11:16 17 Czerwiec 2019
Złota świnka skarbonka i świstki dolarów

Złote mózgi: jak bogactwo zmienia świadomość

CC0 / Pixabay
Świat
Krótki link
3146

Jak wynika z danych Instytutu Socjologii RAN, w ciągu ostatnich dziesięciu lat w Rosji gwałtownie zmalała nierówność majątkowa, przez co zmienił się stosunek do biedy. Kiedyś w rosyjskiej kulturze bieda postrzegana była jako cnota, dziś natomiast ponad połowa Rosjan nie współczuje osobom o niskich dochodach, uważając, że sami sobie na to zasłużyli.

W 1967 roku amerykański psycholog Martin Seligman wysunął hipotezę, że bieda może być przekazywana dziedzicznie, tak jak sukcesy i porażki dorosłej osoby mocno zależą od zebranego w dzieciństwie doświadczenia. Seligman przytaczał wyniki doświadczenia, w którym psy, przez długi czas rażone niesilnym, lecz odczuwalnym prądem elektrycznym, nie wychodziły z klatki, nawet jeśli drzwiczki pozostawały otwarte. Natomiast zwierzęta nierażone prądem albo nauczone, jak go wyłączać, poprzez naciśnięcie nosem na specjalny panel, przy pierwszej możliwej okazji uciekały z niebezpiecznej woliery.

Uczony nazwał to zjawiskiem wyuczonej bezradności i twierdził, że u ludzi ono też występuje, dlatego dzieci niezamożnych rodziców często same nie mogą poszczycić się wysokimi dochodami.

Pięćdziesiąt lat później jego teorię potwierdzili kanadyjscy fizjolodzy. Po przeanalizowaniu danych 103 osób w wieku od 25 do 40 lat biorących udział w doświadczeniu uczeni ustalili, że poziom dobrobytu w pierwszych pięciu latach życia może zdeterminować dalsze losy człowieka.

Dolary amerykańskie
© Sputnik . Mihail Kutuzov
Okazuje się, że w organizmie dzieci wychowanych w biednych rodzinach było dużo hormonu stresu, kortyzolu, biorącego udział w formowaniu reakcji obronnych w odpowiedzi na zagrożenia zewnętrzne. W normie gwałtowny wzrost stężenia tego hormonu mobilizuje organizm do tego, by ratować życie, kiedy trzeba uciekać przed prześladowcą albo stoczyć bój z wrogiem. Jednak jeśli wysoka koncentracja kortyzolu utrzymuje się na stałym poziomie, człowiek zaczyna być ostrożniejszy. Dlatego biedni są mniej skłonni do ponoszenia ryzyka niż ich bogatsi rówieśnicy.

Ponadto, jak wynika z badania neurogenetyków z Uniwersytetu Duke'a, u osób wychowanych w biednych rodzinach zmieniona jest ekspresja genu SLC6A4, który odpowiada za rozłożenie w mózgu neuroprzekaźnika — serotoniny. To znów zwiększa aktywność ciała migdałowatego, które uczestniczy w reakcji na sytuacje stresowe. Uczeni ustalili, że szczególna aktywność tej strefy w mózgu ma związek z ryzykiem rozwoju depresji i wielu innych zaburzeń psychicznych.

U ludzi z rodzin zamożnych także obserwuje się nieznaczne zmiany w strukturze mózgu. Jak wykazały badania neurobiologów z Instytutu Technologii w Massachusetts i Uniwersytetu Harvarda, u bogatych dzieci stwierdzono grubszą korę w okolicach ciemienia i skroni, odpowiadających za widzenie i biorących udział w procesach myślenia, a także pamięci długotrwałej. Oba czynniki skorelowano z wysokimi dochodami i sukcesami odnoszonymi przez rodziców. Mało tego, uczeni obliczyli, że różnice w strukturze mózgu zaczynają się objawiać przy ponad 44-procentowej różnicy w dochodach rodzin.

Wnioski te znajdują potwierdzenie w licznych badaniach, wykazujących, że postępy w nauce uczniów i studentów z niezamożnych rodzin są średnio niższe niż u tych, którzy wywodzą się z klasy średniej lub rodzin zamożnych. Uważa się, że tego rodzaju różnice w anatomii mózgu mają przede wszystkim związek z czynnikami środowiskowymi. Na zwierzętach pokazano, że otoczenie sprzyjające rozwojowi intelektualnemu i ćwiczeniom młodego wpływa na rozwój mózgu.

Z drugiej strony u dzieci z bogatych rodzin mniej rozwinięty jest parasympatyczny układ nerwowy, którego wysoka aktywność świadczy o skłonności do altruizmu i ofiarności. W eksperymencie amerykańskich psychologów czteroletnie dzieci dostawały od uczonych po 20 monet, którymi miały się podzielić ze swoimi rówieśnikami. Dzieci z rodzin o niskim statusie społeczno-ekonomicznym chętniej oddawały pieniądze potrzebującym, przy czym na wszystkich etapach eksperymentu obserwowano u nich podwyższony poziom aktywności parasympatycznego układu nerwowego. Dzieci zamożnych rodziców wolały z nikim się nie dzielić — im wyższe były dochody rodziców, tym mniej monet oddawały potrzebującym rówieśnikom.

Zobacz również:

Nie lekceważ bólu gardła – może być symptomem raka
Globalny problem XXI wieku: „superbakterie” przeciwko ludzkości
Reaktywacja komórek T: nowy skuteczny środek do walki z rakiem
Tagi:
uczeni, bogactwo, mózg, USA
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
  • Komentarz