11:42 20 Październik 2020
Świat
Krótki link
1622
Subskrybuj nas na

W najbliższym czasie ukraińska Rada Najwyższa rozpatrzy projekt ustawy o ograniczeniach językowych w kraju. Telewizja RT zapytała politologów i językoznawców, jakie skutki mogą mieć proponowane zmiany, co w rzeczywistości chcieli przekazać autorzy dokumentu oraz czy zmiany zakorzenią się w języku.

Zepchnąć język rosyjski do podziemia

Projekt ustawy o wyłączności języka ukraińskiego na razie istnieje w postaci szkicu i nie został przyjęty na szczeblu państwa, lecz jego główne tezy, które podano do wiadomości publicznej, są przedmiotem szerokiej dyskusji.

Jeśli ten dokument zostanie przyjęty, „legitymizuje politykę wobec języka rosyjskiego" faktycznie realizowaną do chwili obecnej, lecz nieuregulowaną na szczeblu ustawodawstwa. Taką opinię wyraził politolog i niezależny dziennikarz Aleksander Asafow. Wskazał na to, że język rosyjski, którym przed przewrotem posługiwało się 80% mieszkańców Ukrainy, po wejściu w życie proponowanej ustawy „faktycznie będzie oficjalnie prześladowany". 

„Zadanie ukraińskiej politycznej elity kulturalnej polega na odebraniu językowi rosyjskiemu statusu, wykluczeniu go ze wszystkich form życia społecznego i zepchnięciu go do podziemia" — wyjaśnił Aleksander Asafow. Według niego opublikowany na stronie ukraińskiej Rady dokument faktycznie „zaprzecza oświadczeniom ukraińskich polityków, że język rosyjski nikt nie prześladuje".

Obecnie w kraju obowiązuje 10. artykuł Konstytucji Ukrainy, który przyznaje językowi rosyjskiemu status regionalnego i pozwala na posługiwanie się nim w miejscach najszerszego rozprzestrzenienia, a „niekiedy nawet zastępowanie nim mowy ukraińskiej" — przypomniał dziennikarz. A więc język rosyjski był w jakiś sposób chroniony, ale teraz jego przyszłość w Ukrainie rysuje się w ciemnych barwach. 

Egzamin z mowy ukraińskiej

Aleksander Asafow porównał działania ukraińskich ustawodawców do ekscentrycznych inicjatyw nacjonalistów, którzy wybiórczo sprawdzają znajomość języka urzędowego wśród mieszkańców.

„Nacjonaliści i radykałowie co jakiś czas organizują tak zwane egzaminy z mowy ukraińskiej, gdy w tradycyjnie rosyjskojęzycznych regionach typu Charkowa, Chersonia i Odessy czepiają się sprzedawców, kierowców i zmuszają ich do obsługiwania tylko w języku ukraińskim, grożąc im i używając siły" — powiedział ekspert, przypominając, że podobne działania naruszają 161. artykuł Kodeksu Karnego Ukrainy o podsycaniu waśni międzynarodowych. Wygląda na to, że podobne podejście zostało podniesione na szczebel państwowy, gdyż zaprezentowany projekt ustawy przewiduje wprowadzenie grzywny a nawet odpowiedzialności karnej.

Polityka nienawiści

Zdaniem eksperta walka o zachowanie języka ukraińskiego to tylko pretekst, ponieważ nie potrzebuje żadnej ochrony, co więcej — do tej pory kształtuje się i obecny rząd może wprowadzić odpowiednie poprawki a rosyjskojęzyczni mieszkańcy niebawem rzeczywiście będą potrzebować ochrony. 

„Jednolity język ukraiński, który rozumieliby wszyscy mieszkańcy Ukrainy, nie istnieje. Jest co najmniej 5-6 dialektów, nie mówiąc już o surżyku. Jest to polityka nienawiści skierowana przeciwko użytkownikom języka rosyjskiego, kultury rosyjskiej i wszelkich przejawów wspólnoty w kulturze kiedyś bratnich narodów — rosyjskiego i ukraińskiego" — wyjaśnił Aleksander Asafow. 

Podkreślił także, że podobne zachowanie władz jest sprzeczne z ogólną tendencją obserwowaną w Europie, gdzie samorządy odwrotnie starają się maksymalnie wesprzeć wielonarodową ludność kraju. 

„Najprostszy przykład to Finlandia. Tam wszystko jest zdublowane po szwedzku. Jednocześnie zgodnie ze statystyką szwedzki jest językiem ojczystym tylko dla 5% ludności. Jednak to nikomu nie przeszkadza. Nie wywołuje to żadnego szowinizmu językowego. W Europie takie problemy nie istnieją" — podsumował. 

Powrót do przeszłości

Doktor hab. filologii, kierownik wydziału Instytutu Języka Rosyjskiego Rosyjskiej Akademii Nauk Anatolij Baranow uważa, że podobne ograniczenia językowe są sprzeczne z głównym nurtem rozwoju języków. 

Gwiazda na Baszcie Spasskiej Moskiewskiego Kremla na tle Placu Czerwonego
© Sputnik . Алексей Дружинин/Антон Денисов/Пресс-служба президента РФ
„Takie ograniczenie, sprowadzenie wszystkiego do jednego języka to tendencja z XIX wieku, kiedy powstawały narody, kiedy język był prawie jedynym środkiem ustalenia narodowości" — wyjaśnił ekspert. Jednocześnie o losach języka często decydują nie dekrety władz, lecz potrzeby, które ten język obsługuje. Jeśli Rosja i Ukraina zachowają ścisłą współpracę, to wykluczyć język rosyjski z życia ludzi będzie bardzo ciężko. 

„Jeśli kontakty gospodarcze z Rosją zachowają się, jeśli Kijów będzie kontynuował handel z Moskwą, to barier językowy nie będzie miał znaczenia. Jeśli gospodarki obu krajów będą ściśle związane tak jak teraz, to języka rosyjskiego łatwo wyprzeć się nie uda" — uważa językoznawca.

Ograniczenie wolności obywateli

Poza tym zdaniem kierownika wydziału Instytutu Języka Rosyjskiego RAN, uczenie się każdego języka obcego otwiera nowe możliwości i perspektywy w życiu każdego człowieka. A podobne projekty ustaw po prostu pozbawiają tego obywateli. 

„Jako językoznawca mam negatywny stosunek do takich tendencji, ponieważ znajomość języków obcych jest realnym kapitałem, jest to możliwość patrzenia na świat z różnych perspektyw, bardziej obiektywnie" — wyjaśnił.

„Takie tendencje są przeciwne rozwojowi poszczególnej osoby jako jednostki. Pod tym względem Kijów, przyjmując podobną ustawę, znacznie ograniczy swoich obywateli" — podsumował językoznawca. 

Przypomnijmy, że pod obrady Rady Najwyższej został przekazany projekt ustawy „O języku urzędowym", który przewiduje wprowadzenie wyłącznego używania języka ukraińskiego praktycznie we wszystkich sferach życia. Język ukraiński będzie między innymi obowiązywał w przedszkolach, szkołach i placówkach pozaszkolnych, na uczelniach a także we wszystkich organach władzy państwowej i samorządów.

Zobacz również:

Ukraina kocha Trumpa!
Mer Lwowa: Ukraina planuje wywozić śmieci do Polski
Ukraina wymaże z mapy „przypominające o okupacji” nazwy portów i kolei
Tagi:
język ukraiński, język rosyjski, Ukraina
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez SputnikKomentarz przez Facebook
  • Komentarz