Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
komputer - Sputnik Polska, 1920
Piszą dla nas
Opinie i analizy najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj komentarze ekspertów na tematy gospodarcze, polityczne i społeczne na stronie Sputnika.

Polska czeka na swego Zemana

© Sputnik . Alexey Vitvitsky / Idź do banku zdjęćPrezydent Czech Milos Zeman. Zdjęcie archiwalne
Prezydent Czech Milos Zeman. Zdjęcie archiwalne - Sputnik Polska, 1920, 19.10.2021
Subskrybuj nas na
Wiosną 1968 roku duża część ówczesnej opozycji wznosiła hasło „Polska czeka na swego Dubczeka”. Chodziło oczywiście o postać Aleksandra Dubczeka, przywódcy Czechosłowacji, który starał się prowadzić nieco bardziej niezależną politykę wewnętrzną i zapowiadał reformy ówczesnego systemu. Był dla wielu w Warszawie wzorem.
Dziś prezydentem Czech jest Miloš Zeman. Polska klasa polityczna jakoś nie mówi o braniu z niego przykładu. A szkoda.
Opozycjonista z czeskiej prowincji
Miloš Zeman ma już 77 lat. Urodził się w miasteczku Kolin w Protektoracie Czech i Moraw podczas niemieckiej okupacji. Od najmłodszych lat wykazywał buntowniczy charakter; w liceum ekonomicznym napisał referat o Tomaszu Masaryku, pierwszym prezydencie niepodległej Czechosłowacji. I już przez to miał kłopoty z dostaniem się na studia, które zaczął od trybu zaocznego z opóźnieniem. Studiował ekonomię i radził sobie w nauce na tyle dobrze, że został wykładowcą praskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej. W 1968 roku wstąpił nawet do rządzącej wówczas partii. Jednak karierę w niej zakończył po dwóch latach, publicznie krytykując interwencję Układu Warszawskiego i tzw. normalizację. Przeszedł do pracy w różnych firmach w charakterze doradcy, choć pod koniec lat 1980-tych związał się jeszcze z akademią nauk.
Biografia Zemana przypomina życiorysy wielu polskich polityków. Przede wszystkim tych z szeroko rozumianej opozycji z czasów Polski Ludowej. Ludzie, którzy przez krótki okres funkcjonowali w PZPR, by następnie podjąć krytykę jej działań, a nawet przejść do radykalnej opozycji, przez lata kształtowali polską rzeczywistość. To nie tylko Jacek Kuroń czy Leszek Balcerowicz, ale też wielu obecnych ludzi PiS (np. Wojciech Jasiński) czy PO (np. Iwona Śledzińska-Katarasińska). To jednak tylko kwestia pewnego krótkiego odcinka długich już życiorysów osób tego pokolenia.
Partyjny konstruktor
Czeska Partia Socjaldemokratyczna nie była żadną postkomunistyczną potęgą (w Czechach komuniści pozostali komunistami), lecz stosunkowo niewielkim środowiskiem wywodzącym się z dawnej lewicującej opozycji. Ot, taka Unia Pracy w polskich realiach. Gdy na jej czele stanął Miloš Zeman okazało się, że może bez problemu wygrywać wybory i tworzyć kolejne rządowe koalicje. Talenty obecnego prezydenta, który stał na czele ugrupowania w latach 1993-2001 pozwoliły socjaldemokratom stać się jedną z czołowych sił czeskiej sceny politycznej. Gdy Zeman odszedł, potęga runęła, a poparcie zaczęło się systematycznie kurczyć. Po tegorocznych wyborach ČSSD znalazła się poza parlamentem.
Praga - Sputnik Polska, 1920, 19.10.2021
Świat
Czechy: Senat przedyskutuje dziś kwestię przeniesienia uprawnień prezydenckich na innych urzędników
W Polsce socjaldemokrację budowali ludzie o zupełnie innym doświadczeniu życiowym. Aparat dawnej PZPR średniego szczebla wprawdzie nie do końca rozumiał, czym jest socjaldemokracja, ale zajął się jej konstruowaniem, bo taka była wówczas moda. Powstała SdRP, później przekształcona w SLD. Minęło już ponad 20 lat od szczytu jej potęgi. Osiągnęła sporo, ale Aleksander Kwaśniewski nigdy nie miał nawet części odwagi Zemana; wolał płynąć z prądem niż pod prąd.

Polskim Zemanem mógłby teoretycznie być Józef Oleksy, ale przedwcześnie zmarł. Mógłby też nim w pewnym okresie zostać Leszek Miller, ale ten wybrał politycznie poprawną Koalicję Obywatelską, rezygnując z własnej podmiotowości.

Prezydent z własnym zdaniem
W 2013 roku Miloš Zeman został wybrany po raz pierwszy na prezydenta Czech. W 2018 roku Czesi wybrali go powtórnie na urząd głowy swego państwa. Przez wszystkie te lata nie obawiał się mówić rzeczy kontrowersyjnych dla głównego nurtu polityków i mediów tzw. Zachodu. Wyraźnie krytykował relatywizowanie zbrodni niemieckich z okresu II wojny światowej, szczególną uwagę zwracając na aneksję Sudetów i rozbiór Czechosłowacji dokonane przez III Rzeszę za przyzwoleniem Europy Zachodniej. Opowiadał się za partnerskimi relacjami z Rosją i brał udział w obchodach rocznicy zakończenia II wojny światowej w Moskwie wtedy, gdy inni ogłaszali bojkot tych uroczystości. Szacunkiem, a nawet poparciem obdarzali go inni wyraziści czescy politycy, nawet pochodzący z całkowicie przeciwstawnego obozu politycznego jego poprzednik na zamku w Hradczanach Vaclav Klaus.
Premier Czech Andrej Babisz i premier Mateusz Morawiecki, wizyta czeskiej delegacji w Polsce - Sputnik Polska, 1920, 10.10.2021
Polityka
Rosyjska polityk o porażce czeskiego premiera w wyborach: Powinna skłonić władze Polski do myślenia
W Czechach, podobnie jak w Polsce, konstytucyjne prerogatywy prezydenta nie należą do najmocniejszych. Ma on jednak pewien wpływ na bieg wydarzeń politycznych w kraju, mogąc chociażby blokować lub opóźniać wprowadzenie w życie najbardziej absurdalnych decyzji większości parlamentarnej. Miloš Zeman korzysta z tych możliwości, bo ma własną osobowość i pogląd na kraj. Polscy prezydenci, a w szczególności trzej ostatni lokatorzy Pałacu Namiestnikowskiego (Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski i Andrzej Duda), sprawując urząd głowy państwa, byli właściwie partyjnymi pionkami przestawianymi dowolnie przez liderów swych formacji. Ich poglądy nie były nikomu znane, a polityka polegała na wiernopoddańczym wykonywaniu instrukcji partyjnych centrali.
Czechy liczą na zdrowie Zemana, w Polsce Zemana nie widać
Czesi w ostatnich tygodniach są świadkami spektaklu mającego na ostatnich stronach scenariusza usunięcie z urzędu niepokornego prezydenta. Najpierw część czeskich senatorów próbowała do tego doprowadzić, oskarżając go o zdradę narodową (rzekome sprzyjanie Rosji). Teraz podobna próba podejmowana jest pod pretekstem jego stanu zdrowia. Zeman może bowiem jeszcze odegrać jakąś rolę w powstawaniu nowej koalicji w czeskim parlamencie. Dlatego niektórzy z taką determinacją chcą się go pozbyć. Śledzimy zatem z niepokojem doniesienia z praskiego szpitala.
W Polsce Duda jest zdrowy jak ryba. Przede wszystkim jednak zadowolony z siebie, czego nie ukrywa. Kariera jak z bajki. Były działacz Unii Wolności stał się prezydentem PiS. Mówi dziś nieco innym językiem niż w przeszłości, ale język ma giętki, a poglądy elastyczne i zmienne. Nikt go nie usunie z urzędu. Nie tylko dlatego, że zdrów jeszcze, stosunkowo młody i pełen sił. Przede wszystkim dlatego, że nikomu nie przeszkadza, nikt nawet nie zauważa, że wyjechał nad morze czy na narty. Niby jest, a go nie ma. Pewnie część Polaków czeka na swego Zemana. Nie widać go jednak na horyzoncie
Sputnik jest już w Telegramie! Dołącz do naszego kanału i jako pierwszy otrzymuj ciekawe informacje o tym, co się dzieje na świecie! Więcej na temat możliwości aplikacji Telegram tutaj.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала