22:24 18 Listopad 2019
Prezydent Rosji Władimir Putin i Papież Franciszek podczas spotkania w Watykanie

Putin w Watykanie: Ciepłe relacje

© Sputnik . Sergey Guneev
Opinie
Krótki link
Autor
1454
Subskrybuj nas na

Rosyjski prezydent bywa regularnie na audiencjach z papieżami. W ciągu swoich czterech prezydentur Władimir Putin był pięć razy papieskim gościem.

Papież Franciszek przyjmie 4 lipca prezydenta Rosji Władimira Putina na osobistej audiencji, poinformował Alessandro Gisotti, rzecznik Watykanu w oświadczeniu przekazanym dziennikarzom, akredytowanym przy Watykanie. Informacja została potwierdzona przez Dmitrija Pieskowa, sekretarza prasowego prezydenta Rosji.

TRUDNE ROZMOWY

Zarówno rosyjski prezydent, jak i głowa Kościoła rzymskokatolickiego mają wiele tematów międzynarodowych do przedyskutowania, m.in.: dot. Ukrainy, Syrii i innych zapalnych miejsc Bliskiego Wschodu. Wegług agencji argentyńskiej Télam, powołującej się na źródła watykańskie, gorącym tematem będzie sytuacja prawosławia na Ukrainie.

Papież i jego gość z Rosji omówią problemy ukraińskich grekokatolików. Oskarżani są oni przez Rosyjską Cerkiew o utrudnianie stosunków katolicko-prawosławnych i wzmacnianie rozłamu w prawosławiu, który powstał po autokefalii nowo utworzonego Kościoła Prawosławnego Ukrainy.

Agencja Télam przypomina, że następnego dnia po spotkaniu z Władimirem Putinem, papież Franciszek spotka się z szefem Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego (UGKK), abp Światosławem Szewczukiem, stałymi członkami synodu i metropolitami UGKK.

SPOTKANIA PREZYDENCKO-PAPIESKIE

Rosyjski prezydent bywa regularnie na audiencjach z papieżami. W ciągu swoich czterech prezydentur Władimir Putin był pięć razy papieskim gościem.

Dwukrotnie spotkał się z Janem Pawłem II (2000 r. i 2003 r.), raz z papieżem Benedyktem XVI (2007 r.) oraz dwukrotnie z papieżem Franciszkiem (2013 r. i 2015 r.). Odbyła się też rozmowa telefoniczna między Władimirem Putinem a Franciszkiem z okazji 80. rocznicy urodzin papieża (2016 r.).

W międzyczasie doszło do roboczego spotkania Dmitrija Miedwiediewa (2009 r.), który był wówczas prezydentem Rosji, z papieżem Benedyktem XVI. Było to jedno z istotniejszych spotkań rosyjsko-watykańskich. Rozmawiano na nim o podniesieniu poziomu stosunków między Rosją a Stolicą Apostolską.

Podstawą rozmów był dekret prezydenta Rosji z listopada 2009 r. „O ustanowieniu stosunków dyplomatycznych z Watykanem”. W marcu 2010 r. została podpisana decyzja rosyjskiego rządu w tej sprawie na mocy, której Przedstawicielstwo FR przekształcono w Ambasadę Federacji Rosyjskiej w Watykanie.

Po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych, prezydent Miedwiediew spotkał się ponownie z papieżem Benedyktem XVI na oficjalnej już audiencji. Głównym tematem rozmowy Dymitra Miedwiediewa z Benedyktem XVI była perspektywa współpracy w sferze humanitarnej i społecznej, poprzez naukę, edukację i kulturę. Oddzielnie omówiono rozwój dialogu międzywyznaniowego.

Ale nie tylko prezydenci Putin i Miedwiediew bywali w Watykanie. Przewodniczący Rady Najwyższej ZSRR Michaił Gorbaczow złożył oficjalną wizytę Janowi Pawłowi II w 1989 r. Po raz drugi został przyjęty przez Jana Pawła II rok później.

Związek Radziecki i Watykan nawiązały 15 marca 1990 r. oficjalne stosunki dyplomatyczne. Po rozwiązaniu ZSRR – 5 września 1991 r. Watykan uznał niepodległość i suwerenność Federacji Rosyjskiej.

Pierwszy rosyjski prezydent Borys Jelcyn złożył oficjalną wizytę w Watykanie w 1991 r. Po raz drugi Borys Jelcyn został przyjęty przez papieża Jana Pawła II w 1998 r.

CIEPŁE RELACJE

Władimir Putin jest w kontakcie z papieżem Franciszkiem od pierwszych dni jego pontyfikatu. Gratulując mu wyboru na głowę Kościoła rzymskokatolickiego, w depeszy napisał: „Jestem przekonany, że konstruktywna współpraca między Rosją a Watykanem będzie nadal z powodzeniem rozwijana w oparciu o wartości chrześcijańskie, które nas jednoczą. Życzę wam, Wasza Świątobliwość (...) owocnej pracy na rzecz umocnienia pokoju, promowania dialogu między cywilizacjami i religiami”.

Prezydent Rosji Władimir Putin i prezydent Austrii Alexander van der Bellen ze swoją żoną Doris Schmidower podczas spotkania
© Sputnik . Aleksei Druzhinin
Po raz pierwszy prezydent Putin odwiedził papieża Franciszka osiem miesięcy po konklawe. Podczas drugiej wizyty Władimira Putina w Watykanie papież Franciszek na pożegnanie wyraził gorące pragnienia spotkania z patriarchą Moskwy i Wszechrusi – Cyrylem.

Podobne pragnienia wielokrotnie sygnalizował swego czasu Jan Paweł II, ale bezskutecznie.

Do historycznego spotkania patriarchy Cyryla i papieża Franciszka doszło trzy lata później, na lotnisku w Hawanie na Kubie w lutym 2016 r.

Ale nie tylko osobiste spotkania prezydentów Rosji i szefów dyplomacji z papieżem i watykańskim sekretarzem stanu oraz hierarchów kościelnych są domeną pozytywnych obecnie relacji między Moskwą a Watykanem.

Rosja i Watykan współpracują zarówno w ONZ, jak i w innych organizacjach międzynarodowych: w OBWE, w Radzie Europy. W dziedzinie nauk historycznych aktywnie współpracują Instytut Historii Ogólnej (IGI) Rosyjskiej Akademii Nauk i Papieski Komitet Nauk Historycznych. Prowadzona jest na szeroką skalę wymiana wystaw arcydzieł sztuki europejskiej między Muzeum Watykańskim, petersburskim Ermitażem i moskiewską Galerią Trietiakowską.

POLSKIE WĄTKI

Papiestwo w historii Europy odgrywa od wieków znaczącą rolę polityczną, więc nic dziwnego, że europejscy władcy starali się na różnych poziomach utrzymywać z nim stosunki dyplomatyczne albo też Rzym zabiegał o ich względy.

W historii Rosji datują się one od 988 r., roku chrztu Rusi, w którym ambasadorzy papieża Jana XV odwiedzili dwór księcia kijowskiego Władimira.

Różnie się układały relacje rosyjsko-watykańskie. Wczesnośredniowieczna Rosja przyjęła prawosławie, nie uległa wpływom Rzymu, wybrała Bizancjum. We wzajemnych relacjach między Rzymem a Petersburgiem i Moskwą bywały okresy dużej aktywności dyplomatycznej i okresy posuchy.

Jak historia wskazuje, na aktywność relacji rosyjsko-watykańskich wpływały niekiedy sprawy polskie.

Car Piotr I wysłał do Rzymu księcia Borysa Kurakina z poufnym listem, w którym prosił, by papież Klemens XI nie wspierał wyboru Stanisława Leszczyńskiego na polski tron. W zamian car obiecał wybudować w Moskwie katolicki klasztor i dać zezwolenie na przejazd przez Rosję katolickim misjonarzom udającym się do Chin. List nie odniósł skutku, Leszczyński został dwukrotnie polskim królem.

Rzym wykorzystywał każdą sytuację, by poszerzyć swoje wpływy w Rosji.

Rozbiory Polski spowodowały, że pod rosyjską jurysdykcję weszły rzesze katolików. Z inicjatywy Watykanu poziom stosunków rosyjsko-watykańskich został podniesiony na wyższy poziom przez kard. Giovanniego Archettiego, który był nuncjuszem w Warszawie.

Ale to nie jedyny przypadek, gdy w relacje rosyjsko-watykańskie wkracza Polska.

W 1847 r. Imperium Rosyjskie zawarło z Watykanem konkordat, który m.in.: ustalał diecezjalne struktury Kościoła rzymskokatolickiego w Rosji. Został on zerwany po stłumieniu powstania styczniowego w Polsce (1863 r.) i reakcji na nie papieża Piusa IX, który wystąpił w obronie katolików w Imperium Rosyjskim. Wprawdzie stosunki między Rzymem a Moskwą poprawiły się, konkordatu jednak nie odnowiono.

Ostatnim akcentem polskim w relacjach rosyjsko watykańskich, była nominacja abp Tadeusza Kondrusiewicza, Polaka pochodzącego z Białorusi, na metropolitę moskiewskiego (2002-2006) przez Jana Pawła II.

Godność arcybiskupa Tadeusz Kondrusiewicz otrzymał z rąk papieża Polaka w 1991 r. Został w tym samym czasie, z woli papieskiej, administratorem apostolskim w europejskiej części Rosji, z siedzibą w Moskwie. Efektem jego działalności było zarejestrowanie administratury w ministerstwie sprawiedliwości Rosji i jej legalizacja. Pozwoliło to odbudować mu struktury Kościoła rzymskokatolickiego w Rosji.

Otworzył Instytut Teologii Katolickiej im. Św. Tomasza z Akwinu w Moskwie oraz Wyższe Seminarium Duchowne, początkowo w Moskwie, potem przeniesione do Petersburga. Zainaugurował działalność Caritas oraz uruchomił nadawanie Radia Maryja.

Jan Paweł II prowadził politykę z Rosją na granicy polonijnej ewangelizacji, co nie spotykało się z aprobatą Cerkwi Rosyjskiej. W 2002 r. Jan Paweł II podniósł administraturę do rangi arcybiskupstwa a abpa Kondrusiewicza ustanowił metropolitą moskiewskim. Pozwoliło mu to na działalność wydawniczą, informacyjną i edukacyjną. Powołał m.in. Komisję Liturgiczną odpowiedzialną za opracowanie rosyjskich tłumaczeń tekstów liturgicznych.

Jako przewodniczący Episkopatu Rosji przez dwie kadencje (1999-2005), abp Kondrusiewicz kreował politykę Kościoła rzymskokatolickiego w całej Rosji wg idei papieża Polaka.

Kariera abpa Kondrusiewicza w Rosji została zakończona w 2007 r. przez papieża Benedykta XVI, który zwolnił go z obowiązków w Rosji i przeniósł na Białoruś, powierzając mu urząd arcybiskupa metropolity archidiecezji mińsko-mohylewskiej.

KATOLICY W ROSJI

Chrześcijanie różnych wyznań (dane z 2010 r.) stanowią 73,3%, rosyjskiego społeczeństwa, z czego prawosławni stanowią znakomitą większość (71%), katolików jest zaledwie 0,5%. Natomiast muzułmanów – 10% ateistów i agnostyków – 16,2%, wyznawcy innych religii stanowią mniej niż 1% ludności.

W Rosji mieszka, ok. 800 tys. katolików. W części europejskiej mieszkają najczęściej w miastach, na Syberii – na wsiach i małych miasteczkach. Polityka społeczna prowadzona przez prezydenta Rosji honoruje na równi wszystkie wyznania.

Władimir Putin, kilka dni przed ogłoszeniem jego wizyty w Watykanie, spotkał się z przewodniczącym Rady Muftich Rosji – Rawilem Gajnutdinem z okazji muzułmańskiego święta Uraza-bajram, obchodzonego na zakończenie Ramadanu. Tego samego dnia w Muzeum Żydowskim i Centrum Tolerancji spotkał z Naczelnym Rabinem Rosji – Berl Lazarem i prezesem Federacji Gmin Żydowskich Rosji – Aleksandrem Borodą, przy okazji odsłonięcia pomnika bohaterów ruchu oporu w obozach faszystowskich i gettach żydowskich podczas II wojny światowej.

Zofia Bąbczyńska-Jelonek, publicystka polska

Poglądy autorki mogą być niezgodne ze stanowiskiem redakcji.

Poglądy i opinie zawarte w artykule mogą być niezgodne ze stanowiskiem redakcji.

Zobacz również:

Rzymowi i papieżowi potrzebny jest Putin
Czy Putin i Papież modlili się za Polskę?
Jastrzębia retoryka prezydenta Dudy będzie studzona przez USA
Władimir Putin we Włoszech i Watykanie
Tagi:
patriarcha Cyryl, Syberia, Katolicyzm, cerkiew, Ukraina, stosunki dyplomatyczne, negocjacje, spotkanie, Dmitrij Pieskow, Polska, Watykan, Rosja, Kuba, Hawana, Jan Paweł II, Papież Franciszek, Władimir Putin, Ukraiński Kościół Prawosławny, Rosyjski Kościół Prawosławny, Kościół Prawosławny, kościół katolicki
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz