Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
komputer - Sputnik Polska
Piszą dla nas
Opinie i analizy najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj komentarze ekspertów na tematy gospodarcze, polityczne i społeczne na stronie Sputnika.

Geszeft na łysych oponach z Niemiec. Oponiarski złom zza Odry – palić czy przerabiać?

© AFP 2021 / Abbas MomaniPłonące opony
Płonące opony - Sputnik Polska, 1920, 19.07.2021
Subskrybuj nas na
W Polityce Przemysłowej Polski, zaprezentowanej niedawno przez rząd, przewidziano konieczność „zahamowania nadmiernego korzystania przez cementownie z importowanych odpadów gumowych jako paliwa” – mówiąc po ludzku: w cementowniach nie będzie można palić sprowadzanymi oponami.
Przepisami zainteresowali się krajowi recyklerzy, dla których import jest jednym ze źródeł pozyskiwania surowców. Ale Stowarzyszenie Producentów Cementu podkreśla, że uniemożliwienie dostępu do opon z importu tylko cementowniom to działanie niedopuszczalne. Równie ważny jest dla nich dostęp do tych surowców na krajowym rynku.
Mają nadzieję, że nie zostanie ograniczony, bo dzięki współspalaniu odpadów cementownie zmniejszają zużycie węgla oraz emisję CO2. Będzie wojna.

Interesy w cementowniach

W Polsce nie śniło się jeszcze o recyklingu opon, kiedy producenci kwiatów w szklarniach (słynni badylarze) ogrzewali je paloną gumą. Smród rozchodził się nieziemski, ale interes się kręcił, bo zużyte opony to dobre paliwo i dużo tańsze od węgla. A nawet darmowe, jeżeli zabrało się je z dzikiego wysypiska. Potem oponami zainteresowały się cementownie. Oczywiście musiały montować na kominach specjalne filtry.
Badania wykazały, że dodatek gumy przy wypalaniu klinkieru tylko pomaga, a ilość wydalanego dwutlenku węgla maleje. Wtedy nie było to istotne – dziś to jedna z ważniejszych pozycji w bilansie kosztów produkcji. Bo paląc oponami, można ograniczyć emisję CO2 nawet o 30 proc., czyli oszczędzić na opłatach klimatycznych. Do tego energochłonna branża cementowa spalając około100 tys. ton opon rocznie może zastąpić nawet 80 proc. zapotrzebowania na węgiel. Pod tym względem Polska jest w czołówce w Europie. Prawdopodobnie także elektrociepłownie mają zamiar spalać opony, żeby obniżać emisje CO2.
Miesięcznica smoleńska w Warszawie, 10 czerwca 2020 r. - Sputnik Polska, 1920, 27.01.2021
Polska
Prezes zablokował emisję filmu o Smoleńsku? „Zasadnicze zastrzeżenia”
W tym okresie rosły jak grzyby po deszczu składowiska zużytych opon sprowadzanych zza Odry i nie tylko. Cementownie płaciły półtorej setki za tonę gumowych odpadów. Do tego zagraniczni eksporterzy śmieci dodawali nawet sto euro za odbiór tony opon. Piękny zarobek dla kogoś, kto miał kawałek placu czy łąki, na której gromadził opony, a potem dalej do cementowni.
Wszystko zmieniło się w 2002 roku, kiedy weszła w życie ustawa produktowa. W skrócie: ten, kto wytwarza przyszłe odpady musi zapłacić za ich utylizację. Stare opony zakwalifikowano jako odpad. Więc teraz cementownie zdecydowały – owszem bierzemy zużyte opony, ale to jest odpad i należą się nam pieniądze za jego zagospodarowanie. Cena za przyjętą tonę – około 150 zł. Raptem sprowadzacze opon – śmieci znaleźli się z przysłowiową ręką w nocniku. Interes przestał się opłacać a skutki tego mocno odczuwamy do dziś – o czym za chwilę.

Interes w recyklingu

Zgodnie z aktualnymi przepisami producenci i importerzy opon mają obowiązek odzysku 75 proc. wprowadzonych na rynek produktów, ale z tego tylko 15 proc. muszą wykonać poprzez recykling, reszta jest spalana przez cementownie (papiernie, energetykę). To bardzo nie podoba się firmom przetwórczym (recyklerom) i mają silne argumenty na rzecz swojej użyteczności. Nie wdając się w szczegóły techniczne – podczas operacji recyklingu opona rozrywana jest na strzępy, aby otrzymać granulat. Z niego powstają nowe opony, wycieraczki, dywaniki samochodowe czy podeszwy butów. To także podkład na boiskach albo nawierzchnie na placach zabaw i bieżniach sportowych. Z opon odzyskuje się również stal a także materiały tekstylne, których jest jakiś kilogram w każdej oponie – są dodawane do betonu, żeby uzyskać lepszą wytrzymałość i żywotność.
W specjalnych instalacjach powstaje wyjątkowo wartościowa sadza techniczna. Wykorzystywana jest choćby w poligrafii jako pigment do farb czy składnik tonerów do drukarek. Ale też w przemyśle kosmetycznym. Rocznie na świecie produkuje się około 14 milionów ton sadzy, a w procesie tym wykorzystywana jest ropa naftowa oraz paliwa kopalne. Przekłada się to na 6 ton emitowanego CO2 na każdą tonę wyprodukowanej sadzy. Przy przeróbce opon szkodliwych gazów wydziela się kilkakrotnie mniej.
Rzeki Kraju Ałtajskiego zanieczyszczone poniżej miejsc wydobycia złota w złożach - Sputnik Polska, 1920, 12.07.2021
Gospodarka
„To przerażające”: kopalnie złota zagrażają syberyjskim rzekom?
Zużyte opony idealnie nadają się do wykorzystania w nowoczesnej technologii tzw. gumowego asfaltu (AMG), używanego do warstwy ścieralnej drogi. To mieszanka asfaltu drogowego z rozdrobnioną gumą z opon samochodowych. Dodatek gumowy stanowi co najmniej 15 proc. masy i pęcznieje pod wpływem reakcji z gorącym asfaltem. Gumowy asfalt poprawia jakość, wytrzymałość i trwałość dróg, a także zwiększa przyczepność, obniża dwukrotnie poziom hałasu i skraca drogę hamowania samochodów. Taka technologia jest już stosowana w USA, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii czy Chinach. W Polsce to dopiero eksperymenty, ale recyklerzy mocno naciskają na drogowców, aby na poważnie zajęli się tematem.
Branża jest gotowa poddać recyklingowi około 250 tysięcy ton opon, czyli mniej więcej tyle, ile tych odpadów powstaje rocznie w kraju. Jednak z powodu odbioru znacznej ilości odpadów gumowych przez cementownie około 30 proc. potrzebnego do zasilenia zakładów recyklingu surowca pozyskiwane jest z zagranicy.
Tu też jest interes, bo stawki za recykling, które dają klienci zza granicy są warte grzechu. Na Litwie czy w Estonii wynoszą 100-120 EUR za tonę, a w Czechach czy na Słowacji nawet 150 EUR. Na rynku krajowym natomiast można obecnie uzyskać zaledwie 50-55 EUR za zbiórkę oraz wykonanie recyklingu.
Jeżeli recyklerzy wyeliminują cementownie, będą mogli znacznie podnieść swoje stawki. Dziś to średnio 4 zł za oponę samochodu osobowego i 12 zł za ciężarową. Finansowaną przez urzędy marszałkowskie ze wspomnianej opłaty produktowej.

Płonące opony

Kiedy prywatnemu biznesowi skończył się interes z cementowniami, zaczął się horror z pożarami składowisk opon. Wynikał także ze znacznego podniesienia kar za nielegalne składowiska. Co kilka tygodni strażacy walczą z żywiołem bardzo trudnym do ugaszenia. Pod koniec ubiegłego roku zapaliło się składowiska opon w Raciniewie (bydgoskie). W gaszeniu pożaru o powierzchni półtora hektara uczestniczyło blisko tysiąc strażaków, a akcja trwała ponad 94 godziny. Zniszczenia spowodowane ogromnymi temperaturami mocno ograniczają ustalenia sprawców podpaleń – bo w przypadek tu nikt nie wierzy – a potem wymierzenie kary. Trochę łatwiej wyegzekwować odpowiedzialność za jeszcze istniejące składowiska – tu kara może sięgać miliona złotych.
Zupełnie beznadziejna jest walka z oponami porzuconymi w lesie. Kilka tygodni temu leśnicy z Nadleśnictwa Lubsko (lubuskie) odkryli wśród choinek sterty zużytych opon różnego typu: dużych samochodów ciężarowych, samochodów osobowych oraz mniejszych pojazdów i urządzeń rolniczych. Stan odpadów wskazuje na to, że zanim zostały podrzucone do lasu, musiały być składowane przez dłuższy czas (nawet przez kilka lat) w innym miejscu. Na jednej z opon widnieje data: 29.03.2013. Leśnicy zapewniają, że uprzątną nielegalne wysypisko. Według ich szacunków koszt wywiezienia i utylizacji odpadów wyniesie około 20 tys. zł. Ale to kropla w morzu gumowych odpadów zalegających w całym kraju. Może cementownie wraz z recyklerami wymyślą jakąś akcję wyzbierania tego darmowego paliwa – surowca? Chociaż łatwiej sprowadzić to zza granicy, a tamci jeszcze dopłacą...
Kopalnia KWB Turów - Sputnik Polska, 1920, 05.07.2021
Polska
Sasin: Zamknięcie kopalni i elektrowni w Turowie jest niemożliwe, Czesi to rozumieją
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала