polsce będzie jeszcze długo istnieć”
Pogrom miał miejsce 4 lipca 1946 roku. Kilka dni wcześniej zaginął 8-letni chłopiec Henryk Błaszczyk. Po powrocie do domu wyjaśnił swoje zniknięcie tym, że porwali go Żydzi, ale udało mu się uciec przez okno piwnicy, w której go przetrzymywano. Problem nie polegał jednak na kłamstwie dziecka – co mówić milicji nauczył chłopca znajomy ojca po drodze na komisariat.
Rankiem 4 lipca przed domem, gdzie mieszkali wypuszczeni z obozów koncentracyjnych Żydzi, zaczęli gromadzić się rozgniewani Polacy. W tłumie pojawiła się plotka, że w domu są przetrzymywane chrześcijańskie dzieci, których krew zgodnie z dawną tradycją, była rzekomo wykorzystywana do wypieku macy. Do tej plotki doszła jeszcze jedna o tym, że chrześcijańskie dzieci, znajdujące się w budynku, już nie żyją.
Żydzi, wychodzący ze swoich domów czy spotkani na ulicach, byli bici i okradani. Wróciły modele zachowań, charakterystycznych dla okresu niemieckiej okupacji: sprawdzano, czy mężczyźni są obrzezani, pojawiły się donosy typowe wśród szmalcowników. Często wygląd zewnętrzny, a także znajomość pieśni katolickich i modlitw decydowały o życiu lub śmierci. Ofiarami było także kilku Polaków, których wzięto za Żydów oraz ci, którzy stanęli w obronie swoich żydowskich sąsiadów.
Przedstawianie Żyda z pieniążkiem, jako amuletu na powodzenie finansowe - Sputnik Polska, 1920, 15.06.2021
Opinie
Żyd z pieniążkiem: pamiątka na szczęście czy znak antysemityzmu?
Wrogo nastawiony tłum wykrzykiwał hasła „Śmierć Żydom”, Śmierć dla zabójców naszych dzieci!", „Dokończymy to, co zaczął Hitler”. W południe przybyła grupa na czele z sierżantem milicji Władysławem Błachutem i odebrała broń Żydom, którzy chcieli stawiać opór. Jak okazało się później, Błachut był jedynym przedstawicielem milicji wśród osób, które weszły do budynku. Kiedy Żydzi odmówili wyjścia na ulicę, zaczął bić ich rękojeścią rewolweru po głowach, krzycząc: „Niemcy nie zdążyli was zlikwidować, ale my zakończymy to, co zaczęli”.

Zaślepienie, zwykła zawiść czy tradycyjne nastroje antysemickie?

Co ciekawe w pogromie wzięli aktywny udział wojskowi i milicjanci, którzy powinny byli przecież przerwać zamieszki. Jak wynika ze świadectw naocznych świadków, jeden z żołnierzy krzyczał, że widział ciała czterech dzieci, a inny, że jego dziecko jest martwe i znajduje się w tym samym domu, na jaki wskazał Henryk Błaszczak jako miejsce, gdzie miał być przetrzymywany. Ludzi, którzy szerzyli kłamstwa było tak wielu, że nie można uznać tego co się stało rezultatem zaślepienia czy wprowadzenia w błąd. Najprawdopodobniej w te krążące plotki mało kto wierzył, pełniły one funkcję formalnego oskarżenia, usprawiedliwiającego zabójstwa.
Oprócz tradycyjnego polskiego antysemityzmu dużą rolę w kształtowaniu się tak powszechnych nastrojów antyżydowskich odgrywała elementarna zawiść.
Żydzi, powracający z obozów koncentracyjnych byli wspierani finansowo przez państwo, UNRRA oraz Joint (Amerykańsko-Żydowski Połączony Komitet Rozdzielczy) i dlatego byli uważani za bogatych. Po południu do Kielc przybyły jednostki wojskowe z Warszawy i rozpędziły tłum. Zabici i ranni Żydzi zostali przewiezieni do szpitala św. Aleksandra, a ci, którzy przeżyli – na lokalny stadion i do biur służby bezpieczeństwa. W czasie pogromu 37 ze 163 Żydów, którzy przeżyli Holocaust, zostało zabitych, a kilkudziesięciu zostało rannych.

Wśród ofiar było troje Polaków.

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie - Sputnik Polska, 1920, 01.07.2021
Polska
Europejski Kongres Żydowski: Polska jedynym krajem, który nie chce zmierzyć się z przeszłością
Jeszcze sześciu zmarło później w szpitalu w wyniku odniesionych obrażeń. 9 lipca 1946 roku w utworzonym w mieście sądzie wojskowym zaczął się proces oskarżonych o pogrom. Z 12 Polaków, którzy stanęli przed wymiarem sprawiedliwości, dziewięciu zostało skazanych na karę śmierci 12 lipca 1946 roku.

Pogrom zszokował polskich Żydów, którzy przeżyli Holocaust, i na równi z pogromem w Krakowie w sierpniu 1945 roku oraz innymi antysemickimi incydentami skłonił do wyjazdu z Polski dziesiątki tysięcy polskich Żydów.

Później miało miejsce jeszcze kilka fal emigracji. Jedna z nich, w samym końcu lat 60. była związana z tym, co można nazwać państwowym antysemityzmem. Po wojnie sześciodniowej ( konflikt na Bliskim Wschodzie między Izraelem z jednej strony i Egiptem, Syrią, Jordanią, Irakiem i Algierią z drugiej, trwający od 5 do 10 czerwca 1967 roku – red.) i demonstracjach studenckich w Warszawie w 1968 roku (Marzec 1968) rozpoczęła się antysyjonistyczna kampania w prasie, a Żydzi zostali pozbawieni biletów partyjnych PZPR, a także możliwości nauczania w szkołach i na uniwersytetach.
Dawna żydowska synagoga w Polsce - Sputnik Polska, 1920, 03.06.2021
Opinie
„Smutne synagogi”: banner reklamowy zamiast tablicy pamiątkowej

Wkrótce po tym doszło do kolejnej masowej fali emigracji Żydów z Polski. Dobrowolny wyjazd z kraju nigdy nie był trudny w odróżnieniu od ZSRR, dlatego odpływ żydowskiej ludności w kolejnych latach był to większy, to mniejszy, ale trwał nieprzerwanie.

Po Holocauście , a później emigracji wielu ocalałych do Izraela liczebność Żydów w Polsce bardzo spadła i obecnie wynosi niecałe 10 tys. osób (chociaż według niektórych szacunków zamieszkuje ją 100 tys. osób narodowości żydowskiej). Wydarzenia XX wieku doprowadziły jeszcze do tego, że polska mniejszość żydowska pod wieloma względami straciła swoją kulturę religijną, zaczęła zawierać małżeństwa mieszane, zaprzestała używania jidysz w życiu codziennym i otrzymała polskie dokumenty.

Antysemityzm: czy zniknął do końca?

Żydzi - Sputnik Polska, 1920, 04.07.2021
Pogrom kielecki: akcja radzieckich specsłużb, syjonistyczna zmowa czy państwowy antysemityzm?
Charakterystycznym przykładem może być tu premier Mateusz Morawiecki, w połowie Żyd, co w swoim czasie było bardzo gorącym tematem. W jednym z artykułów – a propos całkiem chwalebnym, prezentującym go Polakom zaraz po tym, jak objął urząd premiera – Morawieckiego nazwano „bankierem z polską duszą”. A więc dusza jest oczywiście polska i jest to na pewno duża zaleta dla nie całkiem „czystego” Polaka z żydowskimi korzeniami.
We współczesnej Polsce nie ma już praktycznie na kogo kierować agresji, znaleźć powód, żeby uzasadnić antyżydowskie poglądy jest dość trudno, a typowe dla XIX i XX wieku historie o rytualnych zabójstwach chrześcijańskich dzieci budzą raczej podejrzenie o szaleństwo tych, którzy je opowiadają.
Żydzi eskortowani w drodze do obozu śmierci w Treblince,1942 - Sputnik Polska, 1920, 25.03.2021
Piszą dla nas
Pamięci Polaków ratujących Żydów
Żyd w Polsce może czuć się obecnie bezpieczniej niż w jakimkolwiek innych państwie zachodnioeuropejskim z dużą liczbą muzułmańskich migrantów i gorzej funkcjonującą policją. Antysemityzm nie zniknął jednak całkowicie. Bardzo rzadko przejawia się w nazistowskich graffiti na synagogach, obelżywych atakach skinheadów na ortodoksyjnych Żydów, a także w żartach, codziennych rozmowach i postrzeganiu narodu żydowskiego.
Wszystko to można nazwać swojego rodzaju częścią kodu kulturowego, czymś, co zostało wyssane z mlekiem matki. Polski antysemityzm stał się w istocie historyczny i mało różni się od polskiej rusofobii, ukrainofobii czy germanofobii.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала