11:37 19 Listopad 2017
Warszawa+ 4°C
Moskwa+ 2°C
Na żywo
    Lekarz podczas operacji

    Eksperymenty i ratowanie życia: rosyjska transplantologia

    © flickr.com/ Phalinn Ooi
    Świat
    Krótki link
    1505132

    Rosyjskie Towarzystwo Transplantologiczne ogłosiło rok 2016 rokiem Władimira Demichowa.

    Nawet osoby dalekie od medycyny mogły słyszeć o stworzonym przez Demichowa psie z dwiema głowami. Stosunek naukowców do Władimira Demichowa za jego życia był skomplikowany: od ostrej krytyki eksperymentów przeszczepu organów, a nawet jawnego prześladowania, po szczery zachwyt. 

    Dziś zasługi Demichowa są uznane na całym świecie. Niedawno pomnik naukowca został odsłonięty w nowym budynku Federalnego Centrum Naukowego Transplantologii i Sztucznych Organów. Centrum nosi imię innego chirurga – Walerija Szumakowa, który jako pierwszy w Rosji dokonał przeszczepu serca człowieka. Było to możliwe dzięki wcześniejszym doświadczeniom Demichowa. 

    Co roku na świecie wykonuje się ponad 50 tysięcy transplantacji różnych organów, w tym około 1,5 tysiąca w Rosji. Większość (około 1 tysiąca) stanowią operacje przeszczepu nerki. W ciągu ostatnich dwóch lat znacznie wzrosła liczba transplantacji innych niezbędnych do życia organów: serca i wątroby. 

    Pomyślnie rozwija się nowy dla rosyjskiej transplantologii kierunek przeszczepu płuc i wieloorganowej transplantacji. Zwykle oznacza to przeszczep pary organów: wątroby i nerki, serca i płuc lub trzustki i nerki. 

    Transplantacje organów przeprowadzają teraz 43 medyczne organizacje w 22 regionach Rosji. Opierają się one na najnowszych osiągnięciach klinicznej medycyny oraz nauk pokrewnych – immunologii, biologii molekularnej i biochemii, biomechaniki i bioinżynierii. 

    Perspektywiczny jest eksperymentalny kierunek implantacyjnego wspomagającego układu krążenia (płucoserca), który ratuje życie pacjentom oczekujących na organ lub tym, którym ze względów medycznych nie można przeszczepić serca. 

    Ważną rolę w stworzeniu nowoczesnych systemów sztucznego krążenia odegrał Walerij Szumakow. Pod jego kierunkiem Instytut Transplantacji Organów i Tkanek stał się wiodącym centrum naukowo-badawczym. Naukowcy są zdania, że idea podtrzymania życia pacjenta za pomocą sztucznego układu krążenia pojawiła się w 1812 roku, ale nie została wówczas rozwinięta. 

    Zrealizować ją udało się fizjologowi Sergiejowi Briuchonienko. W 1924 roku stworzył, a w 1925 opatentował aparat będący analogiem serca zwierząt ciepłokrwistych, zdolny wypełniać przy pomocy motorów elektrycznych dwa obiegi krwi.

    Przy użyciu tego urządzenia Briuchonienko przeprowadził serię doświadczeń z głową psa oddzieloną od tułowia. W 1928 roku zademonstrował bezwarunkowe objawy życia w izolowanej głowie psa: reagowała ona na światło skierowane w oczy, na uderzenie młotkiem w stół, a nawet jadła (kawałek sera wychodził przez przełyk). Te doświadczenia wywołały euforię, a jednym z tych, których poruszyły idee Briuchonienko był Bernard Show: 

    „Eksperyment – napisał on, — powinien być przeprowadzony na człowieku nauki, którego życie wisi na włosku z powodu nieuleczalnej choroby jakiegoś organu – na przykład, raka żołądka, — która zagraża ludzkości pozbawieniem wyników pracy jego mózgu. Co może być prostsze niż uratowanie takiego geniusza przed  śmiercią, w ten sposób, że odetnie mu się głowę, przy czym uwolni się jego głowę od raka, podczas gdy niezbędna cyrkulacja krwi będzie podtrzymana przez odcięte arterie i żyły jego szyi, dzięki czemu ten wielki człowiek będzie nadal wygłaszał nam wykłady, uczył nas, dawał rady nie będąc związanym niedostatkami swego ciała. Odczuwam ogromną pokusę, aby i mnie odcięli głowę, żebym mógł nadal dyktować książki i dramaty, i żeby nie dokuczały mi przy tym choroby, abym nie musiał ubierać się i rozbierać, żebym nie musiał jeść, ani robić nic innego, tylko tworzyć dramatyczne i literackie arcydzieła”. 

    Również powieść Aleksandra Bieliajewa, znakomitego rosyjskiego pisarza, nazywanego „rosyjskim Juliuszem Verne” pod tytułem „Głowa doktora Dowella” powstała pod wpływem działań Briuchonienko. 

    Stworzenie sztucznego serca było obsesją Władimira Demichowa. Jeszcze będąc studentem udowodnił on możliwość podtrzymania krążenia w organizmie psa za pomocą elektrycznej plastikowej pompy. Później dokonał unikalnej operacji przeszczepu serca u psa. 

    Według medycznych statystyk, zapotrzebowanie na przeszczep serca w Rosji jest realizowane w mniej niż 10 %. To zmusza nie tylko do aktywizacji środowiska naukowego, ale i zwiększenia dawstwa organów. Rozszerzające się wskazania do mechanicznego krążenia pozwalają wielu pacjentom dożyć do transplantacji organu. 

    Jeszcze jeden naukowy przełom jest związany z możliwością transplantacji przy niezgodności grup krwi dawcy i biorcy. Stworzenie personalnego algorytmu przygotowania biorców znacznie zwiększyło liczbę pacjentów (w tym niemowląt), którym dokonano przeszczepu wątroby. 

    Nową epokę w transplantologii otwiera podpisana niedawno przez prezydenta Putina Ustawa Federalna „O biomedycznych produktach komórkowych”, która ma dać impuls w kierunku stworzenia organów niewywołujących odrzucenia. 

    Rosyjscy naukowcy mają już doświadczenie hodowli bio-sztucznych organów za pomocą nowoczesnych metod biologii molekularnej i genetyki. Stworzyli oni szczególnego rodzaju 3D „rusztowania”, które można implantować w organizm, aby uruchomić w nim mechanizm regeneracji własnych komórek. 

    Poza tym rosyjskim specjalistom udało się stworzyć bioinżynieryjne konstrukcje trzuski, wątroby i chrząstek. Przeprowadzono pomyśnie testy przedkliniczne w zakresie rekonstrukcji tchawicy i moczowodu. 

    „Na danym etapie osiągnęliśmy bardzo dużo. Jakość życia naszych pacjentów pozwala im trenować sport, pracować, zakładać rodzinę, zachodzić w ciążę i rodzić zdrowe dzieci. W przypadkach, kiedy biorcami są dzieci to nie tylko mowa o przeżyciu, ale i pełnowartościowym dorastaniu” – powiedział dziennikarzom główny transplantolog Ministerstwa Zdrowia Rosji Siergiej Gotje. 

    „Pozostaje wiele nierozwiązanych problemów. Istnieją problemy z zakresu bioetyki, problemy konserwacji organów i wiele innych. Istnieją problemy stanowiska opinii społecznej w stosunku do dawstwa organów, które jest podstawą transplantologii w każdym państwie. To można rozwiązać tylko przy wzajemnym zrozumieniu środowiska specjalistów i opinii publicznej”. 

    Zobacz również:

    Asystentem Włocha podczas transplantacji głowy być może będzie chiński chirurg
    Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny otrzymali ci, którzy przynieśli najwięcej korzyści
    Opracowano skuteczną metodę leczenia raka mózgu
    Tagi:
    transplantologia, przeszczep głowy, nauka, Siergiej Gotje, Aleksander Bieliajew, Władimir Demichow, Walerij Szumakow, Rosja
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz