Сотрудники полиции дежурят на одной из улиц в Нур-Султане - Sputnik Polska, 1920
Masowe zamieszki w Kazachstanie
Masowe protesty w Kazachstanie wywołane rosnącymi cenami paliw przerodziły się w zamieszki i starcia. W kraju wprowadzono stan wyjątkowy, a rząd podał się do dymisji.

PE chce międzynarodowego śledztwa ws. wydarzeń w Kazachstanie. Wśród inicjatorów posłowie z Polski

© AFP 2022Protesty w Ałmatach, Kazachstan
Protesty w Ałmatach, Kazachstan - Sputnik Polska, 1920, 20.01.2022
Deputowani Parlamentu Europejskiego w projekcie rezolucji ws. sytuacji w Kazachstanie w obliczu ostatnich protestów i zamieszek wezwali do wszczęcia międzynarodowego śledztwa i nałożenia sankcji na kazachskich urzędników w ramach systemu UE za poważne naruszenia praw człowieka.
Rezolucja w sprawie Kazachstanu ma zostać przyjęta na sesji plenarnej PE w Strasburgu w czwartek po południu. Rezolucje Parlamentu Europejskiego mają charakter deklaratywny i niewiążący, ale instytucje UE i kraje europejskie biorą je pod uwagę. Wśród wnioskodawców są europosłowie z Polski, m.in. Anna Fotyga, Adam Bielan, Jadwiga Wiśniewska, Witold Waszczykowski.
Parlament Europejski przypomina o przyjętym niedawno przez UE globalnym systemie sankcji za poważne naruszenia praw człowieka, który pozwala na ściganie osób zaangażowanych w takie naruszenia na całym świecie. W przypadku Kazachstanu system ten pozwala na ściganie osób i organizacji zaangażowanych w powszechne i systematyczne łamanie praw człowieka lub z nim związanych. PE wzywa Radę UE do nałożenia personalnych sankcji na urzędników kazachskich odpowiedzialnych za poważne naruszenia popełnione podczas protestów w styczniu 2022 roku - napisano w dokumencie.
Posłowie wzywają również UE i społeczność międzynarodową do "natychmiastowego wszczęcia międzynarodowego śledztwa w sprawie zbrodni popełnionych przeciwko narodowi kazachskiemu podczas dwutygodniowych wieców w tym kraju". Rezolucja wzywa też do przeprowadzenia śledztwa w sprawie "zaginięć, doniesień o torturach, zatrzymaniach, zabójstwach, atakach na pokojowych demonstrantów, w tym nieletnich, w Ałmatach i innych miejscowościach w Kazachstanie".
Posłowie w rezolucji apelują do państw członkowskich UE o zainicjowanie zaangażowania mechanizmu OBWE "w celu zapewnienia odpowiedniego dochodzenia w sprawie faktów i okoliczności śmierci protestujących i funkcjonariuszy organów ścigania w Ałmatach w styczniu 2022 roku, jak również innych zarzutów dotyczących łamania praw człowieka".
Dokument zachęca również instytucje UE, aby "we współpracy z Kazachstanem priorytetowo traktowały przestrzeganie praw człowieka".
Głębsze stosunki polityczne i gospodarcze między Kazachstanem a UE powinny być oparte na wspólnych wartościach i spójne z aktywnym zaangażowaniem Kazachstanu w demokratyczne reformy wynikające z jego międzynarodowych zobowiązań - podkreślają europosłowie.
Posłowie uważają, że unijna dyplomacja powinna być aktywniej zaangażowana w rozwiązanie sytuacji w Kazachstanie, "w tym poprzez wizyty w Kazachstanie Josepa Borrella lub Specjalnego Przedstawiciela UE w Azji Środkowej".
PE wzywa władze Kazachstanu do zaproszenia ekspertów ONZ i OBWE w celu oceny sytuacji na miejscu, a także do "zakończenia prześladowań politycznych obrońców praw człowieka, wycofania politycznie umotywowanych zarzutów, natychmiastowego uwolnienia zatrzymanych demonstrantów i aktywistów oraz zagwarantowania prawa do pokojowych protestów zgodnie z międzynarodowymi standardami".

Rozruchy w Kazachstanie i misja ODKB

Masowe protesty w Kazachstanie wybuchły w pierwszych dniach 2022 roku. Mieszkańcy miast Żangaözen i Aktau na zachodzie kraju zbuntowali się przeciwko dwukrotnej podwyżce cen gazu skroplonego, później manifestacje zaczęły się w innych miastach. 4 i 5 stycznia w Ałmatach doszło do zamieszek, policja użyła gazu łzawiącego i granatów hukowych. Starcia rozprzestrzeniły się na inne miasta. W całym Kazachstanie odłączono Internet, czasowo przestało nadawać wiele stacji telewizyjnych. Do 19 stycznia na całym terytorium kraju obowiązuje stan wyjątkowy.
Według danych ONZ podczas protestów w Kazachstanie rannych zostało ok. 1 tys. osób. Według kazachskiego MSW zginęło 17 funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa, ponad 1,3 tys. osób zostało poszkodowanych.
Rankiem 5 stycznia prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew zdymisjonował rząd i stanął na czele Rady Bezpieczeństwa republiki, na jej pierwszym posiedzeniu nazwał sytuację w państwie „naruszeniem integralności kraju” i zaznaczył, że zwrócił się o pomoc do ODKB w „przezwyciężeniu zagrożenia terrorystycznego”. Rada Bezpieczeństwa Zbiorowego ODKB postanowiła skierować do Kazachstanu zbiorowe siły pokojowe. Będą one rozmieszczone na ograniczony okres czasu w celu stabilizacji i normalizacji sytuacji w kraju.
7 stycznia Tokajew ogłosił, że terroryści, w tym przybyli zza granicy, nadal stawiają opór i obiecał zniszczyć tych, którzy nie złożyli broni. Ponadto prezydent zaznaczył, że wszystkie żądania obywateli wyrażone w formie pokojowej zostały wysłuchane.
13 stycznia ogłoszono pomyślne zakończenie misji ODKB, obecnie siły pokojowe wracają z Kazachstanu do swoich krajów.
Sputnik jest już w Telegramie! Dołącz do naszego kanału i jako pierwszy otrzymuj ciekawe informacje o tym, co się dzieje na świecie! Więcej na temat możliwości aplikacji Telegram tutaj.
Aktualności
0
Aby wziąć udział w dyskusji,
zaloguj się lub zarejestruj się
loader
Czaty
Заголовок открываемого материала