17:44 17 Sierpień 2018
Na żywo
    Wulkan

    Jak ludzie przeżyli wulkaniczną „apokalipsę”

    © AP Photo / Bullit Marquez
    Świat
    Krótki link
    2130

    Ludzkość przetrwała najpotężniejszą erupcję superwulkanu Toba przed 73.000 lat dzięki temu, że najmniej dotknęła te części Afryki, w których żyli nasi przodkowie, głosi artykuł opublikowany w „Journal of Human Evolution”.

    Antarktyda
    © Fotolia / David
    „Pokazaliśmy, że erupcja wulkanu Toba prawie nie wpłynęła na tempo wzrostu i różnorodność gatunkową roślin, żyjących na terenie Afryki Wschodniej. Mamy nadzieję, że położy to kres teorii, zakładającej, że ludzie prawie całkowicie wyginęli w Afryce z powodu tego kataklizmu"- powiedział Chad Yost z University of Arizona (USA).

    Dzisiaj wielu paleontologów i ewolucjonistów uważa, że potężne erupcje wulkanu odegrały kluczową rolę w wielu masowych wymieraniach gatunków. Na przykład, „wielkie wymieranie permskie”, które zniszczyło około 96% gatunków zwierząt w oceanie, zostało spowodowane przez masywne wylewy magmy na Syberii.

    Skromniejsza erupcja wulkanu Toba na Sumatrze, jak do tej pory uważali paleontolodzy, odegrała znacznie bardziej istotną rolę w ewolucji człowieka. Niemalże starła ludzkość z powierzchni Ziemi około 73.000 lat temu, powodując długą „zimę wulkaniczną” i zabijając dziesiątki gatunków roślin.

    Stosunkowo niedawno archeolodzy i paleontolodzy znaleźli dowody na to, że współcześni ludzie zaczęli rozprzestrzeniać się po całej planecie już 150-170 tysięcy lat temu, o dziesiątki lub nawet setki tysięcy lat wcześniej niż dotychczas sądzono. Odkrycia te wzmocniły pozycję teorii „wulkanicznej apokalipsy”, ponieważ prawie wszystkie z tych wczesnych kultur zniknęły bez śladu około 80-70 tysięcy lat temu, kiedy doszło do tego wybuchu.

    Z drugiej strony, jak zauważa Yost, te twierdzenia i odkrycia stawiają przed naukowcami uzasadnione pytanie — dlaczego większość ludzi zginęła, a niewielka część ukrywająca się gdzieś we wschodniej i południowej Afryce, była w stanie przetrwać tę „zimę wulkaniczną”?

    Kobiety na plaży
    © Fotolia / Ilya
    Aby odpowiedzieć na to pytanie, Yost i jego koledzy pojechali na wyprawę nad brzeg jeziora Malawi w Afryce Wschodniej. To jezioro istnieje już od około siedmiu milionów lat i w tym czasie na jego dnie stopniowo gromadziły się pyłki, fragmenty roślin i innych szczątków organicznych, zawierających „wskazówki” odnośnie klimatu i środowiska naturalnego w Afryce w odległej przeszłości.

    Jak wyjaśniają naukowcy, jeśli erupcja Toba wywołała prawdziwą „zimę wulkaniczną” i zniszczyła wiele roślin, to wówczas skład gatunkowy i ilości pyłku w tych warstwach, które zostały utworzone zaraz po wybuchu superwulkanu, musiały się znacząco zmienić w porównaniu z epoką, która poprzedzała kataklizm. Jeśli nie ma takich zmian, to znaczyć będzie, że konsekwencje erupcji zostały znacznie przeszacowane przez naukowców.

    Wykopaliska zespołu Yosta świadczą na korzyść drugiego scenariusza: nie można odnaleźć w dwóch różnych częściach jeziora śladów tego, że Afryka doświadczyła potężnego ciosu dla ekosystemu i straciła dziesiątki gatunków roślin, jak wcześniej sądzili naukowcy, a także nie ma śladów ognia i popiołu. Jedynymi regionami, które ucierpiały w wyniku tej katastrofy są zbocza gór o wysokości 1,5 km i wyższe, gdzie ludzie w tamtym czasie prawie nie żyli.

    Z jednej strony wyjaśnia to, jak ludzkości udało się przetrwać ten kataklizm — wpłynął on na pierwszą "kolebkę" ludzkości w mniejszym stopniu niż na Azję czy Europę. Ale z drugiej strony, to odkrycie znów stawia przed naukowcami pytanie — czemu łączna liczebność ludzi, jak wskazuje na to analiza DNA, zmniejszyła się do poziomu kilku tysięcy osób?

    Według Yosta i jego współpracowników masowa śmierć ludzi, jeśli do niej rzeczywiście doszło, może być związana z takimi chorobami jak malaria, lub z innymi czynnikami środowiskowymi nie mającymi związku z klimatem. Ich natura nie została jeszcze odkryta, podsumowują artykuł.

    Zobacz również:

    Coraz bliżej do wybuchu. Wulkan na Islandii obudził się po 300 latach
    Groźniejsze od bomby wodorowej: Korea Północna może wysadzić wulkan
    Oko w oko z erupcją wulkanu (wideo)
    Jezioro wewnątrz wulkanu
    Tagi:
    ludzkość, paleontologia, wulkan, Chad Yost
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz