04:11 12 Grudzień 2019
Kultura Scytów

Genetycy wyjaśnili, jak pojawili się pierwsi Europejczycy

© Fotolia / Roman Gorielov
Świat
Krótki link
3322
Subskrybuj nas na

Europejscy paleogenetycy wyjaśnili, że pierwsze narody Europy pojawiły się dzięki małżeństwom między koczownikami migrantami z rosyjskich nadkaspijskich stepów i kobietami z plemion rolniczych żyjących na terytorium Europy Północnej, głosi artykuł opublikowany w piśmie „Antiquity”.

„Udało nam się po raz pierwszy połączyć dane gentyczne i informację o migracjach oraz diecie dawnych ludzi, obliczone za pomocą izotopów strontu, a także dane lingwistyczne. Pokazaliśmy, że migranci z terenów nadkaspijskich byli głównie mężczyznami, którzy brali za żony miejscowe kobiety z rodzin rolników epoki kamiennej” – powiedział Kristian Kristiansen z Uniwersytetu Gothenburga w Szwecji. 

Kaspijskie korzenie Europy

Dziś lingwiści i historycy mówią o dwóch najbardziej uznanych hipotezach pochodzenia indoeuropejskiej rodziny językowej: „anatolijskiej” i „kaspijskiej”. Według pierwszej z nich, wspólny przodek indoeurojeskich języków pojawił się na terytorium dzisiejszej Turcji, w Anatolii, podczas gdy druga hipoteza jako ojczyznę tej grupy językowej podaje nadkaspijskie stepy, gdzie mieszkali przedstawiciele tzw. „kultury grobów jamowych”, plemiona koczowników – pasterzy. 

Ostatnie badania genetyczne przeprowadzone również na terytorium Rosji pokazują, że hipoteza kaspijska jest bliższa prawdy niż jej turecka „konkurentka”. Porównania DNA dawnych ludzi pokazują, że mieszkańcy stepów znad Morza Czarnego i Kaspijskiego szybko zastąpili mieszkańców Europy Środkowej i Północnej około 7-5 tysięcy lat temu, zakładając tzw. „kulturę ceramiki sznurowej”, której przedstawiciele uważani są dziś za pierwszych „prawdziwych” Europejczyków. 

Jak opowiada autor tego odkrycia, Eske Willerslev z Uniwersytetu w Kopenhadze (Dania), „byliśmy wstrząśnięci tym, jak szybko przedstawiciele kultury grobów jamowych zastąpili pierwszych rolników Europy. Ich ślady genetyczne de facto momentalnie zniknęły z puli genowej Europejczyków, a DNA migrantów zaczęło dominować. Wszystko to wskazuje na „przesiedlenia narodów” na wielką skalę, a nie na stopniową migrację poszczególnych grup tych ludzi do Europy”. 

Próbując zrozumieć, jak to się stało, Kristiansen, Willerslev i ich koledzy połączyli wszystkie dostępne na dzień dzisiejszy dane o tym, jak żyli i kim byli mieszkańcy Europy do i po pojawieniu się kultury ceramiki sznurowej i pierwszych „prawdziwych” Indoeuropejczyków. Kluczem do odkrycia sekretów historii pierwszych Europejczyków były dane lingwistyczne i zęby pierwszych przedstawicieli kultury ceramiki sznurowej. 

Zębowa kronika

Lingwiści, jak opowiada Kristiansen, zwrócili uwagę na to, że wiele słów w językach współczesnych i wymarłych narodów Europy, związanych z uprawą ziemi nie jest indoeuropejskimi z pochodzenia. To świadczy o tym, że zostały zapożyczone już po tym, jak przodkowie Europejczyków przeniknęli na terytorium subkontynentu oraz, że kontaktowali się z aborygenami i żyli z nimi. 

A skąd tu zęby? Jak wyjaśniają naukowcy, poziom izotopów pewnych substancji, na przykład strontu, w zębowym szkliwie zależy od tego, gdzie żył posiadacz zębów w dzieciństwie. To pozwala określić ojczyznę tego człowieka, a nawet jego dietę w dzieciństwie z dużą dokładnością, ponieważ izotopy strontu w wodzie pitnej w różnych zakątkach Ziemi i azotu w różnych typach jedzenia znacznie się różnią. 

Przeanalizowawszy ilość strontu i azotu w zębach znalezionych w kurhanach „kultury ceremiki sznurowej” w Niemczech naukowcy odkryli, że pochowane w nich kobiety pochodziły z innych regionów, często oddalonych od kurhanu o 40-50 kilometrów, oraz, że w dzieciństwie i młodości były zupełnie inaczej karmione. 

Tajemnicze Państwo Środka
© REUTERS / Stringer
To świadczy o tym, że migranci z obszarów nadkaspijskich brali za żony przedstawicielki innych plemion, pawdopodobnie żyjące w plemionach pierwszych rolników. Jak zakładają naukowcy, koczownicy mogli zarówno porywać kobiety z ich rodzin, jak i wstępować w pokojowe z nimi kontakty. 

Na korzyść tego przemawiają również najstarsze legendy Indoeuropejczyków, które przetrwały do naszych czasów w bajkach narodów bałtyckich, w których często mówi się o tzw. „czarnych młodzieńcach” – grupie złożonej z kilkudziesięciu młodych mężczyzn i chłopców, zwykle młodszych synów, którzy odchodzili z rodzimych plemion, aby szukać szczęścia gdzie indziej. 

Wszystko to, jak uważają Willerslev i jego zespół, świadczy o tym, że przedstawiciele kultury grobów jamowych szybko skolonizowali północ Europy dzięki temu, że zawierali małżeństwa z kobietami z miejscowych plemion rolniczych. Koczownicy przejmowali od aborygenów część ich rolniczych tradycji, tajniki warzenia piwa i gotowania, a przekazywali im swoją wiedzę o hodowli bydła, monogamiczne tradycje i nowe rytuały pochówku, ale także geny, które pozwoliły ich dzieciom trawić mleko.  

Zobacz również:

Nauka: ile trwa miłość
Naukowcy odkryli „ośrodek uczciwości” w mózgu
Naukowcy pokazali Antarktykę oczami wielorybów
Naukowcy wyjaśnili, kto bardziej cierpi od przeziębienia
Naukowcy odkryli związek między globalnym ociepleniem i pożarami na Syberii
Naukowcy odkryli na Słońcu oznaki planet
Tagi:
genetyka, nauka, Eurazja, Europa
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz