12:09 17 Listopad 2019
Niedźwiedź brunatny

Tylko bardzo silny naród może sobie pozwolić na symbol w postaci niedźwiedzia

© Fotolia / Erik Mandre
Świat
Krótki link
31462
Subskrybuj nas na

Każde państwo oprócz hymnu, godła i flagi ma własny symbol narodowy w postaci zwierzęcia. Na przykład, symbolem Chin jest panda, Australii - kangur, a Francji - kogut. Natomiast w Rosji to niedźwiedź - silne i potężne zwierzę.

Obraz „rosyjskiego niedźwiedzia — niemrawego, leniwego, ale posiadającego straszną i nieokiełznaną siłę", kształtował się na Zachodzie od czasów epoki Oświecenia. Sputnik zapytał konsultanta medialnego i historyka Aleksandra Zimowskiego o współczesną interpretację symboli animalistycznych, ich sens i historię. Przedstawiamy fragmenty tego wywiadu:

Kiedy Rosję zaczęto utożsamiać z niedźwiedziem?

Z dużą dozą pewności można stwierdzić, że zaczęło się to w połowie XVI wieku, gdy Anglia i Księstwo Moskiewskie aktywnie nawiązywały kontakty handlowe. Istniała nawet moskiewska firma, której godło zawierało dwa niedźwiedzie. Co się tyczy obrazu literackiego Rosji jako państwa niedźwiedzi, to źródłem tej kliszy jest słynny podróżnik Zilbersztejn, autor dużej książki o podróżach po Rosji. Podczas pobytu w Moskovii był świadkiem kilku surowych zim, gdy niedźwiedzie wychodziły z lasów, pojawiały się w wioskach i miastach, atakowały ludzi. Obecnie nadal krąży stereotyp, że w Rosji rzekomo po ulicach chodzą niedźwiedzie. Takie wyobrażenie pochodzi właśnie z tamtych czasów. Wówczas to jeszcze nie miało charakteru kampanii propagandowej, lecz po prostu odzwierciedlało fakt, że na wschód od Łaby — mróz, zimno i mieszka nieznany naród zawinięty w niedźwiedzie skóry, który również ma władców. Nie należy zapominać, że niedźwiedź to totem znany wielu plemionom pogańskim: Germanom, Celtom, Słowianom z pogańskiego okresu Rusi Kijowskiej. Dopiero po przyjęciu chrześcijaństwa niedźwiedź zaczął uosabiać dzikość, brutalność i inne negatywne zjawiska. 

Kiedy zaczęła się polityzacja tego obrazu?

Można uznać, że polityzacja rozpoczęła się w czasach popiotrowych, gdy Rosja dała o sobie znać i stała się jednym z czołowych mocarstw europejskich. Rosja była przedstawiana jako szybko rozwijające się i, jak wówczas uważano, drapieżne i agresywne państwo. Piotr I zamienił ją w imperium, zdobyła odpowiedni status. Pozostałe państwa europejskie zaczęły widzieć w niej konkurentkę. Zapoczątkowało to masowe publikacje ulotek, gazet, pamfletów lub karykatur, w których obraz niedźwiedzia już symbolizował dzikość Rosji.

Czy niedźwiedź jako obraz Rosji kiedyś był postrzegany w pozytywnym świetle, czy zawsze istniała wyłącznie negatywna konotacja?

Chodzi o to, że jeśli z punktu widzenia jednego z państw Zachodu Rosja miała pozytywny wizerunek, jak było to w czasach I wojny światowej, były tam chętnie malowane niezłośliwe karykatury przedstawiające silnego, niepohamowanego drapieżnika, który walczy z wrogami. Ten wizerunek był powszechnie wykorzystywany, dopóki Rosja pozostawała w składzie Ententy. Po Rewolucji Październikowej negatywny wizerunek niedźwiedzia odziedziczyli komuniści, był szeroko wykorzystywany w czasach międzywojennych, na przykład, przez polską propagandę w okresie przedwojennym. 

Według słów Aleksandra Zimowskiego tylko bardzo potężny i silny naród mógł sobie pozwolić na symbol w postaci niedźwiedzia. Przecież niedźwiedź jest silny, inteligentny i potrafi się obronić. Psychologicznie odpowiada to obecnemu wizerunkowi Rosji na arenie międzynarodowej. Rosji, która zawsze dążyła do zwycięstwa. 

Zobacz również:

W Moskwie znaleziono artefakt sprzed 9 tys. lat
W Kijowie „zdekomunizowano" fresk z wizerunkiem Piotra I
Kijów chce zamknąć radziecką przeszłość w muzeum
Tagi:
symbolika, historia, niedźwiedź, Rosja
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz