23:33 17 Sierpień 2018
Na żywo
    Artystyczne wyobrażenie subglacjalnego oceanu na Europie i jego mieszkańców

    Jak mogą wyglądać mieszkańcy innych planet (foto)

    © Zdjęcie: Masbt / Public domain
    Świat
    Krótki link
    181

    Astrobiolodzy proponują szukać oznak życia na planetach najbliższych Ziemi i ich satelitach. Nisze ekologiczne, odpowiednie dla żywych mikroorganizmów, znajdują się na Wenus i Marsie, Europie i Enceladusie. Gdzie w Układzie Słonecznym spotkanie z istotami pozaziemskimi jest najbardziej prawdopodobne?

    Atmosfera Wenus

    Według brytyjskich naukowców przestrzeń na wysokości 51-65 kilometrów od powierzchni Wenus może być zamieszkana. Ustalili, że temperatura tam wynosi od —20 do +65 ºC. Atmosfera składa się z pary wodnej silnie nasyconej aerozolem kwasu siarkowego. W takich warunkach przetrwają bakterie ekstremofilne żywiące się siarką. Na przykład archaean Picrophilus, który żyje w gorących solankach wyspy Hokkaido.

    Na Ziemi ekstremofile zajmują najbardziej niezamieszkałe miejsca — gorące podziemne źródła, beztlenowe rezerwuary, wieczną zmarzlinę. Niektóre drobnoustroje przystosowały się do żywienia substancjami nieorganicznymi, asymilując je przy pomocy energii słonecznej. Cyjanobakterie przeżywają w temperaturze do 70 stopni — przy wyższych wartościach rozkłada się chlorofil w ich komórkach.

    Słabe pole magnetyczne nie chroni Wenus przed potokiem wysokoenergetycznych cząstek promieniowania galaktycznego. Słoneczne rozbłyski są tam bardziej niebezpieczne niż na Ziemi, której orbita znajduje się dalej. Za to atmosfera Wenus jest kilkakrotnie gęstsza od atmosfery Ziemi i lepiej zatrzymuje promieniowanie. Jednak naukowcy sądzą, że i tak nie ma szans na przetrwanie na powierzchni Wenus.

    Nanopusillus acidilobi żyje w bardzo kwaśnych gorących źródłach parku Yellowstone w USA
    © Zdjęcie : Wurch et al. / Nature Communications 2016
    Nanopusillus acidilobi żyje w bardzo kwaśnych gorących źródłach parku Yellowstone w USA

    Płynne oceany i biosfera być może istniały wcześniej na Wenus, ale późniejszy efekt cieplarniany zamienił ją w suchą jałową pustynię. Jest mało prawdopodobne, aby życie zachowało się pod powierzchnią, w glebie. Jedyne miejsce, w którym może się tlić, znajduje się wśród chmur wysoko w atmosferze. Na przykład bakterie Mesophilic Deinococcus radiodurans przeżywają nawet napromieniowanie dziesięciu kGy. A hipertermofilny archeon Thermococcus gammatolerans namnaża się przy 88 °C i może wytrzymać dawkę promieniowania trzech kGy.

    Podziemny ocean Marsa

    Wielu naukowców uważa, że ​​Mars i Ziemia trzy-cztery miliardy lat temu były podobne i równie bogate w wodę. Amerykański geolog Timothy Parker zobaczył na zdjęciach „Wikinga” strefy styku lądu i morza w okolicy Pustkowia Północnego (Vastitas Borealis) — rozległej równiny niedaleko bieguna północnego planety.

    Sądząc po zachowanej płaskorzeźbie, marsjański ocean był okresowo bagnistym, nizinnym mokradłem. Szacuje się, że mogło się tam nagromadzić około 2,3x10⁷ metrów sześciennych wody. Jedna trzecia z niej wyparowała, jedna trzecia poszła na wykształcenie polarnej pokrywy lodowej, a reszta mogła zachować się jako warstwa lodowa pod ziemią.

    W przeciwieństwie do Ziemi klimat wczesnego Marsa był zimny. Jednak Czerwona Planeta mogła być kolebką życia, uważają naukowcy z NASA. Odkrycie w kraterze Gale osadów podobnych do tych, które tworzą się w gejzerach, było niezwykła inspiracją dla zwolenników hipotezy panspermii, według której życie na Ziemi zostało przyniesione przez komety.

    Grzyby z rodziny Chaetothyriales
    Grzyby z rodziny Chaetothyriales

    Wysychanie oceanów i jezior nie oznacza zniknięcia życia. Wiadomo, że niektóre z jego form są zdolne do gromadzenia wilgoci z atmosfery lub gleby. Ponadto na Marsie jeszcze pięć milionów lat temu istniały warunki odpowiednie do życia. Wtedy nachylenie orbity planety wynosiło 45 stopni, co oznacza, że ​​bieguny otrzymywały dwa razy więcej ciepła słonecznego niż teraz. Mniej więcej tyle samo, co rejony polarne Ziemi.

    Czopy polarne Marsa teraz się nie topią, ale pięć milionów lat temu przypominały obecną Antarktydę. Najbliższym analogiem południowego bieguna Marsa są suche zamarznięte skały wysokogórskiej Doliny Uniwersyteckiej na południu kontynentu. Są podobne do tych znalezionych przez sondę „Phoenix” na Czerwonej Planecie.

    W zmarzlinie Doliny Uniwersyteckiej, która nie taje nawet latem, znaleziono mikroorganizmy. Naukowcy wyizolowali fragmenty DNA kilku szczepów bakterii, archeonów i niższych grzybów. Wszystkie były w spoczynku lub zginęły. W laboratorium kilka gatunków udało się obudzić do życia.

    Lodowy ocean na orbicie Saturna

    Szósty co do wielkości satelita Saturna, Enceladus, pokryty jest lodem o grubości 40 kilometrów. W 2011 roku sonda „Cassini” odnotowała na południowym biegunie Enceladusa wyrzut wody, chlorku sodu, amoniaku i dwutlenku węgla. To zmusiło naukowców do założenia, że ​​pod lodem ukrywa się słony ocean. W związku z tym satelita ma wewnętrzne źródła ciepła. Według obliczeń temperatura wody w oceanie może wynosić 26 ºC, choć na powierzchni — minus 170.

    Ciepły słony ocean jest odpowiednim miejscem dla życia. Przed promieniowaniem kosmicznym chroni lodowa skorupa. Co prawda, ​​nie przepuszcza światła słonecznego, ale to nie jest krytyczne, ponieważ wiele grup drobnoustrojów żyje w całkowitej ciemności. Na przykład organotrofy — bakterie istniejące dzięki rozkładowi materii organicznej lub chemoautotrofy, które wykorzystują energię reakcji redoks.

    Warunki na Enceladusie są zbliżone do warunków jezior subglacjalnych Antarktydy. Najdokładniejszym analogiem jest reliktowe jezioro Wostok pod czterokilometrową warstwą lodu. Jednak nie znaleziono w nim jeszcze żywych organizmów.

    Za to jezioro Untersee daje otuchy. Lodowiec nad nim nigdy nie topnieje i przepuszcza jedynie 5% świata. Mimo to wykryto tam wysoką zawartość metanu, a na dnie znaleziono potężne maty bakteryjne i stromatolity.

    Zobacz również:

    Sonda „Cassini” zbada wodne wyrzuty księżyca Saturna
    Jak może wyglądać życie na Marsie?
    Zima na Marsie (foto)
    Życie na Marsie jest możliwe
    7-kilometrowy „plemnik" na Marsie
    Ufolodzy odkryli „głowę kosmity" na Marsie (foto)
    Tagi:
    Saturn, Mars, Wenus
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz