17:32 10 Kwiecień 2021
Świat
Krótki link
Autor ,
Wojna polsko-radziecka (7)
12426
Subskrybuj nas na

„W ramach tej wojny zderzyły się Rzeczypospolita Polska i Radziecka Rosja” - rosyjskie archiwa odkrywają dokumenty sprzed stu lat o wojnie polsko-radzieckiej.

Wystawa historyczno-dokumentalna „Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”, poświęcona konfrontacji zbrojnej i dyplomatycznemu rozwiązaniu konfliktu między Rosją Radziecką a Polską, została dziś otwarta w sali wystawowej archiwum federalnego w Moskwie. Organizuje je Rosarchiw, Rosyjskie Państwowe Archiwum Historii Społeczno-Politycznej oraz Rosyjskie Towarzystwo Historyczne. RIA Novosti i Sputnik Polska są oficjalnymi partnerami medialnymi wystawy.

Wśród eksponatów umieszczonych w kilku salach znajdują się dokumenty historyczne (783 nowe autentyczne dokumenty archiwalne), eksponaty muzealne, mapy działań wojennych, oryginalne ulotki i plakaty propagandowe (w języku polskim i rosyjskim), w tym oryginały legendarnych „Okien ROSTA” (były środkiem komunikacji używanym w Związku Radzieckim do przekazywania ważnych wiadomości oraz wpajania konkretnych przekonań i ideologii w umysłach mas) z osobistymi podpisami Władimira Majakowskiego, próbki obrazów i grafik, a także rzeczy osobiste Władimira Lenina, Feliksa Dzierżyńskiego i Siemiona Budionnego.

Goście ekspozycji będą mogli zapoznać się z bogatą ofertą kronik filmowych i fotograficznych. Wystawie towarzyszy również projekt internetowy, który zawiera pełnotekstowe elektroniczne kopie archiwalnych dokumentów znajdujących się w domenie publicznej.

Zdaniem dyrektora Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historii Społeczno-Politycznej Piotra Skorospiełowa wystawę po raz pierwszy w ostatnim czasie można nazwać „próbą przedstawienia wojny polsko-radzieckiej 1919-1921 na tak dużej podstawie dokumentalnej - od jej początku w lutym 1919 roku do zawarcia pokoju ryskiego w marcu 1921 roku”.

„Oczywiście uwagę przyciąga prezentowany na wystawie dekret o zrzeczeniu się przez Rosję Radziecką skutków licznych rozbiorów Polski. Jest rok 1918. Co więcej, liczne dokumenty wskazują, że Kreml myślał nie tyle o rusyfikacji Polski, ile o tym, jak przetrwać w rozpalonej wojnie domowej. Niewątpliwie inicjatywa rozpętania konfliktu nie leżała po stronie rosyjskiej” - zauważa Piotr Skorospiełow w komentarzu dla Sputnika.

Według niego dla wielu wojna polsko-radziecka to tylko kampania Armii Czerwonej nad Wisłą.

W rzeczywistości rozpoczęła się na długo przed tym, w lutym 1919 roku, a inicjatywa jej rozpętania, o czym świadczą liczne dokumenty, ewidentnie leżała po polskiej stronie. Nie próbowaliśmy tworzyć tutaj gładkiej historii, aby uniknąć ostrych zakrętów. Z pewnością idea światowej rewolucji w leninowskim okresie historii radzieckiej była jedną z zasad organizujących politykę zagraniczną, niemniej jednak dokumenty pokazują, że był to krótki epizod, który zniknął wraz z klęską Armii Czerwonej pod Warszawą

- mówi Piotr Skorospiełow.

Rosyjskie matrioszki
© Fotolia / Acceptfoto
„Bez względu na to, co sądzimy o bolszewikach, bez względu na to, co sądzimy o haśle światowej rewolucji, w tym konkretnym przypadku «czerwony ekspansjonizm» stał się odpowiedzią na «biały ekspansjonizm», na polski ekspansjonizm. Jest to być może jedna z innowacji projektu, który realizujemy” - mówi Andriej Sorokin, dyrektor naukowy Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historii Społeczno-Politycznej, jeden z organizatorów wystawy.

„Przestrzegałbym przed chęcią interpretowania tego konfliktu jako polsko-rosyjskiego: zbyt wielu jest takich, którzy chcą utożsamiać Związek Radziecki i współczesną Federację Rosyjską. W ramach tej wojny zderzyły się Rzeczypospolita Polska i Rosja Radziecka. Nie abstrakcyjne narodowe państwo rosyjskie, ale Rosja Radziecka. A ostrość, intensywność, przebieg konkretnych wydarzeń w dużej mierze zależał właśnie od samej natury tego państwa, które wyłoniło się na przestrzeni byłego Imperium Rosyjskiego” - mówi Sorokin.

Według niego Polski Komitet Rewolucyjny postawił kiedyś sobie za zadanie stworzenie korzystnego wizerunku radzieckiej władzy, ogólnie systemu radzieckiego, ale w zasadzie wszystkie te wysiłki nie przyniosły pozytywnego rezultatu:

„Przeciwnie, wkroczenie Armii Czerwonej na terytorium Polski spowodowało patriotyczny zryw ludności polskiej, napływ ochotników do polskiej armii i konsolidację polskiego społeczeństwa. Ten patos sprowadzenia władzy radzieckiej do Polski na bagnetach Armii Czerwonej był zbyt oczywisty. Polskie społeczeństwo skonsolidowało się na antyradzieckich podwalinach i było w stanie podjąć walkę, pokonując Armię Czerwoną pod Warszawą w sierpniu 1920 roku” - mówi Sorokin.

  • Wystawa Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    Wystawa "Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    © Sputnik . Evgenij Bijatov
  • Wystawa Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    Wystawa "Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    © Sputnik . Evgenij Bijatov
  • Wystawa Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    Wystawa "Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    © Sputnik . Evgenij Odinokov
  • Wystawa Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    Wystawa "Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”
    © Sputnik . Evgenij Odinokov
1 / 4
© Sputnik . Evgenij Bijatov
Wystawa "Wojna polsko-radziecka 1919-1921. Traktat ryski”

Organizatorzy wyjaśniają, że jednym z przesłań wystawy jest stworzenie nowej bazy archeologicznej.

Razem z naszymi zagranicznymi europejskimi - w tym także polskimi - kolegami, bylibyśmy szczęśliwi, mogąc kontynuować te badania, abyśmy w ramach jakiegoś międzynarodowego projektu doszli do nowej lektury tej strony, która jest bardzo ważna dla Rosji i dla Polski

- mówi Piotr Skorospiełow.

Organizatorzy podkreślają, że są zainteresowani dialogiem ze stroną polską.

Jesteśmy zainteresowani omówieniem tych kwestii, więc z radością przyjmiemy każdą reakcję. Jesteśmy nastawieni na współpracę

- zauważa Piotr Skorospiełow.

Rozmówcy Sputnika wyjaśniają, że strona polska nie brała udziału w przygotowaniu materiałów do wystawy.

„Po pierwsze, jest to wystawa rosyjska. Po drugie, wszyscy zainteresowani chętni do wzięcia w niej udziału, jak np. nasi białoruscy koledzy - byli w nią zaangażowani. Są tam również dokumenty, które otrzymaliśmy z Ukrainy” - zaznacza dyrektor Rosyjskiego Państwowego Archiwum Historii Społeczno-Politycznej.

Jego zdaniem, zanim zaczniemy mówić o poprawie stosunków między Rosją a Polską, warto zwrócić uwagę na następujący aspekt.

„Mówimy tu o historii i zapewne jeden z wniosków, jakie można wyciągnąć, zagłębiając się w masie dokumentów archiwalnych, dotyczy znaczenia niesprawiedliwego traktatu ryskiego, zgodnie z którym znaczna część terytorium Ukrainy i Białorusi przypadła Polsce. Traktat ten położył podwaliny pod geopolityczny konflikt między ZSRR a Polską. Unikanie takich niesprawiedliwych decyzji w ważnych kwestiach politycznych jest gwarancją dobrych stosunków, bo traktat ryski zatruwał stosunki między Warszawą a Moskwą do 1939 roku” - przekonuje Piotr Skorospiełow.

Historyczno-dokumentalna wystawa została zorganizowana przez Rosarchiw, Rosyjskie Państwowe Archiwum Historii Społeczno-Politycznej oraz Rosyjskie Towarzystwo Historyczne. RIA Novosti i Sputnik Polska są oficjalnymi partnerami medialnymi wystawy.

Tematy:
Wojna polsko-radziecka (7)

Zobacz również:

Polak w Moskwie. Podróż w pandemii
Kreml: Zełenski popełnił „ogromny błąd”, oskarżając ZSRR o rozpętanie II wojny światowej
O włos od trzeciej wojny światowej? ZSRR był przekonany, że NATO szykuje niespodziewany atak
Najnowsze zwycięstwo ZSRR
Rząd chce wydać miliony na flagi dla „godnego upamiętnienia zwycięstwa nad armią bolszewicką”
Tagi:
Białoruś, Ukraina, historia, Związek Radziecki, Moskwa, traktat, archiwum, stosunki międzynarodowe, wojna, ZSRR, wystawa, Rosja, Polska
Standardy społecznościDyskusja
Komentarz przez SputnikKomentarz przez Facebook
  • Komentarz