Widgets Magazine
17:45 15 Październik 2019
Polska pisarka Olga Tokarczuk

Rosyjska tłumaczka Olgi Tokarczuk: Mam nadzieję, że Nobel zachęci czytelnika do polskiej literatury

© REUTERS / Thilo Schmuelgen
Polska
Krótki link
Autor
91710
Subskrybuj nas na

Olga Tokarczuk otrzymała Literacką Nagrodę Nobla. Jak podkreślił Komitet Noblowski, polska pisarka została doceniona za „wyobraźnię i narrację, która z encyklopedyczną pasją ukazuje przekraczanie granic jako formę życia”.

Z takim sformułowaniem zgadza się całkowicie tłumaczka książek Olgi Tokarczuk na język rosyjski Irina Adelgeim, która odpowiedziała na pytania Sputnika.

– Jak Pani myśli, dlaczego Komitet Noblowski wyróżnił twórczość Olgi Tokarczuk?

– Wielkie nagrody literackie nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty proces artystyczny w całej jego złożoności, często związany z czynnikami pozaliterackimi – ideologią, polityką itp. Dlatego uważam, że nie warto próbować rozwikłać logiki przyznania Nagrody Nobla, lecz należy cieszyć się za wspaniałego prozaika, za polską literaturę i literaturę jako takową.

– Przetłumaczyła Pani powieść Olgi Tokarczuk „Bieguni”. Czy zgadza się Pani z tym, że w twórczości tej polskiej pisarki, jak to ujęli przedstawiciele Komitetu Noblowskiego, komentując przyznanie jej tak ważnej nagrody, można prześledzić „wyobraźnię narracyjną, która z encyklopedyczną pasją prezentuje przekraczanie granic jako formę życia”?

Olga Tokarczuk
© Sputnik . Ekaterina Chesnokova
– Przetłumaczyłam nie tylko „Biegunów”, ale ta powieść (tak przy okazji, która wcześniej przyniosła pisarce dwie ważne nagrody – „Nike” i „Bookera”) – jej idea i struktura – być może najwyraźniej i, można powiedzieć, niemal dosłownie ilustruje sformułowanie Komitetu Noblowskiego. Są to przecinające się, stykające się, odbijające się echem wędrówki w czasie i przestrzeni, po kuli ziemskiej i ludzkim ciele, historia złożona z fantazyjnie połączonych i ostatecznie tworzących jedną fabułę opowiadań, powieści, fragmentów esejów, notatek z podróży itp. To powieść o współczesnej cywilizacji, zmuszającej człowieka do bycia wiecznym koczownikiem i jej wewnętrznym związku z głęboką ludzką naturą, której w istocie jest owocem – nie narzucona mu, ale zbudowana przez niego. O wewnętrznym niepokoju, który zmusza człowieka do wycofania się z zagrzanego miejsca. O tych, którzy dążą do jakiegoś celu, i o tych, dla których celem okazuje się sama droga. Genialna, jedna z najlepszych, z mojego punktu widzenia, powieść w opowiadaniach „Ostatnie historie” – o granicy (granicach) śmierci. Jest budowana jako swego rodzaju doświadczenia autopsychoterapii, próba wielokrotnej i różnorodnej konfrontacji ze śmiercią poprzez narrację. Powieść „Anna In w grobowcach świata” ma podobne psychologiczne zadanie, jednak tutaj granica między życiem a śmiercią, tanatycznym lękiem i akceptacją śmierci jako niezbędnej części bytu jest badana poprzez przezwyciężenie granicy między mitem a współczesnością, między wymiarem boskim a ludzkim. Najnowsza książka – „Opowiadania bizarne” – o chwiejnej granicy między powszedniością a „bizarnością” wszechświata, granicy między ciałem a pamięcią, między historią uniwersalną a osobistą – to także motywy łączące całą twórczość Tokarczuk.

– Jakby Pani określiła miejsce twórczości Olgi Tokarczuk we współczesnym procesie literackim?

Olga Tokarczuk, bez jakiejkolwiek wątpliwości i już nie pierwszą dekadę, jest jedną z kluczowych postaci polskiego procesu literackiego. Ten autor jest uwielbiany przez czytelnika, zarówno elitarnego, jak i szerokiego. Pierwsze książki Tokarczuk stały się najjaśniejszym elementem procesu odnowy artystycznego języka w polskiej prozie po 1989 roku, przeprowadzonym przez młodsze (wówczas) pokolenie literackie. Co więcej, jest to ten szczęśliwy przypadek, gdy kolejne teksty okazywały się nie słabsze, lecz silniejsze, a obserwowanie tego procesu – śledzenie autora po jego wyraźnie widocznej, ale nieprzewidywalnej ścieżce – jest nadal niezwykle fascynujące dla czytelnika, w tym także dla profesjonalnego - literaturoznawcy i tłumacza.

– Czy twórczość Olgi Tokarczuk jest popularna w Rosji? Jakie inne książki pisarki ukazały się w Rosji?

– Na język rosyjski przetłumaczono nie tak mało, choć bynajmniej nie wszystko: „Podróż ludzi Księgi” (tł. Ksenia Starosielskaja), „Prawiek i inne czasy” (tł. Tatiana Izotowa), „Dom dzienny, dom nocny” (tł. Olga Katreczko), „Gra na wielu bębenkach” (tł. Ksenia Starosielskaja), „Ostatnie historie” (tł. Irina Adelheim), „Bieguni” (tł. Irina Adelheim), „Opowiadania bizarne” (tł. Irina Adelheim). Mam wielką nadzieję, że teraz uda się zaprezentować rosyjskiemu czytelnikowi inne książki Olgi Tokarczuk (to już jest omawiane), a także, że coś zostanie wznowione. I że nagroda, z okazji której my wszyscy szczerze gratulujemy Oldze i Polsce, jak to często bywa, zachęci naszego czytelnika do polskiej literatury, która nawet jeśli istnieje na półkach księgarń, często pozostaje dla niego niepoznana.

Zobacz również:

Abe zgłosił Trumpa do Pokojowej Nagrody Nobla
Polak nominowany do Nagrody Nobla?
Przyznano Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Tym razem bez Polaka
Tagi:
Nagroda Nobla, Polska, Olga Tokarczuk
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz