19:31 24 Listopad 2017
Warszawa+ 8°C
Moskwa-4°C
Na żywo
    Badanie DNA kotów w laboratorium

    Wiadomo, kto jako pierwszy udomowił koty

    © AP Photo/ Thibault Camus
    Świat
    Krótki link
    634791

    Paleogenetycy wyodrębnili i odczytali DNA ze starożytnych szczątków kotów domowych i doszli do wniosku, że zostały one udomowione przez starożytnych Egipcjan i mieszkańców Bliskiego Wschodu około 9 tysięcy lat temu – głosi artykuł opublikowany w „Nature Ecology & Evolution”.

    „Na razie nie wiadomo, czy egipskie koty domowe są potomkami zwierząt, które zostały przywiezione z Bliskiego Wschodu, czy zostały udomowione na miejscu, niezależnie od tamtych. Przyszłe wykopaliska, jak można mieć nadzieję, dadzą odpowiedź na to pytanie” – powiedział Claudio Ottoni z  Katolickiego Uniwersytetu Leuven (Belgia). 

    Wieczny towarzysz człowieka

    Dziś paleontolodzy i historycy uważają, opierając się na danych z wykopalisk i badań genetycznych, że człowiek udomowił koty około 10 tysięcy lat temu. Ich przodkami były dzikie koty nubijskie (Felis silvestris lybica), które do tej pory można spotkać w różnych zakątkach Afryki. W jaki sposób koty zostały przyjaciółmi człowieka, naukowcy na razie nie wiedzą. Istnieją dowody, że zostały udomowione zarówno w Azji Południowo-Zachodniej, jak i w starożytnym Egipcie. 

    Jak opowiadają paleogenetycy, problem polega na tym, że dziś na Ziemi istnieje pięć podgatunków dzikich kotów (Felis silvestris), zamieszkujących różne zakątki Starego Świata, prawie nie do odróżnienia ze względu na anatomię, ale mających różne zabarwienie i różnie się zachowujących. Z tego powodu naukowcy od dość dawna spierają się, jak wylądały pierwsze udomowione koty i jak ich wygląd zmieniał się w miarę postępowania procesu udomowienia. 

    Ottoni i jego zespół znaleźli nowe argumenty na korzyść „bliskowschodniej” hipotezy udomowienia przodków współczesnych kotów, „wskrzeszając” DNA osobnika należącego do najstarszych kotów na świecie, żyjących w różnych zakątkach Afryki, Europy i Azji w ciągu ostatnich dziewięciu tysięcy lat. 

    Ogólnie rzecz biorąc naukowcom udało się odtworzyć genomy około dwóch setek starożytnych pupilów, odnajdując fragmenty DNA na skórze i w sierści mumii kotów ze starożytnego Egiptu oraz w kosciach ich pobratymców z jaskiń Europy i pierwszych miast „płodnego półksiężyca” Lewantu i Babilonu. 

    Porównując zestawy mutacji w DNA starożytnych kotów, ich współczesnych potomków i dzikich krewnych, autorzy artykułu doszli do wniosku, że przodkami współczesnych „mruczków” rzeczywiście są dzikie koty nubijskie, które stopniowo stały się najlepszymi przyjaciółmi pierwszych rolników Egiptu i Lewantu oraz Anatolii około 9 tysięcy lat temu. 

    Pupil strategicznego przeznaczenia 

    Stąd koty, jak udowadniają to dane genetyczne, zaczęły rozprzestrzeniać się po Europie, pozostałych częściach Bliskiego Wschodu i Afryce około 6,5 tysiąca lat temu. Rozprzestrzeniły się po niemal całym kontynencie, jak zakładają naukowcy, poruszając się wraz z migrującymi rolnikami, stopniowo zastępującymi w tym czasie plemiona łowiecko-zbierackie. 

    Co ciekawe, te starożytne koty nie są przodkami współczesnych kotów i wyglądały nieco inaczej: wśród nich nie było „puszystych” i „jednokolorowych” ras. Współczesne koty, jak wyjaśnił Ottoni z zespołem, należą do innej linii genetycznej: są potomkami oddzielnej grupy staroegipskich kotów, których mumie zwykle znajduje się w nekropoliach Nowego Cesarstwa. 

    Te koty były na tyle cenne dla faraonów, że ich sprzedaż obcokrajowcom została zakazana około roku 1700 p.n.e. Bez względu na ten zakaz, dana rasa kotów szybko rozprzestrzeniła się po Europie, sięgając nawet Skandynawii i wypierając swoich pobratymców i przodków już około połowy 1 tysiąclecia p.n.e. 

    Takie tempo rozprzestrzeniania się kotów, jak zauważają genetycy, świadczy o tym, że miały one jakieś szczególnie interesujące dla człowieka cechy, które odróżniały je od pierwszego pokolenia towarzyszy człowieka. Jak uważają naukowcy, te koty mogły mieć bardziej przyjazny charakter, co mogło skłonić właścicieli do bardziej aktywnego ich rozmnażania. 

    Co ciekawe, współczesne koty cętkowene pojawiły się zupełnie niedawno, pod koniec Średniowiecza. Pierwsi nosiciele tych genów pojawili się znów na terytorium Bliskiego Wschodu i rozprzestrzenili się po Europie i Afryce dopiero na początku XVIII wieku. To, zdaniem Ottoni, świadczy o tym, że koty prawie zawsze były cenione nie z powodu swojego wyglądu, ale dlatego, że pomagały ochraniać zbiory przed gryzoniami.

    Zobacz również:

    16 lat więzienia za zabicie 21 kotów
    W Irlandii otwarto posadę przytulacza kotów
    W Petersburgu odbędzie się święto ku czci kotów żyjących w Ermitażu
    Koty celebryci
    Tagi:
    genetyka, kot, Claudio Ottoni, Egipt
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz