Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Stoisko agencji informacyjnej Sputnik na XX Międzynarodowym Forum Gospodarczym w Petersburgu 2016 - Sputnik Polska, 1920
Opinie
Opinie na temat najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj analizy i komentarze ekspertów o sprawach politycznych, gospodarczych i społecznych na portalu Sputnik.

Kaliningrad ziemią litewską. Czy Wilno pretenduje do „bursztynowej krainy”?

© Depositphotos / BzyxxKaliningrad na mapie
Kaliningrad na mapie - Sputnik Polska, 1920, 28.10.2021
Subskrybuj nas na
Eksperci twierdzą, że stulecie powstania Kłajpedy (1923 r.) może zostać wykorzystane przez Litwę do formalnego przedstawienia roszczeń terytorialnych do obwodu kaliningradzkiego. Dlaczego Wilno interesuje się losem najbardziej wysuniętego na zachód regionu Federacji Rosyjskiej?
Próby sąsiednich krajów zrewidowania w świadomości społecznej mieszkańców obwodu kaliningradzkiego, że eksklawa należy do Federacji Rosyjskiej, zostały dziś omówione na konferencji internetowej w MIA Rossiya Segodnya. Wygłoszono tam wykład „Kto i dlaczego próbuje ‘oderwać’ obwód kaliningradzki od Rosji?”.
Jego autorzy nie ukrywają: skłoniły ich do tego liczne publikacje w mediach zachodnich, a także wystąpienia polityków zachodnich (np. doradca amerykańskiego prezydenta ds. bezpieczeństwa narodowego Robert O'Brien porównał obwód kaliningradzki do „sztyletu w sercu Europy”).
– Wszystkie sprowadzają się do tego, że obwód kaliningradzki jest zagrożeniem dla Europy, a przede wszystkim dla najbliższych sąsiadów - państw bałtyckich i Polski. Sugeruje się, że to zagrożenie należy zneutralizować, a najlepszym sposobem na to jest rewizja statusu prawnego obwodu kaliningradzkiego, czyli zakwestionowanie jego przynależności do Rosji – powiedział politolog Aleksandr Nosowicz, członek Izba Społecznej obwodu kaliningradzkiego.
Przejście graniczne Bagrationowsk w obwodzie kaliningradzkim na rosyjsko-polskiej granicy - Sputnik Polska, 1920, 24.10.2021
Polacy pokazali „środkowy palec Putinowi” i źle na tym wyszli

Symbol jedności Litwy

Celowe starania o pozyskanie obwodu kaliningradzkiego, według autorów wykładu, podejmuje Litwa. Terytorium najbardziej wysuniętego na zachód regionu Federacji Rosyjskiej w Wilnie nazywa się historyczną Małą Litwą (była podzielona na dwie części przez Niemen – lewobrzeżną Nadrowię (wschodnia część obwodu kaliningradzkiego) i prawobrzeżny Memelland (okręg Kłajpedy).
Z tej wersji wynika, że Litwini przez wiele stuleci stanowili główną populację wschodniej części obecnego obwodu kaliningradzkiego, tworzyli tam własną kulturę narodową, a zanik autochtonicznej ludności litewskiej był rzekomo wynikiem radzieckiego ludobójstwa.
Aleksandr Nosowicz dopuszcza, że Litwa może próbować oficjalnie wystąpić z roszczeniami terytorialnymi do obwodu kaliningradzkiego w stulecie powstania Memel lub Kłajpedy w 1923 r., które doprowadziło do przyłączenia Małej Litwy do Republiki Litewskiej.

Państwo radzieckie poparło powstanie

O czym mowa? W wyniku I wojny światowej wschodniopruski region Memelland, należący do Niemiec, znalazł się pod kontrolą Ligi Narodów. W 1923 r. młoda Republika Litewska, która rozpaczliwie potrzebowała portu, pod pretekstem represji wobec litewskojęzycznej mniejszości okręgu Kłajpedy, wystąpiła zbrojnie, co przeszło do historii jako powstanie kłajpedzkie. Do miasta, strzeżonego przez niewielki francuski garnizon, zbliżyło się około 1400 „ochotników” (w większości zawodowi żołnierze armii litewskiej).
Powstanie poparło znienawidzone (później) państwo radzieckie, bo wzmacniało to rolę Litwy jako przeciwwagi dla Polski. Z powodu stanowiska Moskwy Francja i Wielka Brytania nie odważyły się stłumić powstania. Litwa otrzymała terytorium, które Hitler odebrał w 1939 r., a w 1945 r. w wyniku wschodniopruskiej operacji Armii Czerwonej część weszła w skład obwodu kaliningradzkiego na mocy porozumienia poczdamskiego.

Jeśli nie konflikt militarny, to skandal międzynarodowy

Autorzy wykładu obawiają się, że Litwa forsuje narrację, zgodnie z którą „obwód kaliningradzki, a raczej Königsberg, został przekazany ZSRR na 50 lat i najwyższy czas zwrócić go Europie”.
Na przykład, w 2014 r. temat ten był poważnie omawiany w jednym z programów litewskiej państwowej telewizji i radia LRT. Laurynas Kasciunas, analityk w Ośrodku Studiów Europy Wschodniej, powiedział, że „50-letni okres już minął, na pewno jest powód, aby poruszyć tę kwestię. Ale czy warto to robić?”.
W 2018 r. w publikacji „Respublika” ukazał się artykuł o obwodzie kaliningradzkim pt. „Ziemia litewska w obcych rękach”.
Jeden z ojców założycieli współczesnego państwa litewskiego, Vytautas Landsbergis, w ubiegłym roku na posiedzeniu Sejmu mówił o tym, że najbardziej wysunięty na zachód region Rosji został „zaanektowany”.
– Pracuje się nad opinią publiczną Zachodu, jest ona przygotowywana na kryzys wokół krajów bałtyckich i obwodu kaliningradzkiego.
Jednak celem nie jest konflikt militarny, ale międzynarodowy skandal, aby przedstawić Rosję jako agresora w stosunku do wschodnich krajów NATO, wprowadzić nowe sankcje i przywrócić utracone pozycje dyplomatyczne Zachodu w Europie, aby negocjować rzeczy, które były wcześniej dla Rosji niemożliwe, np. zmiana statusu prawnego obwodu kaliningradzkiego – powiedział Aleksandr Nosowicz.

„Jeszcze nie agresja, ale sonda próbna”

Profesor Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa, członek Rady Naukowej przy Radzie Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej Andriej Manojło jest również zaniepokojony próbami wysuwania roszczeń przez państwa sąsiadujące z obwodem kaliningradzkim, „mimo nienaruszalności powojennych granic i nienaruszalności tej kwestii”. –
Oświadczenia Litwy to jeszcze nie agresja, ale sondy próbne. Próba podważenia i sondowania sytuacji w regionie (w obwodzie kaliningradzkim – red.). Bo nie da się siłą oderwać regionu – twierdzi Andriej Manojło.
Ekspert przyznaje jednak, że wysoka dynamika wydarzeń na świecie może prowadzić do tego, że potencjalne zagrożenia mogą się urzeczywistnić.

Czy w Kaliningradzie jest coraz więcej Rosjan?

Z kolei rektor Bałtyckiego Uniwersytetu Federalnego im. Immanuela Kanta Andriej Klemeszew uważa, że „pomimo pozycji eksklawy, Kaliningrad w ostatnich latach stał się bliższy Rosjanom – pod względem społeczno-kulturowym i duchowym”.
– Kaliningrad to region aktywnej migracji, przyjeżdżają do nas ludzie z całego kraju. Możemy powiedzieć, że nasz region jest najbardziej „rosyjski” ze wszystkich regionów - wyraził przekonanie Andriej Klemeszew.
Jabłka - Sputnik Polska, 1920, 23.09.2021
Opinie
Polskie jabłka w Kaliningradzie: czy to już nierealne?
A politolog Aleksandr Nosowicz przypomniał, że obwód kaliningradzki wielokrotnie zgłaszał propozycje współpracy ze stroną litewską. Na przykład, sprawy związane z organizacją Małego Ruchu Granicznego (MRG) dla mieszkańców obszarów przygranicznych lub strefy wolnocłowej dla ruchu statków wzdłuż Zalewu Kurońskiego.

Ale wszystkie pomysły dotyczące współpracy z Kaliningradem zostały odrzucone – powiedział Aleksandr Nosowicz.

I dodał: „W Europie toczy się wielka gra geopolityczna, w której Litwa nie jest graczem, a tylko jednym z narzędzi używanych przez inne kraje”.
Sputnik jest już w Telegramie! Dołącz do naszego kanału i jako pierwszy otrzymuj ciekawe informacje o tym, co się dzieje na świecie! Więcej na temat możliwości aplikacji Telegram tutaj.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала