11:18 15 Grudzień 2017
Warszawa+ 1°C
Moskwa+ 2°C
Na żywo
    Błękitny Meczet w Istambule, Turcja

    The National Interest: Erdogan nie jest aż tak niemądry, by inscenizować przewrót

    © flickr.com/ Victor Guevara
    Światowa prasa
    Krótki link
    The National Interest
    5223

    Nieudana próba przewrotu w Turcji mogłaby posłużyć za wątek główny powieści detektywistycznej godnej pióra samej Agathy Christie. Politycy i eksperci wysunęli kilka teorii na temat tego, kim był inicjator puczu. Dotychczas jednak nie całkiem udało się ustalić, która z nich jest prawdziwa.

    O tych teoriach napisał w artykule dla The National Interest Mohammed Ayoob, starszy pracownik naukowy Ośrodka Polityki Międzynarodowej.

    Według jednej z nich głównym prowokatorem puczu było CIA. U podstaw danej teorii legło przypuszczenie, że Waszyngton uznał zapewne, iż turecki lider Recep Tayyip Erdogan „zadarł nosa i ignoruje amerykańskie interesy na kluczowym dla USA Bliskim Wschodzie", w szczególności, jeśli chodzi o walkę z „Państwem Islamskim".

    Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan na pogrzebie w Stambule
    © AP Photo/ Emrah Gurel
    Według eksperta, „Turcja ma jednak zbyt duże znaczenie zarówno dla NATO, jak i dla USA". W sytuacji, w której Ankara odstępuje lotnictwu NATO bazę Indżyrlik i tamuje 2,5 mln uchodźców gotowych wedrzeć się do Unii Europejskiej, taki krok ze strony amerykańskich służb byłby po prostu „idiotyzmem", tym bardziej, że prawdopodobieństwo sukcesu całej tej awantury było minimalne — rozważa ekspert.

    Zgodnie z drugą wersją, próba przewrotu została zainscenizowana przez samego Erdogana, który chciał tym samym usprawiedliwić konieczność stosowania surowych środków, zamknąć polityczną dyskusję w kraju, zmiażdżyć swoich oponentów, ustanowić prezydencką formę rządów i uzyskać „niemalże dyktatorską władzę". Mając na uwadze niedawną politykę tureckiego prezydenta, dana wersja nie jest bynajmniej nieprawdopodobna i jej właśnie chwyta się islamski przywódca duchowy Fethullah Gülen, którego Erdogan nazywa organizatorem puczu — przypomina Mohammed Ayoob.

    „Jednak, koniec końców, Erdogan nie jest aż tak niemądry, żeby uzupełniać zestaw swoich strategicznych chwytów inscenizacją przewrotu. Jeśli prawda wypłynie na wierzch, to przekreśli całą jego karierę polityczną, zważywszy na ilość ofiar" — czytamy w artykule.

    Zgodnie z ostatnią wersją, o której mówią Erdogan i jego sojusznicy, winę ponosi Fethullah Gülen. Rzeczywiście idee Gülena przeniknęły do tureckiego społeczeństwa dość głęboko za pośrednictwem placówek oświatowych i fundacji dobroczynnych. Prawdą jest też to, że wielu sojuszników Gülena powiedziało dość kaprysom Erdogana, kiedy ten został prezydentem, i właśnie dlatego wykluczani są oni ze struktur sądowych i porządkowych. Trudno jednak uwierzyć, że zwolennicy Gülena zdołali masowo przeniknąć do najwyższych struktur Sił Zbrojnych — snuje rozważania Mohammed Ayoob.

    Czwarta wersja mówi o tym, że za organizacją puczu stoją świecko zorientowani wojskowi z dowództwa armii tureckiej, która jest najsilniejszą twierdzą osiągnięć Mustafy Kemala Ataturka, marzącego o świeckiej republice. Wojskowi mieli dwa powody dla wszczęcia buntu. Po pierwsze doszli do wniosku, że Erdogan posunął się zbyt daleko w islamizacji kraju, w związku z czym trzeba go powstrzymać, nim zdoła umocnić swoją władzę. Po drugie stwierdzili, że rozłam w tureckim społeczeństwie pomiędzy zwolennikami laicyzacji i adeptami islamizacji kraju jest na tyle duży, że przy próbie przewrotu uzyskają wsparcie ze strony co najmniej połowy społeczeństwa.

    Zdaniem Mohammeda Ayooba, najbardziej jednak prawdopodobne jest to, że zwolennicy Gülena służący w siłąch zbrojnych sprzymierzyli się przeciwko „wspólnemu wrogowi" z niezadowolonymi świeckimi oficerami. Dlatego, pisze autor, nic dziwnego, że wśród puczystów znalazło się wielu zwolenników Gülena, co dało też władzom powód do tego, by oskarżyć go o organizację puczu — reasumuje ekspert.

    Zobacz również:

    Postępy syryjskiej armii w walce z PI
    Rosja i Turcja omawiają budowę dwóch nitek gazociągu „Turecki Strumień”
    Gülen mógł opuścić USA
    Tagi:
    Próba puczu w Turcji, The National Interest, Fethullah Gülen, Recep Tayyip Erdogan, Turcja
    Standardy społecznościDyskusja
    Komentarz przez FacebookKomentarz przez Sputnik
    • Komentarz