16:55 10 Kwiecień 2021
Społeczeństwo
Krótki link
115
Subskrybuj nas na

Fińscy naukowcy na podstawie wyników dziewięcioletnich badań doszli do wniosku, że „sowy” są o połowę mniej wydajne w pracy niż „skowronki”, a także wcześniej przechodzą na rentę z powodu niepełnosprawności. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie Occupational & Environmental Medicine.

Zgodnie z dobowym chronotypem ludzie dzielą się na „skowronki” i „sowy”. Naukowcy z Uniwersytetu Oulu w Finlandii postanowili ocenić, jak chronotyp wpływa na zdolność do skutecznego wykonywania swojej pracy, a także na zdrowie w podeszłym wieku.

Do analizy wykorzystali dane z ciągłego badania populacyjnego NFBC1966, które obejmowało 12 058 dzieci – 6 169 chłopców i 5 889 dziewcząt, urodzonych w północnej Finlandii w 1966 roku. Kiedy uczestnicy badania osiągnęli wiek 46 lat, wypełnili ankietę, w której ocenili wyniki swojej aktywności zawodowej i stanu zdrowia, a także scharakteryzowali styl życia, z którego naukowcy wywnioskowali ich naturalny chronotyp.

Sen.
© Depositphotos / HayDmitriy
Uczestnicy oceniali swoje wyniki w pracy w skali od 0 do 10, korzystając z zatwierdzonego systemu punktacji „Ocena zdolności do pracy” powiązanego z krajowymi rejestrami ubezpieczeń społecznych i rejestrami emerytalnymi.

Ostateczna analiza objęła 2672 mężczyzn i 3159 kobiet, dla których dostępne były pełne informacje. W 2012 roku wszystkie te osoby pracowały. Przez następne cztery lata byli monitorowani, aby dowiedzieć się, kto z nich przestał pracować i otrzymał rentę inwalidzką. W tym okresie 84 osoby przeszły na rentę z powodu niepełnosprawności, a 17 osób zmarło.

Udział „skowronków”, pośredniego chronotypu i „sów” wynosił odpowiednio 46, 44 i 10% wśród mężczyzn i 44, 44 i 12% wśród kobiet. W porównaniu do „skowronków” „sowy” wypadały gorzej pod względem wszystkich parametrów snu i zdrowia. Częściej zgłaszały brak snu i bezsenność. Ponadto częściej pozostawały bez rodziny i pracy.

Już w wieku 46 lat 28% „sów” mężczyzn i 24% „sów” kobiet zgłaszało, że nie wykonuje swojej pracy dobrze. U „skowronków” lub osób o pośrednim chronotypie odsetek ten był około dwukrotnie niższy.

Ryzyko wcześniejszej emerytury z powodu niepełnosprawności okazało się większe wśród „sów”, a „sowy” mężczyźni przechodzą na rentę trzykrotnie częściej niż ich rówieśnicy „skowronki”, nawet biorąc pod uwagę wpływ takich czynników, jak czas snu i reżim pracy.

Autorzy zwracają uwagę, że ich badanie ma charakter obserwacyjny i nie ma na celu ustalenia przyczyny różnic między chronotypami, ale sugerują, że główną z nich jest narastający deficyt snu u „sów”.

Osoby z chronotypem porannym zwykle kładą się spać wcześnie i regularnie śpią przez odpowiednią liczbę godzin, podczas gdy nocne marki cierpią zwykle na niedobór snu i muszą nadrobić stracony sen, wysypiając się w weekendy. W rezultacie ich codzienny rytm jest nieustannie zakłócany między dniami roboczymi a weekendami, co eksperci nazywają społecznym jet lagiem. Brak snu i nieprawidłowo działający zegar biologiczny są bezpośrednio powiązane ze złym ogólnym stanem zdrowia i wydajnością poznawczą, potencjalnie obniżając produktywność w pracy – twierdzą naukowcy.

Zdaniem naukowców chronotyp jest w dużej mierze ustalony na poziomie genetycznym. Ponadto wpływają na niego czynniki środowiskowe, takie jak długość ekspozycji na światło dziennie, harmonogram pracy i rodzinna rutyna. Dlatego autorzy wzywają, aby nie zmieniać chronotypu, ale tak zorganizować codzienną rutynę, aby się wyspać.

„Proponujemy uwzględnić chronotyp przy organizacji pracy i promocji zdrowia zarówno na poziomie indywidualnym, jak i przy planowaniu harmonogramów pracy na poziomie organizacyjnym” – piszą autorzy badania.

Zobacz również:

Sen a nadwaga. Jak spać, żeby schudnąć?
Co można jeść przed snem bez szkody dla zdrowia
Nigdy nie rób tego przed snem
Tagi:
nauka, zdrowie, sen
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez SputnikKomentarz przez Facebook
  • Komentarz