17:45 29 Listopad 2020
Świat
Krótki link
75. rocznica Zwycięstwa (117)
11807
Subskrybuj nas na

Ta bitwa stała się jedną z największych w historii ludzkości. Berlińska ofensywa Armii Czerwonej, która doprowadziła do zdobycia Berlina i bezwarunkowej kapitulacji Niemiec, trwała od 16 kwietnia do 2 maja 1945 roku. Po obu stronach wzięło w niej udział około 3,5 miliona osób.

Do końca marca 1945 roku Sowieci pokonali duże grupy żołnierzy niemieckich w Prusach Wschodnich, Polsce i Pomorzu Wschodnim, i dotarli do granicy Odry i Nysy. Po wyzwoleniu przez Armię Czerwoną Węgier i zajęciu Wiednia faszystowskie Niemcy zostały zaatakowane ze wschodu i południa. W tym samym czasie wojska aliantów - Wielkiej Brytanii i USA - zbliżały się z zachodu.

Posłanie sojuszników

Na nadchodzącą ofensywę Armii Czerwonej przygotowało się około miliona żołnierzy i oficerów Wehrmachtu. Do ich dyspozycji było 8 tysięcy dział i moździerzy, 1200 czołgów i dział szturmowych, trzy i pół tysiąca samolotów.

„Toczyła się zacięta bitwa. Hitler pozostał w mieście, rozkazując utrzymać stolicę Trzeciej Rzeszy za wszelką cenę. Wtedy jeszcze uważał, że uda mu się jakoś uniknąć całkowitej porażki, liczył na niezgodę w obozie alianckim.

Jego nadzieje nie były bezzasadne. W lutym-marcu 1945 roku amerykański wywiad w Bernie rozpoczął negocjacje z generałem Wolfem w sprawie kapitulacji wojsk niemieckich we Włoszech i zawarcia odrębnego pokoju

- powiedział Michaił Miagkow, dyrektor naukowy Rosyjskiego Towarzystwa Historyczno-Wojskowego.

Według niego, gdy na początku lutego wojska 1. Frontu Białoruskiego, pod dowództwem Georgija Żukowa, zdobyły przyczółek w odległości zaledwie 60 kilometrów, nastąpił epizod, o którym mało kto wiedział zarówno w Rosji, jak i na Zachodzie.

„Od sojuszników poprzez misje wojskowe w Moskwie doniesiono, że Niemcy przenoszą 6. Armię Pancerną SS z Arden na Front Wschodni. Podobno na flanki frontu Żukowa. Nasz Sztab Generalny poinformował o tym dowódcę i zawiesił atak na Berlin” - wyjaśnia historyk.

Później okazało się, że 6. Armia SS faktycznie została przeniesiona na Front Wschodni, ale nie pod Berlin, a w rejon jeziora Balaton, gdzie Niemcy przeprowadzili ostatnią operację ofensywną. Radzieckie dowództwo próbowało wyjaśnić, dlaczego sojusznicy faktycznie ich dezinformowali. Wytłumaczono to błędami wywiadu. Nadal nie jest jasne, co to było: absurdalny wypadek czy celowa próba zatrzymania wojsk radzieckich.

„W końcu zachodni sprzymierzeńcy myśleli, żeby zdobyć Berlin jako pierwsi”, zauważa Miagkow.

Na przykład Churchill napisał do Roosevelta 1 kwietnia 1945 roku: jeśli Wiedeń, Praga i Berlin znajdują się w zasięgu sojuszniczych jednostek, należy je zdobyć przed Rosjanami. To było bardzo ważne dla Zachodu z politycznego punktu widzenia. Bernard Montgomery, dowódca angielskiej grupy w Europie, podtrzymywał podobne plany

- powiedział Miagkow.

Artyleria i reflektory przeciwlotnicze

Niemcy gruntownie umocnili miasto i okolice, przygotowując trzy linie obrony.

1. Front Białoruski pod dowództwem Georgija Żukowa stał prawie naprzeciwko Berlina, prawa flanka obejmowała 2. Front Białoruski Konstantina Rokossowskiego, następujący wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. 1. Front Ukraiński marszałka Iwana Koniewa znajdował się bardziej na południowy wschód, ale Berlin był także w zasięgu jego żołnierzy. Siły polskie biorące udział w operacjach 1. i 2. armii liczyły 10 dywizji piechoty i 1 dywizję czołgów, a także 1 oddzielną brygadę kawalerii z łączną liczbą 155 900 osób.

Aby natychmiast przejąć inicjatywę, dowództwo Armii Czerwonej postanowiło ogłuszyć wroga. Potężny atak artyleryjski zniszczył pierwszą linię okopów niemieckich i zrównał fortyfikacje z ziemią. Sto czterdzieści trzy potężne reflektory przeciwlotnicze oświetliły pozycje Niemiec na dwie godziny przed świtem, wskazując drogę nadciągającym oddziałom i oślepiając broniących się. To pozwoliło jednostkom radzieckim pokonać kilka kilometrów obrony bez napotkanego zorganizowanego oporu.

Ofensywa zwolniła na zboczach Wzgórz Seelowskich. Niemcy podciągnęli rezerwy. Jednostki strzeleckie nie były w stanie przebić się przez obronę, więc marszałek Żukow wprowadził do walki dwie armie czołgów. Walki na wzgórzach trwały trzy dni - dopiero wieczorem 19 kwietnia wojska radzieckie przedarły się przez trzecią linię umocnień i udały się bezpośrednio do granic Berlina. Między innymi Berlin został zdobyty przez 8. Armię Gwardii pod dowództwem Wasilija Czujkowa, który wyróżnił się pod Stalingradem.

Naziści nie siedzieli w schronach, ale ciągle kontratakowali. Zbliżając się do centrum, Armia Czerwona nieustannie natrafiała na punkty obronne w budynkach.

Ale w Berlinie rozpoczęła się potężna propaganda antyradziecka. Ludzie bali się, że dzikie hordy Azjatów nadejdą ze Wschodu w celu ich likwidacji. Że nie wezmą jeńców. Wojskowych i cywili podejrzanych o nastroje kapitulacyjne wieszano i rozstrzeliwano na ulicach

- podkreślił Michaił Miagkow.

„Wojska radzieckie rozmieściły ciężką i superciężką artylerię kalibru 203 i 305 mm”, mówi Miagkow. „Nie było żadnych zadań zachowania architektury, jak było w Wiedniu. Ponadto Berlin był już poważnie zniszczony przez amerykańskie i brytyjskie lotnictwo. Nie było też mowy o długim oblężeniu. Polecenie było takie: im szybciej działasz, tym mniej strat”.

Sztandar zwycięstwa nad Berlinem

Mimo ostrego oporu Berlin stopniowo przechodził w ręce Armii Czerwonej. Radzieckie grupy szturmowe dotarły do Reichstagu 30 kwietnia. Ostatniej warowni nazistowskich Niemiec broniły wybrane oddziały SS. Ciężkie walki trwały do 2 maja, ale nie mogły już wpłynąć na wynik operacji berlińskiej.

Niemcy poprosili o negocjacje o zawieszeniu broni, ale odmówiono im i twardo zażądano poddania się Garnizonu Berlińskiego, co musieli wypełnić. Poszczególne oddziały Wehrmachtu, które nie chciały się poddać, zostały zniszczone do 7 maja. Następnego dnia podpisano akt bezwarunkowej kapitulacji Niemiec.

Nieodwracalne straty wojsk radzieckich podczas operacji berlińskiej wyniosły prawie 80 tysięcy żołnierzy i oficerów, 300 tysięcy rannych. Naziści stracili 380 tysięcy osób, około pół miliona zostało wziętych do niewoli.

Tematy:
75. rocznica Zwycięstwa (117)

Zobacz również:

Ambasador USA w Moskwie: Mam swoją własną historię, związaną z II wojną światową
Duma Państwowa zmieniła datę zakończenia II wojny światowej
Tagi:
Iwan Koniew, Georgij Żukow, nazizm, alianci, Wielka Brytania, Rosyjskie Towarzystwo Wojenno-Historyczne, ZSRR, rewizja historii, Armia Czerwona, Niemcy, II Wojna Światowa
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez SputnikKomentarz przez Facebook
  • Komentarz