Dziękujemy! Rejestracja zakończona pomyślnie.
Skorzystaj z linku z wysłanego e-mailem na adres
komputer - Sputnik Polska, 1920
Piszą dla nas
Opinie i analizy najważniejszych wydarzeń z Polski i ze świata. Czytaj komentarze ekspertów na tematy gospodarcze, polityczne i społeczne na stronie Sputnika.

Polityka historyczna jak świnka morska

© AP Photo / StringerOgłoszenie stanu wojennego - Wojciech Jaruzelski
Ogłoszenie stanu wojennego - Wojciech Jaruzelski - Sputnik Polska, 1920, 13.12.2021
Subskrybuj nas na
Z okazji 40 rocznicy stanu wojennego TVN24 przygotował program, który był dużo mniej irytujący, niż się spodziewałam. Nie był bowiem poświęcony w całości wieszaniu psów na generale Jaruzelskim. Ale z prawdziwą debatą historyczną program ów miał jednak niewiele wspólnego. Mieścił się w spektrum „polityki historycznej”.
„Polityka historyczna” jest jak świnka morska: ani to świnka, ani to morska. Kiedy wprzęgamy historię do realizacji celów politycznych, nie mamy już do czynienia ani z historią, będącą nauką poświęconą badaniu przeszłości, ani z polityką, rozumianą jako roztropna troska o dobro wspólne – żeby zacytować ukochany autorytet rządzącej prawicy, czyli Jana Pawła II. Mamy do czynienia z tym, co w Związku Radzieckim nazywano wdzięcznie „agitpropem”.

Są przeciw, choć nie wiedzą czemu

Antykomunizm jest – obok rusofobii – jedyną postawą łączącą obie polskie prawice. Toteż niezależnie od tego, kto z POPiSu aktualnie jest u władzy – „polityka historyczna” jest taka sama, co oznacza, że o uczciwej debacie na temat stanu wojennego możemy sobie pomarzyć. Zastępuje ją mniej czy bardziej wulgarna propaganda.
Co skądinąd przejawia się w sondażach: przez wiele lat zarówno w opiniach na temat wprowadzenia stanu wojennego, jak i w ocenie Wojciecha Jaruzelskiego Polacy byli podzieleni mniej więcej po równo. Obecnie w obu tych kwestiach wyraźnie przeważają oceny negatywne: ponad 40 procent Polaków myśli źle i o Jaruzelskim, i o 13 grudnia; pozytywnie zaledwie co czwarty. Co jest skądinąd o tyle zabawne, że 47 procent ankietowanych nie jest w stanie podać nawet daty stanu wojennego; inaczej mówiąc, nie bardzo wiedzą, o co chodzi, ale wiedzą, że są przeciw. Nietrudno zgadnąć, kto im to powiedział.
Monika Jaruzelska, radna miasta stołecznego Warszawy - Sputnik Polska, 1920, 12.03.2021
Polityka
Prof. Adam Wielomski o Monice Jaruzelskiej: „Słucha, zadaje pytania, ale nie atakuje”

Legendarna łagodność Leonida

Obowiązująca linia prawicowej propagandy brzmi mniej więcej tak: w ogóle nie było groźby wejścia wojsk radzieckich, to Jaruzelski o to wejście zabiegał, ale towarzysze z Moskwy mu odmówili, więc postanowił samodzielnie zdławić „festiwal Solidarności”, bo nienawidził wolności. To teza, którą powtarzają nie tylko nawiedzeni antykomuniści spod znaku IPN, ale także historycy, chcący uchodzić za poważnych.
Ten konsensus co do jedynie słusznej linii interpretacji stanu wojennego nie pozostawia miejsca na najprostsze z możliwych pytań: czy wybitni ci uczeni rzeczywiście wierzą – i chcą przekonać Polaków – że na początku lat 80. Leonid Breżniew bez walki oddałby Polskę „Solidarności”? Ten sam Leonid Breżniew, który – warto w tym momencie przypomnieć – był twórcą doktryny, mówiącej o tym, iż „wspólnota socjalistyczna jako całość ma prawo do interwencji na terytorium każdego państwa członkowskiego bloku socjalistycznego w sytuacji, gdy wewnętrzne lub zewnętrzne siły, wrogie wobec socjalizmu, usiłują zakłócić rozwój tego kraju i przywrócić ustrój kapitalistyczny”.
Rzeczniczka rosyjskiego MSZ Maria Zacharowa. - Sputnik Polska, 1920, 03.08.2021
Rosja
Zacharowa: Rada Europy upolitycznia kwestie związane z Rosją

Z zimnej politycznej kalkulacji

Ci nieliczni, którzy usiłują w jakiś sposób uzasadniać swoją fantastyczną opowieść o wolności, która była tuż tuż, ale zdławił ją stan wojenny – opowiadają, że w Moskwie po prostu uznano, że koszty inwazji byłyby zbyt wysokie. Wojskowe – oznaczające konieczność długotrwałej okupacji kraju pełnego wrogiej ludności; geopolityczne, związane z totalną izolacją ZSRR na scenie światowej i wreszcie gospodarcze: płynące zarówno z zerwania wszelkich kontaktów handlowych z Zachodem, jak i z potencjalnego rozpętania nowego wyścigu zbrojeń, na który Związek Radziecki nie mógł sobie już wtedy pozwolić finansowo.
Krótko mówiąc, obowiązująca wśród prawicowych historyków i komentatorów teza jest taka, że nie było powodu, żeby martwić się dylematem „wejdą – nie wejdą”; nigdy by nie weszli, bo im się to nie opłacało. Jak ujął to jeden z uczestników debaty w TVN24, historyk z IPN Grzegorz Majchrzak – „z zimnej kalkulacji politycznej” „na Kremlu uznano”, że „koszty inwazji dla Związku Sowieckiego były wysokie, zbyt wysokie”.
Władimir Putin i Emmanuel Macron podczas spotkania we Francji  - Sputnik Polska, 1920, 11.12.2021
Polska
Polska jest zaniepokojona zbyt miękką polityką Francji wobec Rosji

Wariaci czy cynicy

Co szczególnie zabawne, ten sam rusofobiczny komentariat, który z uporem przedstawia Federację Rosyjską jako prostą kontynuację ZSRR, a Władimira Putina jako „byłego kagebistę”, dążącego do odbudowy radzieckiego imperium, nijak nie przypisuje dzisiejszej Moskwie tej samej logiki, jaką miała się jakoby kierować 40 lat temu, w szczycie swoich imperialnych ambicji.
Prawicowi historycy i komentatorzy każą nam wierzyć, że w 1981 roku Moskwa miała wyrzucić do śmietnika fundamentalną doktrynę gwarantującą trwałość całej radzieckiej strefy wpływów, ponieważ przekalkulowała koszty agresji zbrojnej i okazały się za wysokie. Ci sami ludzie każą nam wierzyć, że w 2021 roku Władimir Putin jest gotów zaatakować Ukrainę, nie oglądając się na militarne, polityczne i gospodarcze koszty z jednej strony i kompletny brak potencjalnych zysków z drugiej.
Mam zatem apel do specjalistów od Rosji w polskiej debacie publicznej: zdecydujcie się, Panie i Panowie, w Moskwie rządzą wariaci czy cynicy? Bo jedno i drugie naraz nie jest możliwe.
Opinia autora może być niezgodna ze stanowiskiem redakcji.
Sputnik jest już w Telegramie! Dołącz do naszego kanału i jako pierwszy otrzymuj ciekawe informacje o tym, co się dzieje na świecie! Więcej na temat możliwości aplikacji Telegram tutaj.
Aktualności
0
Od najnowszychOd najstarszych
loader
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала