Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
Stoisko agencji informacyjnej Sputnik na XX Międzynarodowym Forum Gospodarczym w Petersburgu 2016 - Sputnik Polska, 1920
Opinie
Opinie na temat najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj analizy i komentarze ekspertów o sprawach politycznych, gospodarczych i społecznych na portalu Sputnik.

Pola chwały i smutku. Jak i dlaczego archeolodzy szukają miejsc dawnych bitew?

© AP Photo / Jens MeyerRekonstrukcja Bitwy Narodów pod Lipskiem, 2018
Rekonstrukcja Bitwy Narodów pod Lipskiem, 2018 - Sputnik Polska, 1920, 15.11.2021
Subskrybuj nas na
Pole bitwy jest największym i najbardziej złożonym typem stanowiska archeologicznego, przechowującym ogromną ilość unikalnych danych dla nauki. Poszukiwanie takich miejsc okazuje się dla naukowców nie tylko prawdziwą przygodą detektywistyczną, ale również trudnym zadaniem technicznym.
Eksperci z Rosji i Polski w rozmowie z RIA Novosti opowiedzieli o poszukiwaniach słynnych średniowiecznych miejsc bitew i o tym, jak funkcjonuje prawdziwa naukowa archeologia.
Dla nauki pola bitew, jak wyjaśnili naukowcy, są interesujące ze względu na swoją „chwilowość” i nasycenie: wszystkie przedmioty podczas bitwy spadają jednocześnie na ziemię, co daje niezwykle ciekawy przekrój kultury materialnej.
Archeolog, badający osady, twierdze czy cmentarzyska, ma zazwyczaj do czynienia z dokładnym datowaniem obiektów według okresów archeologicznych. A pola bitew to właśnie pola, na których gromadzą się i mieszają ślady wszystkich wojen i epok, są często wykorzystywane w rolnictwie, co utrudnia prawidłowe datowanie znalezisk i poważnie przeszkadza w ich zachowaniu.
Rekonstrukcja historyczna - Sputnik Polska, 1920, 26.10.2020
Społeczeństwo
Rosjanie zawsze wracali do Prus Wschodnich – mało znane fakty o Kaliningradzie

Stawianie czoła wspólnemu europejskiemu zagrożeniu

Bitwa pod Legnicą, znana także jako bitwa pod Wolstat/Walstat, zdaniem historyków jest jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski. Pamięć o potyczce, która miała miejsce 9 kwietnia 1241 roku, została utrwalona przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
Wydarzenie to miało olbrzymie znaczenie dla Europy. Zjednoczone siły chrześcijańskie, do których należały oddziały zakonów rycerskich z różnych krajów, przegrały z Mongołami. Europę ogarnął strach przed nowymi wrogami – koczownikami ze wschodu, którzy dotarli aż do samych granic Świętego Cesarstwa Rzymskiego – podkreślił Adam Kubik, historyk, historyk oręża, pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach.
Legnica to miasto na Śląsku, w zachodniej Polsce, graniczącej z Czechami i Niemcami. Po pokonaniu Księstwa Halicko-Wołyńskiego na zachodzie współczesnej Ukrainy pod koniec 1240 roku koczownicy podzielili wojska, z których część ruszyła na Węgry, a reszta pustoszyła południowe ziemie polskie, docierając na Śląsk.
– W tamtym okresie ustawiczne konflikty zbrojne między wielkimi panami feudalnymi zagrażały samemu istnieniu Polski. Wielki książę Henryk II Pobożny, który formalnie rządził krajem, dążył do jego faktycznego zjednoczenia, neutralizując wpływy arystokracji. Jego tragiczna śmierć w bitwie pod Legnicą nie tylko pokrzyżowała ostatecznie te plany, lecz również umożliwiła przejście Śląska pod panowanie niemieckie – powiedział Adam Kubik.
Polscy oficerowie i żołnierze z dywizji im. Tadeusza Kościuszki składają przysięgę - Sputnik Polska, 1920, 12.10.2020
Świat
Bitwa pod Lenino: rocznica, której nie ma
Pierwsze próby odnalezienia miejsca bitwy pod Legnicą podjęto w XX wieku, w okresie po II wojnie światowej, kiedy Śląsk powrócił do Polski. Jednak, zdaniem eksperta, była to raczej kampania propagandowa, niż prawdziwe badania naukowe – wtedy takimi poszukiwaniami mogło zajmować się tylko wojsko.
Obecnie polskie środowisko naukowe traktuje to zadanie z dużą odpowiedzialnością i zainteresowaniem. Opieramy się na udanych doświadczeniach pracy poszukiwawczej w terenie na miejscu bitwy pod Grunwaldem i aktywnie angażujemy w naszą działalność poszukiwaczy amatorów – wyjaśnił Adam Kubik.
Obecnie w Kościele katolickim trwa proces kanonizacji Henryka II Pobożnego. Dlatego, jak zapewniają historycy, miejsce bitwy będzie miało nie tylko znaczenie historyczne i kulturowe, ale także szczególny wymiar duchowy.
– Na terenach współczesnej Rosji i Ukrainy jest ogromna liczba miejsc związanych z walkami z koczownikami. Rosja poczyniła ogromne postępy w tego typu badaniach, więc wymiana doświadczeń z rosyjskimi kolegami pozwoli nam porównać i lepiej zrozumieć rodzaje artefaktów, ich lokalizację w ziemi i inne czynniki. Mamy nadzieję, że w przyszłości pomoże to w ustaleniu miejsca bitwy pod Legnicą, co nie jest jeszcze możliwe – powiedział Adam Kubik.
Zniszczona Warszawa - Sputnik Polska, 1920, 22.06.2021
Rosja
Komu przeszkadzają lekcje II wojny światowej?

Kiedy step przechodzi w las

Na początku 2021 roku specjaliści z Muzeum Historii Wojskowości i Rezerwatu Natury Kulikowe Pole i Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk przystąpili do badania miejsca bitwy koło Sudbiszczi, która rozegrała się w 1555 roku między wojskami Księstwa Moskiewskiego a Chanatu Krymskiego. Według naukowców, dzięki metodom wypracowanym w trakcie badań Kulikowego Pola odnaleziono już ponad dwa tysiące artefaktów.
Bitwa odbyła się w dniach 24-25 czerwca według starego stylu, na terenie współczesnego obwodu orłowskiego. 17-tysięczne wojska rosyjskie pod dowództwem bojara Iwana Szeremietiewa zagrodziły 60-tysięcznemu wojsku krymskiemu, na którego czele stał sam chan Dewlet I Girej, drogę na Tułę. Dwa lata wcześniej Tuła wytrzymała oblężenie hord stepowych, więc chanat postanowił powtórzyć operację przy użyciu większych sił.
W czasie bitwy Sudbiszczi było uroczyskiem, punktem na Szlaku Murawskim, który prowadził przez Dzikie Pole. 100 lat później powstała tam wieś o tej samej nazwie, która istnieje do dziś. Przypuszczenie, że bitwa znana z kronik i innych dokumentów mogła mieć miejsce w okolicach Sudbiszczi, wysunęli tulscy etnografowie na przełomie XIX i XX wieku.
Przez dwa dni szczęście przechodziło z rąk do rąk. Początkowo awangarda wojsk krymskich została rozbita, ale Szeremietiew został ciężko ranny. Wtedy główne siły Dewleta Gireja omal nie pokonały Rosjan, ale wojewodzie Aleksiejowi Basmanowi i Stefanowi Sidorowowi udało się zebrać resztki armii i zorganizować obronę w naprędce wzniesionych fortyfikacjach polowych. Chan nie odważył się ich szturmować i następnego ranka wyruszył na Krym – kolejna inwazja została powstrzymana – powiedział Aleksiej Woroncow z Muzeum Historii Wojskowości i Rezerwatu Natury Kulikowe Pole.
W 1995 roku w pobliżu wsi Sudbiszczi odsłonięto pomnik, ale dokładnego miejsca bitwy nie udało się wówczas ustalić – tak samo, jak w przypadku mnóstwa innych słynnych bitew z okresu średniowiecza na całym świecie. Punktem wyjściowym dla archeologów były wzmianki o tym, że ​​podczas zasiedlania tych ziem na początku XVII w., znajdował się tam duży masyw leśny puszcza Sudbiszczeńska.
Prezydent Rosji Władimir Putin - Sputnik Polska, 1920, 29.06.2020
Świat
Na poparcie historii II wojny światowej prezydenta Putina
Porównując mapy historyczne i współczesne, naukowcy odkryli, że główne nagromadzenie znalezisk znajduje się właśnie na starej granicy lasu, na jego skraju. Dokładniejsze ustalenie tej linii granicznej, a tym samym znalezienie najbardziej prawdopodobnego epicentrum bitwy, jak zakładają archeolodzy, umożliwi analiza radiowęglowa pradawnych pyłków, zarodników i innych śladów życia roślinnego.
Aby mieć pewność, że znaleźliśmy dokładnie to, czego szukaliśmy, musimy przeanalizować i porównać masę znalezisk. Są to głównie groty i kule, rzadziej części ostrzy, uprzęży końskiej, zbroi i amunicji. Co prawda, ​​zarówno broń, jak i wyposażenie mogły być wtedy używane przez dziesięciolecia, więc najbardziej jednoznaczną wskazówką są monety. Znaleźliśmy już kilka miedzianych i srebrnych monet wybitych przez Iwana Groźnego – powiedział Aleksiej Woroncow.
Naukowcy podkreślają, że badanie terenu, poszukiwanie śladów różnych epizodów bitwy, rekonstrukcja dawnego krajobrazu, analiza wszystkich źródeł pisanych, restauracja znalezisk i ich analiza przez specjalistów – wszystko to wymagać będzie wielu lat pracy. Realizacja tak dużego projektu była możliwe dzięki wsparciu Fundacji Tawołga i koncernu Kałasznikow.
Próba generalna parady wojskowej w Moskwie - Sputnik Polska, 1920, 09.10.2020
Piszą dla nas
Pepesza redaktora Passenta

Jak funkcjonuje archeologia naukowa?

Pola bitew to najtrudniejsze i największe stanowiska archeologiczne, które mogą obejmować dziesiątki kilometrów kwadratowych. Staranne rejestrowanie znalezisk powoduje, że prace postępują tak wolno, iż, zdaniem naukowców, jak dotąd żadne pole bitwy na świecie nie może być uznane za w pełni zbadane.
Każde znalezisko archeologiczne wymaga od badaczy zastosowania tych metod, które umożliwią zgromadzenie na tej podstawie maksimum informacji bez uszkodzenia artefaktu. Czasami okazuje się, że takich metod jeszcze nie wynaleziono, a wtedy najlepszym rozwiązaniem jest zakonserwowanie obiektu – wyjaśnił Aleksiej Woroncow.
Najstarszym sposobem poszukiwania miejsc bitew jest zbieranie przypadkowych znalezisk, zwykle dokonywanych przez rolników podczas prac polowych. W ten sposób, na przykład, właściciele ziemscy z Tuły położyli podwaliny pod przyszłe badania Kulikowego Pola.
Samo podejście naukowe pojawiło się dopiero w XX wieku. Zakłada one badania terenu za pomocą wykrywaczy metalu i prace wykopaliskowe na miejscach pochówków przy dokładnym ustaleniu lokalizacji każdego znaleziska. Dzięki temu, że naczynia, ubrania, broń, biżuteria i inne artefakty zmieniają się pod wpływem mody, archeolodzy przez porównanie ustalają ich wiek i przynależność do konkretnej kultury.
Jeśli miejsce bitwy nie jest znane nawet w przybliżeniu, to przede wszystkim konieczne jest dokonanie wszechstronnej analizy dokumentów. Pomaga to w ustaleniu prawdopodobnych ruchów wojsk w odniesieniu do punktów geograficznych. Po ustaleniu w przybliżeniu chociażby miejsca walki, archeolodzy przystępują do badania „tła” – dawnych osad i cmentarzysk, gdyż ich analiza pomaga w lepszym zrozumieniu kontekstu badanych wydarzeń.
Bitwa stalingradzka - Sputnik Polska, 1920, 02.02.2021
Wideo
Jedna z największych i krwawych bitew Wielkiej Wojny Ojczyźnianej
Zdalne skanowanie laserowe z wykorzystaniem technologii LIDAR pomaga współczesnym archeologom w badaniu szczegółów ukształtowania terenu. Najważniejszym zadaniem, które rozwiązuje LIDAR, jest poszukiwanie zbiorowych grobów. W takich miejscach dochodzi do niewielkiego osiadania gruntu, często nie przekraczającego kilku centymetrów i niewidocznego dla oka z powodu trawy, liści lub śmieci. LIDAR, zdaniem naukowców, z powodzeniem wykrywa takie obszary.
Dla odtworzenia przebiegu bitwy mają znaczenie wszystkie szczegóły krajobrazu – rzeki, strumienie, wąwozy, lasy itd. Po pełnej rekonstrukcji środowiska naturalnego oraz infrastruktury na wymaganym terenie w badanej epoce zrozumiemy warunki, które dyktowały dowódcom wojskowym w dawnych czasach stosowanie różnych chwytów taktycznych. Będziemy też mogli bardziej dokładnie odtworzyć realny przebieg wydarzeń – powiedział Aleksiej Woroncow.
Sputnik jest już w Telegramie! Dołącz do naszego kanału i jako pierwszy otrzymuj ciekawe informacje o tym, co się dzieje na świecie! Więcej na temat możliwości aplikacji Telegram.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала