Widgets Magazine
19:03 15 Wrzesień 2019
MISiS – Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii

Moskwa: Życie z drukarki i prąd z farby

© Zdjęcie : NUST MISIS
Opinie
Krótki link
Autor Agnieszka Wołk-Łaniewska
4551
Subskrybuj nas na

Kiedy w Polsce Ludowej mówiliśmy: „Nauka radziecka zna takie przypadki" - nie był to bynajmniej wyraz uznania. W „wolnej Polsce" o nauce rosyjskiej nie mówimy w ogóle, ale to nie znaczy, że nie istnieje.

MISiS — Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii — w przyszłym roku obchodzić będzie setną rocznicę powstania, ale trudno oprzeć się wrażeniu, że najlepsze i najbardziej twórcze było dla niego ostatnich parę lat.

Początki MISiS tkwią w Moskiewskiej Akademii Górniczej, utworzonej we wrześniu 1918 roku dekretem Rady Komisarzy Ludowych. Dzisiejszy uniwersytet, mający 9 wydziałów, 4 oddziały zamiejscowe, 27 wysokiej klasy laboratoriów i 4 tysiące pracowników, zaczynał działalność jako Departament Metalurgii tej Akademii.

Dziś, kształci się tu ponad 15 tysięcy ludzi, w tym jedna czwarta spoza Rosji. Najwięcej zagranicznych studentów MISiS pochodzi z krajów BRICS — jednak w sumie studiuje tu młodzież z prawie 70 państw.

— Ale nie z Polski — przyznaje dr Olga Uszakowa, szefowa programu studiów międzynarodowych. Czasem ktoś przejedzie na dwutygodniową letnią wymianę, ale ani na studiach licencjackich, magisterskich, ani doktorskich nie ma Polaków. Wielka szkoda — zapewnia dr Uszakowa, być może uprzejmie.

Trudno oprzeć się wrażeniu, że rosyjska nauka — przynajmniej na tym uniwersytecie — radzi sobie znakomicie bez nas.

Ostatnie lata to czas nader korzystny dla pozycji uczelni: MISiS znalazł się w drugiej dziesiątce rankingu najlepszych małych uniwersytetów świata, podwoiła się zarówno liczba publikacji, jak i cytowań prac naukowców uczelni. Trwa dynamiczny rozwój zaplecza uniwersytetu — większość laboratoriów, które zwiedzaliśmy podczas dwudniowego spotkania z zagraniczną prasą zorganizowanego przez MISiS z okazji rosyjskiego Dnia Nauki, liczy nie więcej niż dwa lata. Spora część jest dopiero w fazie organizacji.

Na czele nowo powstających jednostek stoją najczęściej naukowcy „importowani" z zagranicznych uczeni — ale większość z nich nosi rosyjskie nazwiska, wielu jest absolwentami MISiS. Jak wyjaśnia rektor uczelni, dr Alewtina Czernikowa, to nie do końca jest zaplanowana polityka — szefowie jednostek wyłaniani są przez międzynarodową Radę Naukową uniwersytetu w drodze konkursu, związki z Rosją, czy ukończenie MISiS nie mieszczą się w wymogach konkursowych. Jednak rozwój uczelni, inwestycje w nowe laboratoria i pracownie, najnowocześniejszy sprzęt, a także wysoki poziom naukowej autonomii, gwarantowany przez MISiS badaczom — skłania wielu światowej klasy naukowców rosyjskiego pochodzenia do powrotu do kraju.

MISiS – Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii
© Zdjęcie : NUST MISIS
MISiS – Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii
Prof. Aleksiej Ustinow, szef Laboratorium Metamateriałów Nadprzewodzących, powstałego w 2014 roku dzięki grantowi z ministerstwa nauki, ukończył wydział fizyki MISiS w 1984 roku. Od 2008 był profesorem na Uniwersytecie w Karlsruhe. Prowadzi badania nad zachowaniem nadprzewodników w warunkach zbliżonych do zera bezwzględnego — „jak rozumiem, nie ma wśród państwa fizyków, więc trudno mi będzie to dokładniej wytłumaczyć" — i jak podkreśla, zajmuje się czystą nauką, która nie ma i jeszcze długo nie będzie mieć żadnego zastosowania komercyjnego.

— To dziedzina nauki, którą państwo chce rozwijać za budżetowe pieniądze; nie jesteśmy firmą, nie robimy badań, żeby na tym zarabiać, zajmujemy się rozwojem wiedzy — mówi dość zasadniczo.

Dr Anwar Zachidow ma zgoła inne podejście, co może wiązać się z faktem, iż do Moskwy przyjechał z Uniwersytetu Texasu w Dallas, choć studia skończył w 1975 roku w Taszkiencie. Kierowany przez niego projekt dotyczy badań nad zastosowaniem perowskitów — minerałów z Uralu — w panelach fotowoltaicznych. Opracowywane w jego pracowni polimery pozwalają uzyskać wydajność kilkukrotnie wyższą niż tradycyjne krzemowe ogniwa fotowoltaiczne, a przy tym mają strukturę farby, co oznacza, że są stokrotnie cieńsze (i lżejsze) i do tego można nadać im dowolne barwy. Obecnie zespół dr Zachidowa pracuje nad problemami ze stabilnością substancji, a także wyeliminowaniem z niej ołowiu, ale uczony zapewnia, że na końcu projektu czeka „rewolucja w dziedzinie baterii słonecznych". Plan minimum zakłada opracowanie fotowoltaicznej farby, którą będzie można pokrywać tradycyjne krzemowe panele, zwiększając ich wydajność, ale prawdziwa przyszłość tkwi w ogniwach opartych wyłącznie na perowskitach.

Jedną z największych inwestycji MISiS jest powstające w podziemiach centrum prototypowania przemysłowego, w którym — jak zapewnia jego szef, Władimir Pirożkow — będzie można zbudować prototypy od sprzętu wielkości mikrona do helikoptera. Pirożkow jest absolwentem projektowania przemysłowego w Instytucie Architektury w Swierdłowsku, pracował dla takich firm jak Adidas, Ferrari i Yves Saint Laurent, a ostatnio dla Toyoty i Citroena. Obecnie organizuje centrum, dla którego MISiS zakupił sprzęt wartości 20 mln dolarów.

MISiS – Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii
© Zdjęcie : NUST MISIS
MISiS – Moskiewski Narodowy Uniwersytet Nauki i Technologii
W bezpośrednich planach jednostki jest praca nad kapsułą kosmiczną, której projekt już został opracowany na zamówienie rosyjskiej agencij kosmicznej.

Naukowcy z centrum pracują też nad polimerem nadającym się do pracy w warunkach arktycznych. Wśród najbardziej ekscytujących projektów Pirożkow wymienia drukarkę 3D do produkcji żywych komórek. Ta technologia już istnieje, opracowywana niezależnie w kilku miejscach na świecie, także w Rosji. Pirożkow, poważny naukowiec nie ukrywa dziecięcego entuzjazmu, kiedy opowiada o możliwościach projektowanego sprzętu, który ma pozwalać na całkiem dosłowne „tchnięcie życia" w nieożywione struktury.

Generalnie, ów entuzjazm, połączony z wiarą w siłę nauki, wspieranej — nie tylko ideologicznie, ale także jak najbardziej wymiernie — przez państwo zdaje się być cechą wyróżniającą społeczność tej, niemłodej w końcu, uczelni łącząc wykładowców i studentów w takiej dość nieakademickiej radości życia.

Odpowiedzialna za programy anglojęzyczne Narodowego Uniwersytetu Nauki i Technologii dr Uszakowa zapewnia, że studenci z Polski byliby mile widziani. Wiadomości na temat studiów po angielsku można znaleźć na stronie http://en.misis.ru/academics/masters-english/.

Agnieszka Wołk-Łaniewska, publicystka polska, Moskwa — Warszawa

Poglądy autorki mogą być niezgodne ze stanowiskiem redakcji.

Zobacz również:

Naukowcy stworzyli pierwszy sztuczny embrion myszy z komórek macierzystych
Między Macierewiczem i Łubianką
Rosyjscy naukowcy stworzyli bioluminescencyjne białka do testowania lekarstw
Naukowcy odkryli nowe choroby u „Ałtajskiej Księżniczki”
Cała Polska czeka na swego Donalda
Naukowcy obliczyli wiek Księżyca
Media: rosyjscy naukowcy chcą zamienić kosmonautów w cyborgów
Stirlitz dobrej zmiany
Naukowcy odkryli nowy silny antybiotyk wewnątrz organizmu człowieka
Tagi:
uczelnie, naukowiec, nauka, Nie tylko ropa i gaz, Roskosmos, BRICS, MISiS, Swierdłowsk, USA, Rosja, Polska
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz