07:04 22 Wrzesień 2018
Na żywo
    Leonid Breżniew i Hafez Asad w Moskwie, 1980 rok

    Jak ZSRR pomógł Bliskiemu Wschodowi pozbyć się jarzma kolonializmu

    © Sputnik . Boris Kaufman
    Świat
    Krótki link
    Denis Łukjanow
    3432

    Wpływ Związku Radzieckiego na Bliski Wschód w okresie powojennym jest trudny do przecenienia. Pomógł państwom w regionie wyswobodzić się z ucisku kolonialnego zachodnich metropolii, wyposażyć ich wojska i odrodzić gospodarkę zgodnie z socjalizmem z arabskim ukłonem.

    Uczestnicy akcji protestu przeciwko UE idą ulicami Rzymu
    © Sputnik . Aleksey Vitvitskiy
    Sputnik poprosił ekspertów, aby przeanalizowali, jaką rolę odegrał ZSRR w regionie i jak to doświadczenie wpływa na politykę Rosji na Bliskim Wschodzie.

    Stosunki Związku Radzieckiego z Bliskim Wschodem zaczęły się szybko rozwijać po zwycięstwie aliantów w II wojnie światowej, mówi Boris Dołgow, ekspert z Ośrodka Studiów Islamskich i Arabskich w Instytucie Orientalistyki Rosyjskiej Akademii Nauk. 

    Zdaniem eksperta zwycięstwo tych krajów nad kolonializmem było w dużej mierze wynikiem pomocy i wpływów Związku Radzieckiego. Później, kiedy wiele z nich uzyskało niepodległość, przyłączyły się do obozu socjalistycznego i ogłosiły, że zbudują arabski i islamski socjalizm.

    One rzeczywiście stały się sojusznikami państwa radzieckiego, zarówno na poziomie regionalnym, jak i globalnym. Między innymi, Związek Radziecki udzielał im kredytów, które następnie zwracane były niekompletnie, albo działo się tak, że Moskwa dawała im pieniądze na uzbrojenie bez potrzeby ich zwrotu. Robiono tak w celu promowania idei socjalizmu — powiedział rozmówca.

    Według dostępnych informacji rozmiar dostaw radzieckiej broni do krajów arabskich w latach 1966-1970 zbliżył się do 3,2 miliarda dolarów.

    Na początku obecności w Syrii

    Związek Radziecki odegrał pewną rolę w przyjściu Partii Baas (arab. „Odrodzenie”) do władzy w Syrii, chociaż pośrednią, powiedział w wywiadzie dla Sputnika syryjski ekspert Hassan al-Huri.

    Jak wspomniał rozmówca, syryjscy komuniści, na których ZSRR miał ogromny wpływ, poparli Asada, choć początkowo byli mu przeciwni. Hafez Asad zaczął wzmacniać swoją władzę, korzystając ze wsparcia i Związku Radzieckiego, i Zachodu, dodał al-Huri.

    Pomoc Związku Radzieckiego dla Syrii była bardzo poważna. Damaszek nie mógłby oprzeć się Izraelowi bez pomocy Moskwy. Syria uzyskała najbardziej nowoczesną broń i uzyskała ją bezpłatnie. Pomoc była nieograniczona, ponieważ w tych dniach USA ogłosiły Izrael swoim strategicznym sojusznikiem — powiedział ekspert.

    Sprzymierzeniec w „sercu świata”

    Związek Radziecki na wszelkie sposoby popierał ruchy narodowo-wyzwoleńcze na całym świecie, a Egipt nie był wyjątkiem, powiedział Sputnikowi ekspert ds. Bliskiego Wschodu i krajów arabskich Taimur Dwidar.

    „[Po wojnie] Moskwa widziała w ówczesnym egipskim przywódcy Gamalu Abdelu Nasserze swojego partnera. Moskwa pomagała Kairowi nie tylko dostarczaniem broni, ale przygotowaniem egipskiej armii jako całości. Ponadto, pomoc Moskwy przejawiała się we wsparciu egipskiej gospodarki. Co więcej, wdrożono duże projekty infrastrukturalne, takie jak tama w Asuanie”- zauważył.

    Przeciwlotniczy system rakietowy S-400
    © Sputnik . Sergey Pivovarov
    Wraz z dojściem do władzy w 1970 roku, po śmierci Nassera, Anwara Sadata kontynuowano współpracę z ZSRR. Ale ten stan rzeczy był krótkotrwały. Rok później Sadat robi zwrot w stronę Stanów Zjednoczonych. Po wojnie Jom Kippur w 1973 roku USA wykorzystały taktykę dyplomatyczną, manewrując pomiędzy Egiptem i Izraelem oraz manipulując w stosunkach z Tel Awiwem. Z kolei Związek Radziecki nawet wówczas nie odwrócił się od Egiptu pod przywództwem Sadata i pozostał po jego stronie.

    ZSRR i Irak w erze Saddama

    Moskwa aktywnie współpracowała z Irakiem od czasu obalenia monarchii. Związek Radziecki nadal rozwijał stosunki z tym krajem, także po dojściu do władzy partii Baas, powiedział w komentarzu dla Sputnika były rosyjski ambasador w Iraku i Libii Walerian Szuwajew.

    ZSRR pomógł odkryć i eksploatować główne pola naftowe Iraku, a także wspierał rozwój gospodarki i budowę infrastruktury na swoim terytorium, dodał.

    Szuwajew przypomniał, że Moskwa między innymi wspierała Irak w wojnie z Iranem w latach 1980-1988.

    W tym czasie Moskwa dostarczyła Irakowi dość nowoczesną broń. Dziś radzieckie projekty wciąż znajdują się w arsenale armii irackiej. Nowa władza w Bagdadzie kieruje się praktycznym punktem widzenia i kontynuuje współpracę wojskową z Rosją już w naszych czasach, zakończył ekspert.

    Socjalizm na południowych wybrzeżach Arabii

    Wśród krajów, którym ZSRR udzielał pomocy, był również Jemen. Współpraca pomiędzy krajami była uwarunkowana czysto ideologicznymi względami, wyjaśnił były ambasador Rosji w Jemenie Aleksiej Kaługin.

    „Pomoc gospodarcza była wystarczająco duża, nie wspominając o pomocy wojskowej. Pieniądze, które zostały przekazane w ramach pożyczki, faktycznie nie były zwrócone. Rosja spisała pieniądze, gdy południe Jemenu zjednoczyło się z północą” — ekspert wyjaśnił.

    Boris Dołgow z kolei powiedział, że region nadal ciepło wspomina pomoc od ZSRR. Dzisiaj cele polityczne, które Rosja realizuje na Bliskim Wschodzie, to są przede wszystkim cele pragmatyczne, dodał.

    „Rosja chce ustanowić wzajemnie korzystne stosunki z krajami tego regionu. Jednak warto oddzielnie odnotować specjalną pomoc Rosji dla Syrii. Dzisiaj Syria to główny front obrony Rosji przed radykalnym islamizmem. To samo odnosi się do współpracy pomiędzy Rosją i Egiptem. W ten sposób jest to kontynuacja polityki, która ma na celu ochronę interesów kraju, zarówno w czasach radzieckich, jak i już w czasach rosyjskich” — podsumował ekspert.

    Zobacz również:

    Czy Bośnia stanie się „bazą” dla uchodźców z Bliskiego Wschodu?
    „Wiele państw na Bliskim Wschodzie chciałoby mieć broń jądrową”
    Erdogan: USA i Izrael chcą wojny na Bliskim Wschodzie
    Martwa strefa „pożera” Bliski Wschód
    Tagi:
    polityka, ZSRR, Bliski Wschód, Rosja
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz