02:16 25 Wrzesień 2020
Świat
Krótki link
5571
Subskrybuj nas na

Maria Karmanowa, doktor nauk fizycznych i matematycznych w syberyjskiej filii Rosyjskiej Akademii Nauk, ma naprawdę wyjątkowe hobby. W wolnym czasie… restauruje radziecki samolot pasażerski na Syberii.

Maria przywraca do stanu pierwotnego nie jakiś tam zwykły samolot, a Tu-104 - pierwszy odrzutowy samolot pasażerski w Związku Radzieckim oraz jeden z pierwszych na świecie, który 27 czerwca świętował początek drugiego życia.

W rozmowie ze Sputnikiem Mundo Maria Karmanowa opowiedziała niesamowitą historię o tym, jak i dlaczego zainteresowała się lotnictwem oraz o wyzwaniach, które należy pokonać, restaurując tak niezwykły samolot. Maszyna znajduje się na obrzeżach Nowosybirska na lotnisku w Bierdsku.

— Skąd taka miłość do lotnictwa i jak dowiedziała się Pani o tym samolocie?

— Od 2004 roku, kiedy zaczęłam uzyskiwać w pracy pierwsze wyniki, jeszcze się uczyłam. Zaczęłam jeździć na konferencje, które były organizowane głównie w Europie. Dużo latałam, wtedy zainteresowałam się samolotami. Wiadomo, że obecnie, poza wyjątkowymi przypadkami, nie wejdzie się do kokpitu.

Ale kiedy w 2009 roku przeczytałam w internecie o Tu-104, który znajduje się w aeroklubie pod Nowosybirskiem, pomyślałam, że może można wejść do kokpitu. Ogólnie rzecz biorąc, to legendarny samolot, jeden z pierwszych odrzutowych samolotów pasażerskich z bogatą historią. Chciałam zobaczyć, jak wygląda w środku. Tak się złożyło, że w 2009 roku postanowiłem pojechać do tego aeroklubu, aby zobaczyć go na żywo.

— Czy miała Pani wcześniej jakieś doświadczenie związane z renowacją samolotów?

— Nie, nie miałam takiego doświadczenia. Jeden z instruktorów aeroklubu powiedział mi, że można porozmawiać z emerytowanymi pilotami Tu-104, którzy mogą podpowiedzieć, gdzie znaleźć dokumentację, aby dowiedzieć się, jaki rodzaj wyposażenia trzeba zainstalować, by przywrócić samolot do stanu pierwotnego.

— Dlaczego podjęto decyzję o sprowadzeniu tego samolotu na to lotnisko i jak się to odbyło?

— Nie został przewieziony, a przyleciał! Tak właśnie było. W latach 70. pewien entuzjasta (Walerij Rycariew), który też pracował w Miasteczku Akademickim, ale w innym instytucie, postanowił stworzyć Młodzieżową Szkołę Szybowcową.

Odnowiony samolot Tu-104 w Bierdsku
© Zdjęcie : Maria Karmanowa
Odnowiony samolot Tu-104 w Bierdsku

W ramach tego projektu zaplanowano przeniesienie samolotu z Tołmaczowa (Nowosybirsk) do Bierdska. Przypuszczano, że będzie to zarówno zajęcie dla pilotów szybowców, jak i część muzeum pod gołym niebem. Oprócz Tu-104, który przyleciał w 1978 roku, było też kilka śmigłowców i samolotów. Przelot ten uzgodniono nawet z Ministerstwem Lotnictwa Cywilnego.

— Pas startowy tego lotniska nie jest przeznaczony do lądowania samolotów tej klasy. Jak udało się wylądować Tu-104 w tym miejscu?

— Problem nie dotyczył rozmiarów lotniska, a określonych cech podłoża. Ale grunt na lotnisku w Bierdsku okazał się wystarczająco twardy. W latach 40. było to lotnisko skokowe.

Zadanie nie było więc takie trudne. Ale powierzchnię najpierw zmierzono za pomocą testera twardości, oblatano lotnisko na małym samolocie, po czym przyleciał Tu-104. Lot z Tołmaczowa (Nowosybirsk) do Bierdska zajął niecałe 8 minut.

Wyświetl ten post na Instagramie.

Post udostępniony przez Tu-104A CCCP-42382 (@cccp42382)

— Kiedy rozpoczęła Pani renowację tego samolotu i co skłoniło Panią do zaangażowania się w ten projekt?

— Zaczęłam remontować ten samolot w 2009 roku. Wcześniej nikt się nim nie zajmował, to ja rozpoczęłam ten projekt po tym, jak pojechałam tam na wycieczkę.

Pomimo całej radości z wizyty w samolocie, stan kokpitu mnie zdenerwował. Nie było większości urządzeń i wyposażenia, wszędzie leżały śmieci. Najpierw trzeba było go wyczyścić, a potem zdecydować, skąd wziąć to, czego brakowało. Najważniejsze pytanie brzmiało, gdzie tego szukać.

Zaczynałam sama, a potem dołączyli entuzjaści. Jednym z pierwszych był Władimir Czebotnikow, który pracował jako technik lotniczy na lotnisku. Okazało się, że na magazynie znaleziono wiele części zamiennych. Naprawił także znajdujący się w magazynie sprzęt do Tu-104 i pomógł zainstalować ciężki sprzęt (np. lokalizatory meteorologiczne) zakupiony podczas renowacji.

Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
© Zdjęcie : Maraa Karmanowa
Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku

— Jakie napotkaliście trudności lub przeszkody podczas renowacji tego samolotu?

— Oczywiście było ciężko. To moje pierwsze doświadczenie w poznawaniu i renowacji samolotu. Często potrzebna była wiedza, w jaki sposobu połączone są ze sobą różne elementy wyposażenia tej maszyny.

Literatura, którą udało nam się zdobyć, dotyczyła początków lat 50. XX wieku, a samolot latał nieco ponad 20 lat, w tym czasie wyposażenie było modernizowane. Wiadomo, że część tego, o czym była mowa na początku lat 50., zniknęło pod koniec eksploatacji.

Potem udało mi się znaleźć instrukcję lotu, która została napisana w latach 70. - zawierała wiele przydatnych informacji. Ale staramy się pokazać, jak wyglądał samolot w latach 50. i 60., kiedy nie odszedł jeszcze do lamusa, a mianowicie, gdy był na szczycie i wszystko było nowe, a rozwiązania zaawansowane. Jaki był wyrazisty i interesujący.

Nadal szukamy oryginalnego lewego steru. W ubiegłym roku wydarzyło się coś niesamowitego – osoba, która nie znała mnie osobiście, ale słyszała o projekcie restauracji Tu-104 od naszych wspólnych przyjaciół, dała mi w prezencie prawy ster. Jest w pełni kompletny i w lepszym stanie niż oryginalny prawy ster. Zamontowałam go po lewej i kokpit ożył.

Większość sprzętu jest przestarzała i trudna do znalezienia. Szukam na aukcjach, na forach tematycznych. Dwa zestawy radiostacji znalazłam w Polsce na eBay. Nie mogłem znaleźć w Rosji. Wszystkie części systemu ślepego lądowania zostały zakupione w różnych miejscach.
Lądowanie Tu-104 na lotnisku w Bierdsku ( zdjęcie archiwalne)
© Zdjęcie : Archiwum Nowosybirskiego Klubu Lotniczego
Lądowanie Tu-104 na lotnisku w Bierdsku ( zdjęcie archiwalne)

Jeden ze sprzedawców części zamiennych wiedział, że szukam przełącznika kanałów do tego systemu lądowania, miał go w swoim garażu, a garaż był zasypany przez śnieg. Gdy nadeszła wiosna, śnieg stopniał, znalazł przełącznik i wysłał go do mnie. To było bardzo miłe.

— Pani zdaniem, w jakiej mierze Tu-104 uzyskał oryginalny wygląd?

— Do stanu początkowego jest bardzo daleko. Samolot bardzo ucierpiał, zwłaszcza w latach 90. i w roku 2000, ponieważ został bardzo splądrowany. Układ kabli i trakcja zostały poważnie uszkodzone, brakuje części przewodów, nie ma silników.

Ale teraz możemy już mówić o stanie muzealnym kabiny i częściowo pokładu. Najbliższym celem jest, aby wszystko działało i poruszało się. Nasz zespół chce nie tylko patrzeć na urządzenia, ale także pokazać, jak one działają. Jeden z entuzjastów tworzy źródła zasilania, które znajdują się już na etapie testowania, dopracowywania i weryfikacji.

— Jakie ma Pani dalsze plany odnośnie tego samolotu?

— Najbliższe plany to muzeum, w którym wszystko działa. A potem, jak mówią, nie ma granic doskonałości.

 

  • Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    © Zdjęcie : Maraa Karmanowa
  • Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    © Zdjęcie : Maria Karmanowa
  • Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku
    © Zdjęcie : Maraa Karmanowa
  • Stan kokpitu Tu-104 w Bierdsku przed rozpoczęciem odnowienia
    Stan kokpitu Tu-104 w Bierdsku przed rozpoczęciem odnowienia
    © Zdjęcie : Maria Karmanowa
  • Aktualny stan kokpitu Tu-104 w Bierdsku
    Aktualny stan kokpitu Tu-104 w Bierdsku
    © Zdjęcie : Maria Karmanowa
  • Stan Stacji Nawigacyjnej Tu-104 w Bierdsku przed rozpoczęciem odnowienia
    Stan Stacji Nawigacyjnej Tu-104 w Bierdsku przed rozpoczęciem odnowienia
    © Zdjęcie : Maria Karmanowa
  •  Aktualny stan Stacji Nawigacyjnej Tu-104 w Bierdsku
    Aktualny stan Stacji Nawigacyjnej Tu-104 w Bierdsku
    © Zdjęcie : Maria Karmanowa
1 / 7
© Zdjęcie : Maraa Karmanowa
Odrestaurowany samolot Tu-104 w Bierdsku

 

Tagi:
hobby, samolot, Rosja
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez SputnikKomentarz przez Facebook
  • Komentarz