12:05 23 Sierpień 2017
Warszawa+ 14°C
Moskwa+ 22°C
Na żywo
    Obserwatorium Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), znajdujące się na płaskowyżu Chajnantor w Chilijskich Andach

    Astronomowie stworzyli teleskop wielkości Ziemi

    © Zdjęcie: ESO/Y. Beletsky
    Świat
    Krótki link
    2910213

    Uczestnicy projektu Event Horizon Telescope przygotowują się do otrzymania pierwszych „zdjęć” supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki z użyciem największego naziemnego teleskopu radiowego – interferometru. Powierzchnia jego „wirtualnego” talerza przekracza rozmiary Ziemi.

    Poinformowała o tym amerykańska National Science Foundation (NSF).

    — W tym tygodniu rozpoczyna się nowa era w astronomii. Teleskop EHT zrobi pierwsze „zdjęcie” supermasywnej czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki. Teleskopy radiowe na świecie, nadzorowane przez obserwatorium ALMA w Chile, będą współpracować w celu sprawdzenia fundamentalnych praw fizyki – powiedział  France Cordova, szef NSF.

    Naukowcy poinformowali, że w tym tygodniu rozpoczną obserwacje horyzontu zderzeń czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki przy pomocy interferometru Event Horizons Telescope, w skład którego weszły najbardziej czułe teleskopy na Hawajach (Caltech Submilimeter Observatory), w Chile (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array), Meksyku (Large Milimeter Telescope Alfonso Serrano), Antarktydzie (South Pole Telescope), Francji i Hiszpanii.

    Głównym celem tego projektu, jak można wywnioskować z jego nazwy, jest zobrazowanie horyzontu zderzeń czarnej dziury Drogi Mlecznej, Sagittariusa A*, i kompleksowe zbadanie jego właściwości. Połączenie teleskopów pozwoli naukowcom na uzyskanie tysiąckrotnie większej rozdzielczości niż w przypadku teleskopu Hubble’a.

    O pierwszych sukcesach tego projektu i pierwszych obserwacjach naukowcy poinformowali w kwietniu ubiegłego roku. Jak podkreślono, EHT zdołał zbliżyć się do horyzontu zderzeń „naszej” czarnej dziury i uzyskać rekordową rozdzielczość, która dziesięciokrotnie przekracza dokładność wcześniejszych obserwacji. Nieco później, w grudniu 2016 roku, udało się im zmierzyć siłę pola magnetycznego na obrzeżach Sagittariusa A*.

    Obserwacje za horyzontem zderzeń Sagittariusa A* były możliwe dzięki temu, że w tym tygodniu do projektu EHT przyłączył się największy milimetrowy teleskop radiowy na świecie Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), znajdujący się na płaskowyżu Chajnantor w Chilijskich Andach – powiedział Geoff Crew, astronom z Instytutu Technologicznego w Massachusetts (Cambridge, USA).

    Jak podkreślił, ten proces nie był banalny, bo ALMA sam jest interferometrem radiowym, w którego skład wchodzi 66 anten. Programiści i astronomowie MIT musieli stworzyć specjalny zestaw programów i podłączyć do ALMA superprecyzyjny zegar atomowy, by zmusić te wszystkie anteny do synchronicznej pracy ze sobą i innymi teleskopami, biorącymi udział w tym projekcie.

    Wysiłki te przyniosły rezultaty. Po podłączeniu ALMA do sieci czułość i rozdzielczość EHT wielokrotnie wzrosła. Teraz astrofizycy mogą rzeczywiście zobaczyć horyzont zderzeń czarnej dziury. Do obserwacji w kwietniu przystąpiły dwie grupy naukowców.

    Oprócz Saggitariusowi A*, naukowcy przyjrzą się również bardziej aktywnej supermasywnej czarnej dziurze w galaktyce Messier 87, która „patrzy” na nas pod dogodnym kątem, by zebrać dane o jej centralnej części.

    Wyniki obserwacji naukowcy poznają nie od razu, bo wszystkie dane, które zbierze teleskop EHT, trafią do MIT, gdzie zostaną przetworzone. Twarde dyski z danymi – jak wyjaśnili naukowcy – łatwiej jest przewieźć do Stanów Zjednoczonych na pokładzie samolotu, niż przesłać je za pomocą internetu. Zajęłoby to zbyt dużo czasu ze względu na ogrom informacji.

    Gdy ten proces zakończy się, naukowcy mają nadzieję, że otrzymane zdjęcia i dane będą wystarczająco dokładne, aby przetestować ogólną teorię względności, przyjrzeć się, w jaki sposób czarna dziura pochłania materię, a być może nawet zaobserwować proces tworzenia się dżetów.

    Zobacz również:

    Jak należy prawidłowo zazdrościć?
    PAK FA kontra Raptor. NI porównuje potencjał bojowy myśliwców nowej generacji
    "Roskosmos" rozmieści globalną sieć naziemnych stacji GLONASS w 30 państwach
    Tagi:
    teleskop, nauka, kosmos, ciekawostki, ALMA
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz